Chứng thực thuê nhà nhà nước là vấn đề được nhiều người quan tâm khi thực hiện hợp đồng thuê nhà thuộc tài sản công. Loại nhà ở này có những quy định riêng về đối tượng thuê và cách sử dụng.
Theo Luật Nhà ở 2023, hợp đồng thuê nhà ở không bắt buộc phải công chứng hoặc chứng thực. Quy định này cũng áp dụng với trường hợp thuê nhà ở thuộc tài sản công. Tuy nhiên, các bên vẫn có thể yêu cầu công chứng hoặc chứng thực nếu có nhu cầu.
Nhà ở thuộc tài sản công phải được quản lý và sử dụng đúng quy định. Người thuê không được tự ý chuyển nhượng hoặc cho thuê lại nhà. Vì vậy, trước khi lập hợp đồng, các bên cần kiểm tra kỹ điều kiện thuê và nội dung thỏa thuận.
>>> Xem thêm: Chứng thực bản sao Giấy chứng nhận tiêu chuẩn an toàn sinh học phòng thí nghiệm.
1. Thuê nhà ở thuộc sở hữu nhà nước là gì?
1.1. Nhà ở thuộc tài sản công được hiểu như thế nào?
Nhà ở thuộc tài sản công là loại nhà thuộc phạm vi quản lý của Nhà nước theo quy định pháp luật về nhà ở và tài sản công.
Nhà có thể được giao cho cơ quan hoặc đơn vị quản lý. Việc cho thuê phải thực hiện đúng đối tượng và điều kiện.
Người thuê chỉ được sử dụng nhà theo mục đích đã thỏa thuận. Việc sử dụng nhà cũng phải tuân thủ các quy định quản lý hiện hành.
1.2. Ai được thuê nhà ở thuộc tài sản công?
Không phải bất kỳ cá nhân nào cũng được thuê loại nhà này.
Đối tượng thuê phụ thuộc vào từng loại nhà và chính sách quản lý. Cơ quan có thẩm quyền sẽ xác định người đủ điều kiện theo quy định.
Người có nhu cầu cần kiểm tra chính sách áp dụng cho căn nhà cụ thể. Hồ sơ thuê cũng cần chứng minh người đăng ký thuộc đúng đối tượng.
1.3. Người thuê có những quyền và nghĩa vụ gì?
Người thuê được sử dụng nhà theo nội dung hợp đồng. Việc sử dụng phải đúng mục đích và đúng phạm vi được giao.
Bên thuê có nghĩa vụ trả tiền thuê theo thỏa thuận. Các khoản chi phí khác cũng phải được thực hiện theo hợp đồng và quy định liên quan.
Người thuê không được tự ý chuyển nhượng quyền thuê. Việc cho người khác thuê lại cũng không được thực hiện nếu không được phép.
1.4. Có được cho thuê lại nhà ở thuộc tài sản công không?
Người thuê không được tự ý cho thuê lại nhà.
Nhà ở thuộc tài sản công phải được sử dụng đúng mục đích. Việc chuyển nhượng hoặc chuyển đổi quyền thuê cũng phải tuân thủ quy định.
Nếu tự ý cho thuê lại, người thuê có thể vi phạm nghĩa vụ trong hợp đồng. Tùy trường hợp, hợp đồng thuê có thể bị chấm dứt theo quy định.
2. Hợp đồng thuê nhà ở thuộc sở hữu nhà nước có phải chứng thực không?
2.1. Công chứng, chứng thực hợp đồng thuê nhà có bắt buộc không?
Theo Điều 164 Luật Nhà ở 2023, hợp đồng thuê nhà ở không thuộc nhóm giao dịch bắt buộc công chứng hoặc chứng thực.
Khoản 2 Điều này cũng quy định trường hợp thuê nhà ở không phải công chứng, chứng thực hợp đồng. Quy định này áp dụng trừ khi các bên có nhu cầu.
Như vậy, thuê nhà ở thuộc tài sản công không mặc nhiên phải chứng thực hợp đồng.
Các bên vẫn có thể yêu cầu chứng thực nếu thấy cần thiết. Việc chứng thực lúc này xuất phát từ nhu cầu của các bên.
2.2. Khi nào các bên có thể yêu cầu chứng thực?
Các bên có thể yêu cầu chứng thực khi muốn có thêm hình thức xác nhận đối với hợp đồng.
Việc chứng thực giúp xác nhận hợp đồng theo trình tự pháp luật. Đây có thể là lựa chọn phù hợp khi các bên muốn tăng tính chặt chẽ của hồ sơ.
Tuy nhiên, chứng thực không thay thế điều kiện được thuê nhà. Người thuê vẫn phải đáp ứng đúng đối tượng và điều kiện theo quy định.
2.3. Chứng thực hợp đồng có làm phát sinh quyền sở hữu nhà không?
Chứng thực hợp đồng thuê không làm phát sinh quyền sở hữu nhà ở cho người thuê.
Người thuê chỉ có quyền sử dụng nhà theo hợp đồng. Quyền này không đồng nghĩa với quyền sở hữu.
Nhà vẫn thuộc phạm vi sở hữu và quản lý của Nhà nước. Người thuê phải tuân thủ đầy đủ các quy định về quản lý và sử dụng.
2.4. Hợp đồng thuê nhà có hiệu lực từ thời điểm nào?
Đối với trường hợp không bắt buộc công chứng hoặc chứng thực, thời điểm có hiệu lực do các bên thỏa thuận.
Nếu hợp đồng không quy định về thời điểm có hiệu lực, hợp đồng có hiệu lực từ thời điểm ký kết. Đây là nguyên tắc được quy định tại Điều 164 Luật Nhà ở 2023.
Các bên nên ghi rõ thời điểm bắt đầu thuê trong hợp đồng. Cách này giúp hạn chế tranh chấp về thời gian sử dụng nhà.

>>> Xem thêm: Muốn giảm bớt công sức khi xử lý hồ sơ nhà đất, hãy tìm hiểu Dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói
3. Hồ sơ và nội dung hợp đồng thuê nhà ở thuộc tài sản công
3.1. Giấy tờ của người thuê
Người thuê cần chuẩn bị giấy tờ chứng minh nhân thân. Tùy trường hợp, có thể cần thêm giấy tờ chứng minh đối tượng được thuê.
Thông tin trên hồ sơ cần thống nhất. Người thuê cũng nên chuẩn bị các giấy tờ theo yêu cầu của đơn vị quản lý nhà.
Nếu hồ sơ có thành viên cùng thuê, thông tin của từng người cần được kiểm tra. Việc này giúp hợp đồng ghi nhận chính xác người sử dụng nhà.
3.2. Giấy tờ liên quan đến căn nhà
Hồ sơ cần có thông tin về căn nhà được cho thuê.
Các thông tin thường cần xác định gồm địa chỉ và diện tích. Hiện trạng căn nhà cũng nên được ghi nhận rõ.
Đơn vị quản lý nhà sẽ cung cấp các giấy tờ cần thiết theo quy trình. Người thuê nên kiểm tra thông tin trước khi ký hợp đồng.
3.3. Nội dung cần có trong hợp đồng
Hợp đồng về nhà ở phải được lập thành văn bản. Nội dung hợp đồng do các bên thỏa thuận theo quy định.
Một số nội dung quan trọng gồm:
- Thông tin của bên cho thuê và bên thuê.
- Địa chỉ căn nhà.
- Đặc điểm và diện tích nhà.
- Thời hạn thuê.
- Giá thuê và phương thức thanh toán.
- Quyền và nghĩa vụ của các bên.
- Thời điểm có hiệu lực.
- Điều kiện chấm dứt hợp đồng.
- Cam kết của các bên.
Với nhà ở thuộc tài sản công, nội dung hợp đồng cần phù hợp với quy định quản lý nhà. Các bên không nên tự ý thay đổi những nội dung thuộc chính sách quản lý.
3.4. Giá thuê được xác định như thế nào?
Giá thuê nhà ở thuộc tài sản công không phải lúc nào cũng do hai bên tự do thỏa thuận.
Tùy loại nhà và chính sách áp dụng, giá thuê có thể được xác định theo quy định của Nhà nước. Các bên cần tuân thủ mức giá được cơ quan có thẩm quyền xác định.
Do đó, người thuê nên kiểm tra thông báo hoặc quyết định liên quan đến giá thuê. Không nên chỉ dựa vào thỏa thuận miệng giữa các bên.
3.5. Thời hạn thuê cần ghi rõ trong hợp đồng
Thời hạn thuê là nội dung quan trọng của hợp đồng.
Hợp đồng cần xác định rõ ngày bắt đầu và thời gian thuê. Nếu có quy định về gia hạn, nội dung này cũng nên được thể hiện cụ thể.
Khi hết thời hạn, người thuê cần thực hiện theo quy định. Không nên tự ý tiếp tục sử dụng nhà khi chưa được gia hạn hợp lệ.
4. Trình tự chứng thực và những lưu ý khi thuê nhà thuộc sở hữu nhà nước
4.1. Bước 1: Kiểm tra điều kiện thuê nhà
Trước tiên, người có nhu cầu cần xác định mình có thuộc đối tượng được thuê hay không.
Hồ sơ cần được chuẩn bị theo yêu cầu của đơn vị quản lý. Những giấy tờ chứng minh điều kiện thuê cần được cung cấp đầy đủ.
Nếu không thuộc diện được thuê, việc chứng thực hợp đồng cũng không làm phát sinh quyền thuê nhà.
4.2. Bước 2: Lập và kiểm tra hợp đồng
Sau khi đủ điều kiện, các bên lập hợp đồng thuê nhà.
Người thuê cần đọc kỹ toàn bộ nội dung. Đặc biệt, cần chú ý giá thuê, thời hạn thuê và trách nhiệm sử dụng nhà.
Các thông tin về căn nhà cũng cần được đối chiếu. Nếu phát hiện sai sót, nên yêu cầu điều chỉnh trước khi ký.
4.3. Bước 3: Thực hiện chứng thực nếu các bên có nhu cầu
Theo Luật Nhà ở 2023, chứng thực không phải điều kiện bắt buộc đối với hợp đồng thuê nhà. Các bên chỉ thực hiện khi có nhu cầu.
Nếu lựa chọn chứng thực hợp đồng về nhà ở, việc chứng thực được thực hiện tại UBND cấp xã nơi có nhà ở. Đây là quy định về thẩm quyền chứng thực hợp đồng nhà ở.
Nếu các bên lựa chọn công chứng, việc công chứng được thực hiện tại tổ chức hành nghề công chứng.
4.4. Bước 4: Nhận và lưu giữ hợp đồng
Sau khi hoàn tất, các bên cần giữ bản hợp đồng của mình.
Người thuê nên lưu hợp đồng cùng giấy tờ liên quan đến việc thuê nhà. Các chứng từ thanh toán tiền thuê cũng nên được bảo quản.
Những tài liệu này có thể cần sử dụng khi phát sinh vấn đề về quyền và nghĩa vụ.
4.5. Không tự ý chuyển nhượng hoặc cho thuê lại
Người thuê nhà thuộc tài sản công cần đặc biệt chú ý vấn đề này.
Quyền thuê không phải là quyền sở hữu nhà. Vì vậy, người thuê không thể tự ý bán, chuyển nhượng hoặc cho người khác thuê lại.
Mọi thay đổi liên quan đến quyền thuê cần được thực hiện theo quy định. Người thuê nên liên hệ đơn vị quản lý nếu muốn thay đổi thông tin hoặc tình trạng sử dụng.
4.6. Kiểm tra kỹ trước khi ký hợp đồng
Người thuê nên kiểm tra cả hồ sơ và hiện trạng căn nhà.
Thông tin trên hợp đồng phải thống nhất với hồ sơ quản lý. Diện tích và địa chỉ cũng cần được kiểm tra.
Các điều khoản về tiền thuê cần được đọc kỹ. Thời hạn thuê và điều kiện chấm dứt cũng rất quan trọng.
Nếu có nội dung chưa rõ, nên hỏi đơn vị quản lý trước khi ký. Điều này giúp hạn chế tranh chấp trong quá trình thuê.
4.7. Chứng thực không thay thế thủ tục thuê nhà
Chứng thực chỉ liên quan đến hình thức xác nhận hợp đồng. Thủ tục xét duyệt đối tượng thuê vẫn phải được thực hiện riêng.
Người dân không thể dùng việc chứng thực để hợp thức hóa việc thuê nhà không đúng đối tượng.
Đối với nhà ở thuộc tài sản công, việc quản lý được thực hiện theo chính sách riêng. Người thuê cần tuân thủ đầy đủ các quy định này.

>>> Xem thêm: Nếu chưa rõ thời hạn ủy quyền, bạn nên kiểm tra kỹ trước khi thực hiện công chứng ủy quyền
Kết luận
Chứng thực thuê nhà nhà nước không phải là thủ tục bắt buộc đối với hợp đồng thuê nhà ở thuộc tài sản công theo Luật Nhà ở 2023. Các bên có thể yêu cầu công chứng hoặc chứng thực nếu có nhu cầu. Trước khi ký, người thuê cần kiểm tra điều kiện thuê, thời hạn, giá thuê và trách nhiệm sử dụng nhà.
Nếu cần tư vấn về hợp đồng thuê nhà, kiểm tra nội dung văn bản hoặc muốn được hướng dẫn về việc công chứng, chứng thực, khách hàng có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được tư vấn, kiểm tra hồ sơ và hướng dẫn lựa chọn hình thức thực hiện phù hợp.
>>> Xem thêm: Bạn muốn biết hồ sơ nào cần mang theo khi công chứng mua bán nhà đất?
>>> Xem thêm: Có thể bạn đang bỏ qua một bước quan trọng: tìm hiểu kỹ văn phòng công chứng trước khi chuẩn bị hồ sơ
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com

CÁC LOẠI HỢP ĐỒNG – GIAO DỊCH
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
Dịch thuật, chứng thực bản dịch các loại văn bản
Công chứng hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất
Công chứng hợp đồng mua bán, chuyển nhượng nhà đất
Công chứng văn bản thừa kế, phân chia di sản thừa kế
Công chứng di chúc, lưu giữ, bảo quản di chúc
Công chứng văn bản thỏa thuận về tài sản chung
Công chứng hợp đồng ủy quyền, giấy ủy quyền
Công chứng hợp đồng thế chấp tài sản
Công chứng hợp đồng mua bán Ô tô, Xe máy
Công chứng hợp đồng cho thuê, cho mượn BĐS
Cấp bản sao tài liệu, hợp đồng giao dịch