Công chứng hợp đồng vay tiền: rủi ro và lưu ý

Trong thực tiễn giao dịch dân sự, công chứng hợp đồng vay tiền thường được các bên lựa chọn nhằm tăng giá trị pháp lý, hạn chế tranh chấp và làm căn cứ chứng minh khi xảy ra vi phạm nghĩa vụ trả nợ. Tuy nhiên, không ít trường hợp các bên chủ quan cho rằng chỉ cần công chứng là “an toàn tuyệt đối”, dẫn đến những rủi ro pháp lý nghiêm trọng. Bài viết dưới đây sẽ phân tích rủi ro khi công chứng HĐVT, các lưu ý pháp lý quan trọng và ví dụ thực tế để người dân, doanh nghiệp nhận diện và phòng tránh.

>>> Xem thêm: Khi hiểu đúng quy trình tại văn phòng công chứng, bạn sẽ chủ động hơn trong việc chuẩn bị giấy tờ.

1. Công chứng hợp đồng vay tiền là gì? Có bắt buộc không?

1.1. Khái niệm công chứng hợp đồng vay tiền

Theo Điều 463 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn, bên vay phải hoàn trả tài sản và lãi (nếu có thỏa thuận).

Công chứng HĐVT là việc công chứng viên chứng nhận tính xác thực, hợp pháp của hợp đồng vay theo quy định của Luật Công chứng 2014.

1.2. Công chứng hợp đồng vay tiền có bắt buộc không?

Pháp luật không bắt buộc mọi hợp đồng vay tiền phải công chứng. Tuy nhiên, theo Điều 119 Bộ luật Dân sự 2015, các bên có quyền thỏa thuận về hình thức giao dịch, trong đó có hình thức công chứng.

➡ Trên thực tế, công chứng HĐVT thường được áp dụng khi:

• Khoản vay có giá trị lớn;

• Có tài sản bảo đảm;

• Các bên muốn tăng giá trị chứng cứ khi khởi kiện.

2. Rủi ro pháp lý khi công chứng hợp đồng vay tiền

2.1. Rủi ro về lãi suất

Theo Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015, lãi suất vay không được vượt quá 20%/năm, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác.

Nếu hợp đồng vay được công chứng nhưng:

• Ghi nhận lãi suất vượt trần;

• Che giấu lãi bằng “phí”, “phạt”, “hoa hồng”;

➡ Thì phần thỏa thuận về lãi có thể bị Tòa án tuyên vô hiệu, dù hợp đồng đã được công chứng.

2.2. Rủi ro do nhầm lẫn về giá trị pháp lý của hợp đồng công chứng

Nhiều người lầm tưởng rằng công chứng HĐVT đồng nghĩa với:

• Chắc chắn thu hồi được nợ;

• Không cần chứng minh thêm khi khởi kiện.

Thực tế, theo Điều 5 Luật Công chứng 2014, văn bản công chứng chỉ có giá trị chứng cứ về nội dung đã được chứng nhận, không bảo đảm khả năng thi hành nghĩa vụ trả nợ.

2.3. Rủi ro khi công chứng nhưng không giao nhận tiền thực tế

Nếu hợp đồng vay tiền được công chứng nhưng không có việc giao nhận tiền thực tế, bên vay có quyền chứng minh giao dịch giả tạo theo Điều 124 Bộ luật Dân sự 2015.

➡ Khi đó, hợp đồng vay có thể bị tuyên vô hiệu, gây rủi ro lớn cho bên cho vay.

>>> Xem thêm: Đừng để di chúc vô hiệu vì sai thủ tục – tìm hiểu ngay về Công chứng di chúc.

3. Lưu ý quan trọng khi công chứng hợp đồng vay tiền

3.1. Lưu ý về chủ thể khi công chứng hợp đồng vay tiền

Theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015, chủ thể tham gia giao dịch phải:

• Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;

• Tham gia hoàn toàn tự nguyện.

➡ Khi công chứng hợp đồng vay tiền, cần kiểm tra kỹ:

• Tình trạng năng lực hành vi;

• Trường hợp đại diện, ủy quyền.

3.2. Lưu ý về nội dung hợp đồng vay tiền công chứng

Nội dung công chứng HĐVT cần rõ ràng:

• Số tiền vay;

• Thời hạn vay;

• Lãi suất, phương thức trả nợ;

• Chế tài khi vi phạm.

Tránh các điều khoản mơ hồ dễ gây tranh chấp và bất lợi khi giải quyết tại Tòa án.

4. Ví dụ minh họa thực tế về công chứng hợp đồng vay tiền

Ví dụ thực tế:

Ông A cho bà B vay 2 tỷ đồng, hai bên lập và công chứng HĐVT, ghi lãi suất 3%/tháng. Sau khi phát sinh tranh chấp, bà B không trả nợ và bị ông A khởi kiện.

Tòa án căn cứ Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015, xác định lãi suất vượt trần, tuyên:

• Công nhận hợp đồng vay về phần gốc;

• Vô hiệu phần thỏa thuận lãi vượt quá 20%/năm.

➡ Trường hợp này cho thấy, công chứng HĐVT không loại trừ rủi ro pháp lý nếu nội dung vi phạm pháp luật.

>>> Xem thêm: Với những hồ sơ cần giải quyết ngay trong ngày, tìm đúng văn phòng công chứng gần đây sẽ giúp bạn chủ động hơn về thời gian.

5. Kết luận

Công chứng hợp đồng vay tiền là biện pháp quan trọng nhằm tăng tính an toàn pháp lý cho giao dịch vay. Tuy nhiên, công chứng không phải là “lá chắn tuyệt đối” nếu hợp đồng vi phạm điều kiện về chủ thể, nội dung hoặc hình thức. Người dân cần hiểu rõ rủi ro và lưu ý khi công chứng HĐVT để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình và hạn chế tranh chấp về sau.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Công chứng gia hạn hợp đồng có làm phát sinh hiệu lực mới?

>>> Nhà đất đang thế chấp có được công chứng mua bán?

>>> Thủ tục công chứng gồm những bước pháp lý nào theo quy định hiện hành?

>>> Dịch thuật: Yêu cầu học thuật và pháp lý đối với tài liệu chuyên ngành.

>>> Dịch thuật công chứng: Điều kiện bắt buộc để tài liệu được công nhận hợp pháp.

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com