Tài sản đang tranh chấp: Có được công chứng mua bán?

Trong giao dịch mua bán tài sản, việc xác định tình trạng pháp lý của tài sản là yêu cầu bắt buộc nhằm bảo đảm an toàn cho các bên. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít trường hợp các bên vẫn yêu cầu công chứng hợp đồng khi tài sản đang tranh chấp. Việc tiếp tục công chứng trong tình huống này tiềm ẩn nguy cơ vô hiệu giao dịch và phát sinh trách nhiệm pháp lý cho công chứng viên. Bài viết dưới đây phân tích rõ căn cứ pháp luật và lý do công chứng viên buộc phải từ chối công chứng hợp đồng mua bán tài sản đang tranh chấp.

>>> Xem thêm: [Cập nhật] Danh sách văn phòng công chứng tại Hà Nội năm 2025 mới nhất?

1. Nguyên tắc pháp lý đối với tài sản đưa vào giao dịch

Theo pháp luật dân sự, chỉ những tài sản có tình trạng pháp lý rõ ràng mới được phép đưa vào giao dịch mua bán.

“Điều 188 Luật Đất đai 2013” quy định điều kiện để thực hiện chuyển nhượng quyền sử dụng đất, trong đó có yêu cầu “đất không có tranh chấp”. Mặc dù quy định này áp dụng trực tiếp đối với đất đai, nhưng nguyên tắc tài sản không tranh chấp được áp dụng chung cho các loại tài sản khác khi xác lập giao dịch dân sự.

Do đó, việc công chứng khi tài sản đang tranh chấp công chứng là trái với nguyên tắc an toàn pháp lý của giao dịch.

2. Trách nhiệm kiểm tra tình trạng tranh chấp của tài sản

Công chứng viên không chỉ kiểm tra hình thức hồ sơ mà còn phải đánh giá điều kiện pháp lý của tài sản giao dịch.

Theo “Điều 40 và Điều 41 Luật Công chứng 2014”, công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra tính xác thực, hợp pháp của giấy tờ trong hồ sơ yêu cầu công chứng. Nếu phát hiện tài sản đang có tranh chấp hoặc có căn cứ xác định nguy cơ tranh chấp, công chứng viên không được tiếp tục công chứng.

Việc từ chối công chứng trong trường hợp này là nghĩa vụ nghề nghiệp, không phải quyền tùy nghi.

3. Các dấu hiệu cho thấy tài sản đang tranh chấp

3.1. Có đơn khiếu nại, tố cáo, khởi kiện liên quan đến tài sản

Khi có thông tin về việc tài sản đang bị khiếu nại, khởi kiện tại Tòa án hoặc đang trong quá trình giải quyết tranh chấp, công chứng viên không có căn cứ để công chứng hợp đồng mua bán.

3.2. Quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản chưa được xác định rõ

Trường hợp giấy tờ sở hữu có mâu thuẫn, chồng chéo hoặc có nhiều người cùng nhận là chủ sở hữu, tài sản được xem là đang tranh chấp.

3.3. Có yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời

Nếu tài sản đang bị đề nghị hoặc đã bị áp dụng biện pháp ngăn chặn giao dịch, công chứng viên buộc phải từ chối công chứng.

>>> Xem thêm: Dịch vụ sổ đỏ uy tín – Giải pháp nhanh chóng cho mọi thủ tục đất đai tại Hà Nội

4. Căn cứ pháp lý để từ chối công chứng

Việc từ chối công chứng hợp đồng mua bán tài sản đang tranh chấp công chứng có căn cứ pháp luật rõ ràng.

Theo “Điều 51 Luật Công chứng 2014”, công chứng viên có quyền từ chối công chứng nếu hợp đồng, giao dịch “vi phạm pháp luật hoặc không đủ điều kiện công chứng”. Tài sản đang tranh chấp không đủ điều kiện đưa vào giao dịch hợp pháp.

Ngoài ra, giao dịch mua bán tài sản đang tranh chấp có thể bị tuyên vô hiệu theo “Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015” do không đáp ứng điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự.

5. Hậu quả pháp lý nếu vẫn công chứng hợp đồng tài sản đang tranh chấp

Nếu công chứng viên vẫn thực hiện công chứng hợp đồng mua bán khi tài sản đang tranh chấp công chứng:

• Văn bản công chứng có nguy cơ bị Tòa án tuyên vô hiệu;

• Công chứng viên có thể bị xử lý kỷ luật hoặc bồi thường thiệt hại;

• Bên mua có nguy cơ mất tài sản hoặc phát sinh tranh chấp kéo dài.

Theo “Điều 52 Luật Công chứng 2014”, văn bản công chứng không đúng quy định pháp luật có thể bị tuyên vô hiệu.

>>> Xem thêm: Công chứng uỷ quyền cho người nước ngoài khi giao dịch tại Việt Nam

6. Quyền và nghĩa vụ của các bên khi tài sản đang tranh chấp

Khi tài sản đang có tranh chấp, các bên cần:

• Giải quyết dứt điểm tranh chấp trước khi xác lập giao dịch;

• Chỉ thực hiện mua bán sau khi có quyết định có hiệu lực pháp luật của cơ quan có thẩm quyền;

• Không yêu cầu công chứng viên thực hiện công chứng trái quy định.

Việc hiểu đúng quy định về tài sản đang tranh chấp công chứng giúp các bên tránh rủi ro pháp lý nghiêm trọng.

Kết luận

Từ chối công chứng hợp đồng mua bán tài sản đang tranh chấp là yêu cầu bắt buộc nhằm bảo đảm tính hợp pháp và an toàn của giao dịch dân sự. Nhận diện đúng tình huống tài sản đang tranh chấp công chứng không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của các bên mà còn bảo đảm công chứng viên thực hiện đúng trách nhiệm nghề nghiệp theo pháp luật hiện hành.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Công chứng hợp đồng đặt cọc mua bán nhà đất qua môi giới

>>> Chi phí sao y và lưu bản văn bản từ chối nhận di sản tại tổ chức công chứng

>>> Văn phòng công chứng Hà Nội hướng dẫn thủ tục công chứng hợp đồng hợp tác kinh doanh

>>> Dịch vụ làm sổ hồng nhận làm cho đất xen kẹt, đất chưa đủ điều kiện

>>> Công chứng mua bán xe và thanh toán trả góp

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com