Không đủ năng lực hành vi: Công chứng viên buộc phải từ chối

Năng lực hành vi dân sự của người ký là điều kiện tiên quyết để xác lập một giao dịch hợp pháp. Trong hoạt động công chứng, nếu công chứng viên nhận thấy người ký không đủ năng lực hành vi công chứng, việc tiếp tục công chứng sẽ tiềm ẩn nguy cơ vô hiệu văn bản và phát sinh trách nhiệm pháp lý. Trên thực tế, không ít tranh chấp xuất phát từ việc công chứng hợp đồng khi người ký không đủ khả năng nhận thức, làm chủ hành vi. Bài viết này phân tích rõ căn cứ pháp luật và lý do công chứng viên buộc phải từ chối công chứng trong trường hợp này.

>>> Xem thêm: Danh sách website các văn phòng công chứng uy tín nhất tại Hà Nội?

1. Năng lực hành vi dân sự và ý nghĩa trong công chứng

Năng lực hành vi dân sự là khả năng của cá nhân bằng hành vi của mình xác lập, thực hiện quyền và nghĩa vụ dân sự.

Theo “Điều 19 Bộ luật Dân sự 2015”, người thành niên có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, trừ trường hợp bị Tòa án tuyên bố mất hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự. Đây là điều kiện bắt buộc để cá nhân tham gia giao dịch có hiệu lực pháp luật.

Do đó, khi người ký không đủ năng lực hành vi công chứng, giao dịch không đáp ứng điều kiện có hiệu lực theo quy định pháp luật dân sự.

2. Các trường hợp không đủ năng lực hành vi dân sự theo pháp luật

Pháp luật hiện hành ghi nhận một số trường hợp người ký không có hoặc không đầy đủ năng lực hành vi dân sự.

Cụ thể:

• Người chưa thành niên xác lập giao dịch không phù hợp với độ tuổi theo “Điều 21 Bộ luật Dân sự 2015”;

• Người bị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự theo “Điều 22 Bộ luật Dân sự 2015”;

• Người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự theo “Điều 24 Bộ luật Dân sự 2015”;

• Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi theo “Điều 23 Bộ luật Dân sự 2015”.

Trong các trường hợp này, việc trực tiếp ký kết hợp đồng công chứng là không phù hợp hoặc bị hạn chế theo quy định pháp luật.

3. Trách nhiệm kiểm tra năng lực hành vi của công chứng viên

Công chứng viên có nghĩa vụ kiểm tra năng lực hành vi dân sự của người yêu cầu công chứng trước khi thực hiện công chứng.

Theo “Điều 41 Luật Công chứng 2014”, công chứng viên phải kiểm tra năng lực hành vi dân sự của người yêu cầu công chứng và chỉ thực hiện công chứng khi người đó đủ điều kiện theo quy định. Đồng thời, “Điều 7 Luật Công chứng 2014” xác định công chứng viên phải chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của văn bản công chứng.

Vì vậy, khi nhận thấy người ký không đủ năng lực hành vi công chứng, công chứng viên buộc phải từ chối để bảo đảm an toàn pháp lý.

>>> Xem thêm: Thủ tục trọn gói với dịch vụ sổ đỏ – Tiết kiệm thời gian, đảm bảo pháp lý

4. Các dấu hiệu thực tiễn cho thấy người ký không đủ năng lực hành vi

4.1. Không nhận thức được nội dung giao dịch

Người ký không hiểu mục đích, nội dung cơ bản của hợp đồng hoặc không phân biệt được quyền và nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch.

4.2. Không làm chủ được hành vi khi giao kết

Người ký có biểu hiện mất kiểm soát hành vi, phản ứng chậm, trả lời không nhất quán hoặc không phù hợp với nội dung đang được giải thích.

4.3. Có căn cứ pháp lý xác định tình trạng năng lực hành vi

Trường hợp đã có quyết định của Tòa án tuyên bố mất, hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc xác định là người có khó khăn trong nhận thức, công chứng viên không được tiếp tục công chứng.

5. Căn cứ pháp luật để từ chối công chứng

Việc từ chối công chứng do không đủ năng lực hành vi công chứng có cơ sở pháp lý rõ ràng.

Theo “Điều 51 Luật Công chứng 2014”, công chứng viên có quyền từ chối công chứng nếu người yêu cầu công chứng không đáp ứng điều kiện theo quy định pháp luật. Đồng thời, giao dịch do người không đủ năng lực hành vi xác lập có thể bị vô hiệu theo “Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015”.

Do đó, từ chối công chứng trong trường hợp này là đúng luật và cần thiết.

>>> Xem thêm: Công chứng ngoài giờ hành chính tại nhà bệnh viện cho người ốm

6. Hậu quả pháp lý nếu vẫn công chứng khi người ký không đủ năng lực hành vi

Nếu công chứng viên vẫn thực hiện công chứng trong khi người ký không đủ năng lực hành vi công chứng:

• Văn bản công chứng có nguy cơ bị Tòa án tuyên vô hiệu;

• Công chứng viên có thể bị xử lý kỷ luật hoặc bồi thường thiệt hại;

• Phát sinh tranh chấp phức tạp liên quan đến hiệu lực giao dịch và quyền lợi của bên thứ ba.

Theo “Điều 52 Luật Công chứng 2014”, văn bản công chứng không đúng quy định pháp luật có thể bị tuyên vô hiệu.

Kết luận

Từ chối công chứng do người ký không đủ năng lực hành vi dân sự là yêu cầu bắt buộc nhằm bảo đảm tính hợp pháp và an toàn của giao dịch. Việc nhận diện đúng tình huống không đủ năng lực hành vi công chứng không chỉ giúp phòng ngừa rủi ro vô hiệu mà còn thể hiện trách nhiệm nghề nghiệp của công chứng viên theo quy định pháp luật hiện hành.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Công chứng hợp đồng đặt cọc mua bán nhà đất qua môi giới

>>> Chi phí sao y và lưu bản văn bản từ chối nhận di sản tại tổ chức công chứng

>>> Văn phòng công chứng Hà Nội hướng dẫn thủ tục công chứng hợp đồng hợp tác kinh doanh

>>> Dịch vụ làm sổ hồng nhận làm cho đất xen kẹt, đất chưa đủ điều kiện

>>> Công chứng mua bán xe và thanh toán trả góp

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com