Công chứng có phát hiện được hành vi giả mạo giấy tờ không?

Trong nhiều giao dịch nhà đất, vay mượn, ủy quyền… không ít trường hợp xuất hiện tình trạng giả mạo giấy tờ nhằm chiếm đoạt tài sản hoặc hợp thức hóa giao dịch trái pháp luật. Điều này khiến nhiều người thắc mắc: công chứng viên có phát hiện được giấy tờ giả hay không và nếu xảy ra giả mạo thì trách nhiệm thuộc về ai? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ vai trò của công chứng trong việc phát hiện hành vi giả mạo giấy tờ và những lưu ý quan trọng để tránh rủi ro pháp lý.

>>> Xem thêm: Hợp đồng đặt cọc mua đất có rủi ro, làm thế nào văn phòng công chứng giúp bạn an toàn hơn?

Công chứng có phát hiện được hành vi giả mạo giấy tờ không?

Vai trò của công chứng trong việc phát hiện giả mạo giấy tờ

Theo quy định pháp luật, công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra tính hợp pháp, xác thực của hồ sơ trước khi chứng nhận giao dịch. Việc này giúp hạn chế và phát hiện nhiều trường hợp giả mạo giấy tờ trong giao dịch dân sự.

Khoản 1 Điều 7 Luật Công chứng 2014 quy định:
“Công chứng viên có nghĩa vụ kiểm tra tính xác thực, hợp pháp của hồ sơ yêu cầu công chứng”.

Như vậy, khi tiếp nhận hồ sơ, công chứng viên sẽ:

• Kiểm tra giấy tờ tùy thân

• Kiểm tra giấy chứng nhận quyền sở hữu, sử dụng

• Đối chiếu thông tin cá nhân

• Xem xét dấu hiệu tẩy xóa, chỉnh sửa

• Kiểm tra tình trạng pháp lý tài sản

Nếu phát hiện nghi ngờ giả mạo giấy tờ, công chứng viên có quyền từ chối công chứng.

Công chứng không phải cơ quan điều tra

Dù có chức năng kiểm tra hồ sơ, công chứng viên không phải cơ quan giám định hay điều tra chuyên sâu. Vì vậy, việc phát hiện giấy tờ giả phụ thuộc vào:

• Kinh nghiệm nghề nghiệp

• Hệ thống dữ liệu tra cứu

• Dấu hiệu nhận biết trên giấy tờ

• Thông tin từ cơ quan quản lý

Trong nhiều trường hợp làm giả tinh vi, giấy tờ giả vẫn có thể lọt qua nếu không có dấu hiệu rõ ràng.

Những loại giả mạo giấy tờ thường gặp trong công chứng

Giả mạo giấy tờ tùy thân khi đi công chứng

Một số đối tượng sử dụng:

• CCCD giả

• CMND giả

• Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân giả

• Giấy ủy quyền giả

Mục đích thường là giả danh chủ sở hữu tài sản để chuyển nhượng hoặc thế chấp.

Giả mạo giấy tờ nhà đất trong giao dịch

Các loại giả mạo giấy tờ phổ biến gồm:

• Sổ đỏ giả

• Sổ hồng giả

• Giấy xác nhận quy hoạch giả

• Hợp đồng ủy quyền giả

Đây là dạng giả mạo nguy hiểm vì liên quan trực tiếp đến tài sản có giá trị lớn.

>>> Xem thêm: Người nước ngoài có được đứng tên khi làm công chứng thừa kế ở Việt Nam không?

Giả mạo chữ ký, điểm chỉ trong hợp đồng

Ngoài giấy tờ, hành vi giả mạo còn xảy ra ở:

• Chữ ký chủ sở hữu

• Điểm chỉ người già yếu

• Chữ ký người đồng sở hữu

Công chứng viên sẽ yêu cầu ký trực tiếp trước mặt để hạn chế rủi ro này.

Công chứng viên phát hiện giả mạo giấy tờ bằng cách nào?

Kiểm tra trực quan và kỹ thuật nhận diện

Công chứng viên thường kiểm tra:

• Phôi giấy tờ

• Dấu mộc, chữ ký

• Số seri

• Mã QR, mã vạch

• Dấu hiệu tẩy xóa

Nếu có nghi ngờ, họ có thể yêu cầu xác minh thêm.

>>> Xem thêm: Khi nào bạn cần đến dịch vụ sổ đỏ để tránh rủi ro pháp lý?

Tra cứu thông tin trên hệ thống dữ liệu

Hiện nay, nhiều địa phương đã có cơ sở dữ liệu điện tử hỗ trợ công chứng viên kiểm tra:

• Thông tin sổ đỏ

• Thông tin giao dịch bảo đảm

• Tình trạng hôn nhân

• Thông tin cư trú

Việc tra cứu giúp phát hiện nhanh nhiều trường hợp giả mạo giấy tờ.

Yêu cầu xác minh từ cơ quan có thẩm quyền

Khi hồ sơ phức tạp hoặc có dấu hiệu giả mạo, công chứng viên có quyền tạm dừng để xác minh.

Điều 40 Luật Công chứng 2014 nêu rõ:
“Công chứng viên có quyền yêu cầu người yêu cầu công chứng làm rõ, xác minh hoặc giám định khi thấy cần thiết”.

Nếu không xác minh được tính hợp pháp, công chứng viên sẽ từ chối công chứng.

Trách nhiệm khi sử dụng giấy tờ giả trong công chứng

Người sử dụng giấy tờ giả phải chịu trách nhiệm pháp lý

Hành vi giả mạo giấy tờ có thể bị xử lý:

• Xử phạt hành chính

• Hủy hợp đồng công chứng

• Bồi thường thiệt hại

• Truy cứu trách nhiệm hình sự

Theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017):
“Người nào sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức có thể bị phạt tù đến 7 năm”.

Hợp đồng công chứng có thể bị vô hiệu

Nếu giao dịch được xác lập bằng giấy tờ giả, hợp đồng công chứng có thể bị tuyên vô hiệu.

Bộ luật Dân sự 2015 quy định:
“Giao dịch dân sự vô hiệu khi bị lừa dối, giả tạo hoặc vi phạm điều cấm của luật”.

Khi hợp đồng vô hiệu:

• Tài sản phải hoàn trả

• Các bên khôi phục tình trạng ban đầu

• Người gây thiệt hại phải bồi thường

Ví dụ minh họa thực tế

Ông A giả danh chủ sở hữu một căn nhà, sử dụng CCCD giả và sổ đỏ giả để bán nhà cho bà B. Hai bên đến văn phòng công chứng ký hợp đồng. Công chứng viên nghi ngờ do ảnh trên CCCD không khớp với người thật và yêu cầu xác minh.

Sau khi tra cứu thông tin địa chính, phát hiện sổ đỏ không tồn tại trên hệ thống. Công chứng viên lập tức từ chối công chứng và báo cơ quan chức năng. Nhờ đó, bà B tránh được giao dịch lừa đảo hàng tỷ đồng.

Cách người dân tự bảo vệ mình trước giả mạo giấy tờ

Để tránh rủi ro liên quan giả mạo giấy tờ, người dân nên:

• Kiểm tra thông tin chủ sở hữu tài sản

• Tra cứu sổ đỏ trước giao dịch

• Không giao tiền trước khi công chứng

• Yêu cầu ký trực tiếp tại văn phòng công chứng

• Nhờ luật sư kiểm tra hồ sơ giá trị lớn

Việc chủ động kiểm tra sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ bị lừa đảo.

Kết luận

Công chứng có vai trò quan trọng trong việc phát hiện và ngăn chặn hành vi giả mạo giấy tờ trong giao dịch dân sự. Tuy nhiên, công chứng không phải cơ quan điều tra nên vẫn có trường hợp giấy tờ giả tinh vi lọt qua. Vì vậy, ngoài sự kiểm tra của công chứng viên, người dân cũng cần nâng cao cảnh giác và kiểm tra kỹ hồ sơ trước khi ký kết.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Khám chữa bệnh trái tuyến có được thanh toán không?

>>> Lựa chọn dịch vụ thành lập công ty tại Hà Nội/TPHCM?

>>> Công chứng mua bán xe linh hoạt giờ làm việc tại Hà Nội

>>> Những thay đổi quan trọng về phí công chứng bạn cần biết trong năm nay

>>> Công chứng uỷ quyền cá nhân – dịch vụ trọn gói tới bạn đọc

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com