Chứng thực mượn cổ phiếu là vấn đề khá đặc thù trong các giao dịch liên quan đến tài sản và chứng khoán. Cổ phần niêm yết có những đặc điểm pháp lý khác với tài sản thông thường. Vì vậy, khi lập hợp đồng cho mượn cổ phần, các bên cần xác định rõ bản chất giao dịch.
Cổ phiếu được lưu ký và giao dịch thông qua hệ thống chứng khoán. Quyền của người sở hữu cũng được ghi nhận theo cơ chế quản lý chứng khoán hiện hành. Do đó, việc lập hợp đồng không chỉ liên quan đến nội dung thỏa thuận giữa các bên.
Một vấn đề khác cũng cần lưu ý là hình thức của hợp đồng. Không phải mọi hợp đồng cho mượn tài sản đều bắt buộc phải chứng thực. Các bên cần xem xét quy định pháp luật và yêu cầu thực tế trước khi thực hiện.
>>> Xem thêm: Chứng thực bản sao Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu hàng hóa quốc tế (Madrid).
1. Hợp đồng cho mượn cổ phần niêm yết là gì?
1.1. Cổ phần niêm yết có đặc điểm gì?
Cổ phần là phần vốn điều lệ được chia thành nhiều phần bằng nhau. Người sở hữu cổ phần phổ thông hoặc loại cổ phần khác có các quyền tương ứng theo quy định.
Đối với cổ phần niêm yết, việc giao dịch được thực hiện trên thị trường chứng khoán. Thông tin về chứng khoán cũng được quản lý theo hệ thống lưu ký và đăng ký hiện hành.
Vì vậy, cổ phần niêm yết không đơn thuần là một tài sản có thể giao nhận như tài sản hữu hình.
1.2. Có thể lập hợp đồng cho mượn cổ phiếu không?
Các bên có thể thỏa thuận về việc sử dụng hoặc chuyển giao tài sản trong phạm vi pháp luật cho phép. Tuy nhiên, cần xác định chính xác nội dung mà các bên gọi là “cho mượn cổ phiếu”.
Đối với cổ phiếu, việc chuyển quyền sở hữu và thực hiện các quyền liên quan phải tuân thủ quy định của pháp luật chứng khoán.
Nếu giao dịch thực chất là vay chứng khoán, cho vay chứng khoán hoặc phục vụ hoạt động giao dịch chứng khoán, các bên cần xem xét thêm quy định chuyên ngành.
Do đó, không nên chỉ dựa vào tên gọi của hợp đồng. Bản chất và mục đích giao dịch mới là căn cứ quan trọng để xác định thủ tục phù hợp.
1.3. Hợp đồng cho mượn cổ phiếu cần thể hiện những nội dung nào?
Hợp đồng nên ghi nhận rõ thông tin của các bên. Thông tin về tài sản cũng cần được mô tả cụ thể.
Một số nội dung nên xem xét gồm:
- Thông tin người cho mượn.
- Thông tin người nhận mượn.
- Tên công ty phát hành.
- Mã chứng khoán.
- Loại cổ phiếu.
- Số lượng cổ phiếu.
- Thời hạn mượn.
- Mục đích sử dụng.
- Phương thức hoàn trả.
- Quyền và nghĩa vụ của các bên.
- Cách xử lý cổ tức hoặc quyền phát sinh.
- Trách nhiệm khi có vi phạm.
Nội dung càng rõ thì càng thuận lợi khi thực hiện thỏa thuận. Các bên cũng hạn chế được tranh chấp về sau.
1.4. Cần phân biệt cho mượn cổ phiếu với chuyển nhượng cổ phiếu
Cho mượn và chuyển nhượng cổ phiếu là hai vấn đề khác nhau.
Chuyển nhượng cổ phiếu làm phát sinh việc thay đổi chủ sở hữu theo quy định. Trong khi đó, thỏa thuận cho mượn có thể đặt ra nghĩa vụ hoàn trả theo nội dung các bên đã thống nhất.
Việc xác định sai bản chất giao dịch có thể dẫn đến lựa chọn sai thủ tục. Vì vậy, các bên nên kiểm tra kỹ trước khi lập văn bản.
2. Hồ sơ chứng thực hợp đồng cho mượn cổ phần niêm yết
2.1. Giấy tờ tùy thân của các bên
Cá nhân tham gia giao dịch cần chuẩn bị giấy tờ tùy thân hợp lệ.
Thông tin trên giấy tờ cần thống nhất với nội dung hợp đồng. Người yêu cầu cũng nên kiểm tra kỹ họ tên và số giấy tờ trước khi ký.
Nếu một bên là tổ chức, cần chuẩn bị thêm giấy tờ chứng minh tư cách pháp lý của tổ chức.
2.2. Tài liệu chứng minh quyền sở hữu cổ phần
Các bên cần có tài liệu phù hợp để xác định số cổ phần liên quan đến giao dịch.
Tùy trường hợp, thông tin có thể được thể hiện qua tài khoản chứng khoán hoặc tài liệu do đơn vị có thẩm quyền cung cấp.
Việc kiểm tra này giúp xác định rõ tài sản được đề cập trong hợp đồng. Đồng thời, các bên có cơ sở đối chiếu thông tin về mã chứng khoán và số lượng cổ phiếu.
2.3. Dự thảo hợp đồng cho mượn
Các bên có thể chuẩn bị dự thảo hợp đồng trước khi thực hiện thủ tục.
Hợp đồng cần ghi rõ đối tượng cho mượn. Mã chứng khoán và số lượng cổ phiếu cũng cần được thể hiện chính xác.
Thời hạn và phương thức hoàn trả là nội dung rất quan trọng. Các bên nên quy định cụ thể cách xử lý khi giao dịch phát sinh thay đổi.
Nếu chưa chắc chắn về nội dung, người dân nên trao đổi trước với đơn vị có thẩm quyền. Việc này giúp hạn chế phải sửa đổi hợp đồng nhiều lần.
2.4. Giấy tờ của người đại diện
Nếu một bên tham gia là tổ chức, người đại diện cần có căn cứ để thực hiện giao dịch.
Có thể cần giấy tờ chứng minh người đó là người đại diện theo pháp luật. Trường hợp được ủy quyền, cần có văn bản ủy quyền phù hợp.
Nội dung ủy quyền nên bao quát việc ký kết hợp đồng. Nếu cần thực hiện thêm thủ tục liên quan, phạm vi ủy quyền cũng nên được thể hiện rõ.

>>> Xem thêm: Từ khâu chuẩn bị giấy tờ đến xử lý thủ tục, hãy tham khảo Dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói nếu bạn cần một giải pháp đồng bộ
3. Quy trình chứng thực hợp đồng cho mượn cổ phiếu
3.1. Bước 1: Xác định đúng bản chất giao dịch
Trước khi lập hợp đồng, các bên cần xác định mục đích cho mượn.
Đây là bước rất quan trọng với tài sản là cổ phiếu niêm yết. Giao dịch có thể liên quan đến các quy định riêng của pháp luật chứng khoán.
Nếu giao dịch thuộc hoạt động vay hoặc cho vay chứng khoán, các bên cần kiểm tra thêm quy định chuyên ngành.
Không nên chỉ căn cứ vào tên “hợp đồng cho mượn”. Nội dung thực tế của giao dịch cần được xem xét đầy đủ.
3.2. Bước 2: Chuẩn bị và kiểm tra hồ sơ
Sau khi xác định hình thức giao dịch, các bên chuẩn bị hồ sơ.
Thông tin về cổ phiếu cần được kiểm tra cẩn thận. Mã chứng khoán và số lượng phải phù hợp với tài liệu liên quan.
Thông tin cá nhân hoặc tổ chức cũng cần được đối chiếu. Nếu có người đại diện, cần kiểm tra căn cứ đại diện trước khi ký.
3.3. Bước 3: Kiểm tra nội dung hợp đồng
Các bên cần đọc kỹ toàn bộ hợp đồng trước khi ký.
Đặc biệt, cần chú ý thời hạn mượn và phương thức hoàn trả. Nội dung về cổ tức và quyền phát sinh từ cổ phiếu cũng nên được làm rõ.
Nếu có điều khoản chưa rõ, các bên nên yêu cầu giải thích trước khi ký. Việc sửa đổi sau khi hoàn tất thủ tục có thể mất thêm thời gian.
3.4. Bước 4: Ký văn bản theo đúng thủ tục
Tùy loại văn bản và thủ tục được lựa chọn, người yêu cầu thực hiện việc ký trước người có thẩm quyền.
Nếu thuộc trường hợp chứng thực chữ ký, người yêu cầu phải tuân thủ trình tự chứng thực chữ ký theo quy định.
Nếu pháp luật yêu cầu công chứng hợp đồng hoặc các bên lựa chọn hình thức công chứng, thủ tục sẽ được thực hiện theo quy định về công chứng.
Do đó, cần xác định đúng loại thủ tục trước khi ký kết.
3.5. Bước 5: Thực hiện các thủ tục liên quan đến chứng khoán
Sau khi hoàn tất văn bản, các bên có thể cần thực hiện thêm thủ tục tại đơn vị liên quan.
Việc ghi nhận, chuyển giao hoặc hoàn trả chứng khoán có thể phải thực hiện qua hệ thống chứng khoán phù hợp.
Văn bản giữa các bên không đương nhiên thay thế thủ tục đăng ký hoặc lưu ký chứng khoán.
Các bên nên kiểm tra yêu cầu của công ty chứng khoán và tổ chức liên quan trước khi thực hiện.
4. Chi phí và những lưu ý khi chứng thực hợp đồng cho mượn cổ phiếu
4.1. Có bắt buộc phải chứng thực hợp đồng cho mượn cổ phiếu không?
Không phải mọi hợp đồng cho mượn tài sản đều bắt buộc phải chứng thực.
Đối với cổ phần niêm yết, cần xem xét đồng thời quy định về dân sự và chứng khoán. Hình thức hợp đồng có thể phụ thuộc vào nội dung giao dịch và yêu cầu của các bên.
Nếu chỉ chứng thực chữ ký trên văn bản, phạm vi xác nhận sẽ khác với việc công chứng hợp đồng.
Vì vậy, người dân nên xác định đúng nhu cầu trước khi lựa chọn hình thức văn bản.
4.2. Chi phí chứng thực hoặc công chứng
Chi phí phụ thuộc vào loại thủ tục mà các bên thực hiện.
Nếu thực hiện chứng thực chữ ký, mức thu áp dụng theo quy định về chứng thực. Nếu thực hiện công chứng, phí công chứng được tính theo quy định tương ứng.
Ngoài ra, có thể phát sinh chi phí sao chụp hoặc các dịch vụ khác nếu khách hàng có nhu cầu.
Các bên nên hỏi rõ mức phí trước khi thực hiện. Điều này giúp chủ động về thời gian và chi phí.
4.3. Cần quy định rõ thời hạn hoàn trả
Thời hạn hoàn trả là nội dung cần được chú ý trong hợp đồng.
Các bên nên xác định ngày bắt đầu và ngày kết thúc thời gian mượn. Phương thức hoàn trả cũng cần được quy định cụ thể.
Đối với cổ phiếu, cần làm rõ việc hoàn trả bằng đúng loại chứng khoán hay phương thức khác theo thỏa thuận hợp pháp.
Nếu không quy định rõ, việc xác định nghĩa vụ của mỗi bên có thể gặp khó khăn.
4.4. Làm rõ quyền phát sinh từ cổ phiếu
Cổ phiếu có thể gắn với nhiều quyền của người sở hữu.
Tùy loại cổ phần, có thể phát sinh quyền nhận cổ tức hoặc quyền khác theo quy định. Các bên nên thống nhất cách xử lý những quyền này trong thời gian thực hiện giao dịch.
Nội dung thỏa thuận cần phù hợp với pháp luật chứng khoán. Các bên cũng nên kiểm tra quy chế của đơn vị liên quan nếu giao dịch thuộc trường hợp đặc thù.
4.5. Kiểm tra hạn chế chuyển giao cổ phiếu
Không phải mọi cổ phiếu đều có thể chuyển giao trong mọi thời điểm.
Một số trường hợp có thể tồn tại hạn chế chuyển nhượng theo quy định pháp luật hoặc điều kiện gắn với loại cổ phần.
Do đó, các bên cần kiểm tra tình trạng của cổ phiếu trước khi lập hợp đồng. Việc kiểm tra sớm giúp hạn chế rủi ro khi thực hiện giao dịch.
4.6. Không nên dùng hợp đồng để thay thế thủ tục chứng khoán
Hợp đồng giữa các bên chỉ ghi nhận thỏa thuận trong phạm vi của hợp đồng.
Nếu pháp luật yêu cầu thực hiện thủ tục tại hệ thống đăng ký, lưu ký hoặc giao dịch chứng khoán, các bên vẫn phải thực hiện thủ tục đó.
Chứng thực hoặc công chứng văn bản cũng không tự động làm thay đổi dữ liệu trên tài khoản chứng khoán.
Vì vậy, sau khi lập hợp đồng, các bên cần kiểm tra xem còn thủ tục nào phải thực hiện tiếp hay không.
4.7. Nên kiểm tra hồ sơ trước khi ký
Giao dịch liên quan đến cổ phiếu có tính chất đặc thù.
Người dân nên chuẩn bị đầy đủ giấy tờ trước khi đến thực hiện thủ tục. Nội dung hợp đồng cũng cần được kiểm tra kỹ.
Nếu có điểm chưa rõ, nên trao đổi với người có chuyên môn trước khi ký. Việc này giúp các bên hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình.

>>> Xem thêm: Công chứng ủy quyền mất bao lâu là câu hỏi bạn nên tìm hiểu trước khi sắp xếp thời gian
Kết luận
Chứng thực mượn cổ phiếu liên quan đến một loại tài sản có cơ chế quản lý đặc thù. Vì vậy, các bên cần xác định đúng bản chất giao dịch trước khi lập văn bản. Nội dung hợp đồng cũng nên quy định rõ số lượng cổ phiếu, thời hạn mượn, phương thức hoàn trả và quyền phát sinh trong thời gian mượn.
Chứng thực hoặc công chứng văn bản không đương nhiên thay thế các thủ tục liên quan đến đăng ký, lưu ký hoặc chuyển giao chứng khoán. Người dân nên kiểm tra thêm yêu cầu của công ty chứng khoán và các đơn vị liên quan.
Nếu cần tư vấn về hồ sơ, nội dung văn bản hoặc thủ tục chứng thực, khách hàng có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được tư vấn, kiểm tra giấy tờ và hướng dẫn thực hiện thủ tục phù hợp.
>>> Xem thêm: Làm thế nào để giao dịch an toàn ngay từ bước công chứng mua bán nhà đất?
>>> Xem thêm: Đừng để thiếu giấy tờ khiến bạn phải mất thêm thời gian tại văn phòng công chứng
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com

CÁC LOẠI HỢP ĐỒNG – GIAO DỊCH
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
Dịch thuật, chứng thực bản dịch các loại văn bản
Công chứng hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất
Công chứng hợp đồng mua bán, chuyển nhượng nhà đất
Công chứng văn bản thừa kế, phân chia di sản thừa kế
Công chứng di chúc, lưu giữ, bảo quản di chúc
Công chứng văn bản thỏa thuận về tài sản chung
Công chứng hợp đồng ủy quyền, giấy ủy quyền
Công chứng hợp đồng thế chấp tài sản
Công chứng hợp đồng mua bán Ô tô, Xe máy
Công chứng hợp đồng cho thuê, cho mượn BĐS
Cấp bản sao tài liệu, hợp đồng giao dịch