Công chứng có phải là bước cuối cùng để đảm bảo an toàn giao dịch?

Trong nhiều giao dịch dân sự như mua bán nhà đất, vay tiền, ủy quyền hay góp vốn, không ít người cho rằng chỉ cần đi công chứng là đã hoàn toàn yên tâm. Tuy nhiên, liệu công chứng có thực sự là “lá chắn cuối cùng” bảo đảm an toàn giao dịch? Thực tế cho thấy, công chứng là bước quan trọng nhưng không phải yếu tố duy nhất giúp giao dịch an toàn. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ vai trò của công chứng và những việc cần làm trước – sau khi công chứng để bảo vệ quyền lợi của mình.

>>> Xem thêm: Những lỗi thường gặp khi làm sổ đỏ và cách dịch vụ sổ đỏ hỗ trợ khắc phục

Công chứng là gì và có vai trò thế nào trong an toàn giao dịch?

Theo Luật Công chứng 2024:
“Công chứng là việc công chứng viên chứng nhận tính xác thực, hợp pháp của hợp đồng, giao dịch dân sự bằng văn bản”.

Như vậy, công chứng giúp:

• Xác nhận người ký là thật

• Kiểm tra năng lực hành vi dân sự

• Kiểm tra tính hợp pháp của nội dung

• Tạo chứng cứ pháp lý mạnh khi tranh chấp

Công chứng góp phần quan trọng vào an toàn giao dịch, đặc biệt với giao dịch tài sản lớn.

Tuy nhiên, công chứng không thay thế hoàn toàn việc kiểm tra và thỏa thuận của các bên.

Công chứng có phải bước cuối cùng để đảm bảo an toàn giao dịch?

An toàn giao dịch không chỉ phụ thuộc vào công chứng

Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần hợp đồng đã công chứng thì giao dịch chắc chắn an toàn. Đây là quan niệm chưa đầy đủ.

Công chứng chỉ xác nhận:

• Hình thức hợp pháp

• Ý chí tự nguyện

• Nội dung không trái luật

Nhưng công chứng không đảm bảo:

• Tài sản không tranh chấp tiềm ẩn

• Đối tác không có gian dối

• Khả năng thực hiện nghĩa vụ

• Không có thỏa thuận ngầm ngoài hợp đồng

Do đó, an toàn giao dịch phải được đảm bảo từ nhiều bước, không chỉ riêng công chứng.

>>> Xem thêm: Các yếu tố ảnh hưởng đến phí công chứng hợp đồng mua bán xe ô tô

Công chứng không thay thế việc kiểm tra thông tin tài sản

Trong giao dịch nhà đất, công chứng viên kiểm tra giấy tờ do các bên cung cấp. Tuy nhiên:

• Nếu giấy tờ giả tinh vi

• Thông tin bị che giấu

• Có tranh chấp chưa được ghi nhận

thì rủi ro vẫn có thể xảy ra.

Luật Công chứng 2024 quy định:
“Công chứng viên có quyền yêu cầu cung cấp thông tin, tài liệu nhưng không chịu trách nhiệm về những thông tin bị che giấu”.

Điều này cho thấy công chứng không phải lớp bảo vệ tuyệt đối.

Những trường hợp công chứng vẫn có thể phát sinh rủi ro

Hợp đồng công chứng nhưng một bên không thực hiện nghĩa vụ

Ví dụ:

• Đã công chứng mua bán nhưng không giao tiền

• Đã công chứng vay nhưng không trả nợ

• Đã công chứng thuê nhưng không bàn giao nhà

Khi đó, bên bị vi phạm vẫn phải:

• Khởi kiện

• Yêu cầu thi hành án

• Tốn thời gian và chi phí

Công chứng giúp tăng giá trị pháp lý nhưng không đảm bảo nghĩa vụ sẽ được thực hiện.

Công chứng nhưng hợp đồng vẫn có thể bị vô hiệu

Theo Bộ luật Dân sự 2015:
“Giao dịch dân sự vô hiệu khi vi phạm điều cấm của luật hoặc giả tạo”.

Một hợp đồng đã công chứng vẫn có thể bị tuyên vô hiệu nếu:

• Giả tạo để che giấu giao dịch khác

• Một bên bị lừa dối

• Người ký không đủ năng lực hành vi

• Nội dung vi phạm pháp luật

Khi hợp đồng vô hiệu, việc khôi phục quyền lợi sẽ phức tạp.

Những bước cần thực hiện trước công chứng để đảm bảo an toàn giao dịch

Kiểm tra pháp lý tài sản trước khi công chứng

Để đảm bảo an toàn giao dịch, nên kiểm tra:

• Tình trạng tranh chấp

• Quy hoạch

• Thế chấp

• Quyền sở hữu

• Nghĩa vụ tài chính

Ví dụ:
Trước khi mua nhà đất, nên kiểm tra thông tin tại cơ quan đăng ký đất đai thay vì chỉ nhìn sổ đỏ.

>>> Xem thêm: Dịch thuật và công chứng tại văn phòng công chứng trong cùng ngày

Thỏa thuận rõ nội dung trước khi ký

Không nên đến văn phòng công chứng mới đọc hợp đồng lần đầu. Các bên cần:

• Thỏa thuận trước điều khoản

• Kiểm tra giá trị thanh toán

• Xác định thời hạn giao nhận

• Làm rõ phạt vi phạm

Chuẩn bị kỹ giúp hạn chế tranh chấp sau công chứng.

Những việc cần làm sau công chứng để duy trì an toàn giao dịch

Thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng đã công chứng

Sau khi công chứng, cần:

• Thanh toán đúng thỏa thuận

• Bàn giao tài sản

• Nộp thuế và lệ phí

• Sang tên tài sản

Nếu chậm trễ, rủi ro tranh chấp sẽ tăng.

Lưu giữ hồ sơ để đảm bảo an toàn giao dịch lâu dài

Hồ sơ cần giữ gồm:

• Bản chính hợp đồng công chứng

• Biên lai thanh toán

• Giấy tờ giao nhận

• Hồ sơ sang tên

Đây là căn cứ quan trọng nếu phát sinh tranh chấp.

Ví dụ minh họa thực tế

Anh H mua một căn hộ đã công chứng hợp đồng mua bán. Tuy nhiên, sau khi ký xong anh mới phát hiện căn hộ đang có tranh chấp thừa kế giữa các thành viên gia đình bên bán.

Dù hợp đồng đã công chứng, anh H vẫn phải tham gia giải quyết tranh chấp tại tòa. Trường hợp này cho thấy công chứng giúp hợp đồng hợp pháp nhưng chưa đủ để đảm bảo an toàn giao dịch nếu khâu kiểm tra trước đó chưa kỹ.

Khi nào nên kết hợp công chứng và tư vấn pháp lý?

Để tăng mức độ an toàn giao dịch, nên kết hợp:

• Tư vấn pháp lý trước khi ký

• Soạn thảo hợp đồng rõ ràng

• Kiểm tra thông tin tài sản

• Công chứng đúng quy định

Đặc biệt với giao dịch giá trị lớn như nhà đất, góp vốn, chuyển nhượng tài sản, việc này rất cần thiết.

Kết luận

Công chứng là bước quan trọng trong việc đảm bảo an toàn giao dịch, nhưng không phải là bước cuối cùng và cũng không phải “lá chắn tuyệt đối”. Một giao dịch an toàn cần được chuẩn bị từ khâu kiểm tra pháp lý, thỏa thuận nội dung đến việc thực hiện đúng nghĩa vụ sau khi công chứng. Chủ động hiểu luật, kiểm tra kỹ và thực hiện đầy đủ các bước sẽ giúp người dân hạn chế rủi ro và bảo vệ quyền lợi của mình một cách hiệu quả nhất.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Khám chữa bệnh trái tuyến có được thanh toán không?

>>> Lựa chọn dịch vụ thành lập công ty tại Hà Nội/TPHCM?

>>> Công chứng mua bán xe linh hoạt giờ làm việc tại Hà Nội

>>> Những thay đổi quan trọng về phí công chứng bạn cần biết trong năm nay

>>> Công chứng uỷ quyền cá nhân – dịch vụ trọn gói tới bạn đọc

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com