Khi người thân qua đời, việc giải quyết di sản đất đai luôn là một trong những thủ tục pháp lý phức tạp và dễ xảy ra tranh chấp. Nhiều gia đình lúng túng trong việc chuẩn bị hồ sơ, xác định người thừa kế hợp pháp và thực hiện thủ tục công chứng văn bản khai nhận di sản. Đặc biệt, quyền sử dụng đất là loại tài sản có giá trị lớn nên yêu cầu hồ sơ chứng minh rất chặt chẽ. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết thủ tục công chứng để giúp người thừa kế thực hiện đúng quy định và tránh rủi ro pháp lý.

>>> Xem thêm: Vì sao giới đầu tư bất động sản luôn chọn văn phòng công chứng uy tín?

1. Căn cứ pháp lý điều chỉnh việc khai nhận di sản là quyền sử dụng đất

Việc khai nhận di sản thừa kế là quyền sử dụng đất được điều chỉnh bởi:

• “Bộ luật Dân sự 2015” – quy định về thừa kế theo di chúc, thừa kế theo pháp luật.

• “Luật Đất đai 2013” (vẫn đang có hiệu lực đến ngày Luật Đất đai 2024 có hiệu lực thi hành).

• “Luật Công chứng 2014” – quy định trình tự, thẩm quyền công chứng văn bản khai nhận di sản.

• “Nghị định 23/2015/NĐ-CP” – hướng dẫn cấp bản sao và chứng thực giấy tờ liên quan.

>>> Xem thêm: Hướng dẫn chọn văn phòng khi công chứng mua bán nhà uy tín

2. Điều kiện để khai nhận di sản là quyền sử dụng đất

2.1. Điều kiện về nguồn gốc và tình trạng pháp lý của đất

Quyền sử dụng đất muốn được khai nhận phải đáp ứng:

• Có “Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” (sổ đỏ).

• Đất không có tranh chấp tại thời điểm công chứng (“Điều 188 Luật Đất đai 2013”).

• Không bị kê biên thi hành án.

• Không thuộc diện thu hồi theo quyết định của cơ quan nhà nước.

2.2. Điều kiện về người để lại di sản

Người chết phải để lại:

• Di chúc hợp pháp, hoặc

• Thuộc diện thừa kế theo pháp luật nếu không có di chúc.

>>> Xem thêm: Hướng dẫn lập Di chúc tại nhà không cần ra khỏi nhà

2.3. Điều kiện về người thừa kế

Người thừa kế phải chứng minh được quan hệ nhân thân bằng các giấy tờ như:

• Giấy khai sinh,

• Sổ hộ khẩu,

• Giấy đăng ký kết hôn,

• Giấy nhận nuôi con nuôi…

3. Hồ sơ công chứng văn bản khai nhận di sản đất đai

Hồ sơ gồm:

1. Giấy chứng tử của người để lại di sản.

2. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

3. Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế (khai sinh, kết hôn, nhận con nuôi…).

4. Di chúc (nếu có).

5. CMND/CCCD và sổ hộ khẩu của những người thừa kế.

6. Giấy tờ chứng minh đất không có tranh chấp (đơn xác nhận của UBND xã/phường — tùy tổ chức công chứng yêu cầu).

7. Phiếu yêu cầu công chứng theo mẫu.

>>> Xem thêm: Kinh nghiệm xử lý thừa kế khi có nhiều người nhận – thủ tục công chứng thừa kế

4. Quy trình công chứng khai nhận di sản đất đai

4.1. Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ

Công chứng viên đối chiếu giấy tờ, đánh giá điều kiện thừa kế và tình trạng pháp lý của đất.

4.2. Niêm yết công khai tại UBND cấp xã

Theo “Điều 18 Luật Công chứng 2014”, tổ chức công chứng phải niêm yết 15 ngày để phòng ngừa tranh chấp.

4.3. Lập và ký văn bản khai nhận di sản

Sau khi hết thời hạn niêm yết, những người thừa kế ký vào văn bản tại tổ chức công chứng.

4.4. Nộp hồ sơ sang tên tại Văn phòng đăng ký đất đai

Người thừa kế thực hiện thủ tục đăng ký biến động để đứng tên trên sổ đỏ theo “Điều 95, Điều 95 Luật Đất đai 2013”.

>>> Xem thêm: Phí công chứng và phí dịch vụ sang tên sổ đỏ: Phân biệt rõ để không nhầm lẫn

5. Thuế và lệ phí khi nhận di sản là quyền sử dụng đất

Theo “Luật Thuế thu nhập cá nhân”:

• Người thừa kế là vợ, chồng; cha mẹ – con; ông bà – cháu; anh chị em ruột được miễn thuế thu nhập cá nhân.

• Trong các trường hợp khác phải nộp 10% thuế TNCN trên giá trị phần đất được thừa kế.

Ngoài ra phải nộp:

• Lệ phí trước bạ 0,5% (trừ trường hợp được miễn theo quan hệ huyết thống).

• Phí thẩm định hồ sơ theo quy định từng địa phương.

6. Lưu ý quan trọng để tránh tranh chấp khi khai nhận di sản đất đai

• Kiểm tra kỹ xem đất có bị thế chấp hoặc bị kê biên hay không.

• Xác định đầy đủ tất cả người thừa kế theo pháp luật để tránh bị khiếu kiện sau này.

• Trường hợp có người thừa kế ở nước ngoài phải chuẩn bị giấy tờ hợp pháp hóa lãnh sự.

• Nếu có tranh chấp phải giải quyết xong hoặc có quyết định của tòa án trước khi công chứng.

7. Kết luận

Công chứng khai nhận di sản đất đai là thủ tục quan trọng để người thừa kế xác lập quyền hợp pháp đối với quyền sử dụng đất. Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, hiểu đúng quy trình và tuân thủ quy định của pháp luật sẽ giúp quá trình sang tên diễn ra nhanh chóng, giảm thiểu rủi ro tranh chấp. Nếu hồ sơ phức tạp hoặc có yếu tố mâu thuẫn, nên tìm đến tổ chức hành nghề công chứng hoặc luật sư để được hỗ trợ chuyên sâu.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Rủi ro khi mua xe bằng hợp đồng ủy quyền công chứng

>>> Công chứng phiếu thu – phiếu chi doanh nghiệp năm 2025

>>> Văn phòng công chứng Hà Nội mở cửa ngoài giờ hành chính tiện lợi cho khách hàng

>>> Có thể đặt lịch hẹn trước khi dịch thuật công chứng không?

>>> Thời điểm nào nên thanh toán trong hợp đồng mua bán nhà?

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com