Khi hợp đồng đã được thực hiện xong hoặc không còn nhu cầu tiếp tục thực hiện, các bên thường lập văn bản thanh lý hợp đồng để ghi nhận việc chấm dứt quyền và nghĩa vụ phát sinh. Tuy nhiên, không ít trường hợp phát sinh tranh chấp do văn bản thanh lý không tuân thủ đúng hình thức pháp luật yêu cầu. Trong bối cảnh đó, công chứng văn bản thanh lý hợp đồng đóng vai trò quan trọng trong việc xác lập giá trị pháp lý, bảo đảm an toàn giao dịch và phòng ngừa rủi ro pháp lý về sau. Việc hiểu đúng bản chất pháp lý của văn bản thanh lý và yêu cầu công chứng là cần thiết đối với cả người dân và người hành nghề công chứng.
>>> Xem thêm: Cách chọn văn phòng công chứng nhanh, không chờ đợi lâu
Mục Lục Bài Viết
- 1 1. Khái niệm và bản chất pháp lý của văn bản thanh lý hợp đồng
- 2 2. Văn bản thanh lý hợp đồng có bắt buộc công chứng không?
- 3 3. Ý nghĩa pháp lý của việc công chứng văn bản thanh lý hợp đồng
- 4 4. Trách nhiệm của công chứng viên khi công chứng văn bản thanh lý hợp đồng
- 5 5. Giá trị của hồ sơ công chứng lưu trữ đối với văn bản thanh lý hợp đồng
- 6 6. Ví dụ thực tiễn
- 7 Kết luận
1. Khái niệm và bản chất pháp lý của văn bản thanh lý hợp đồng

Văn bản thanh lý hợp đồng là sự thỏa thuận của các bên nhằm xác nhận:
-
Hợp đồng đã được thực hiện xong toàn bộ hoặc một phần
-
Các quyền, nghĩa vụ cơ bản đã chấm dứt
-
Việc không còn khiếu nại, tranh chấp (nếu có thỏa thuận)
Theo Điều 422 Bộ luật Dân sự 2015:
“Hợp đồng chấm dứt trong trường hợp nghĩa vụ đã được hoàn thành”.
Văn bản thanh lý không làm phát sinh hợp đồng mới mà là căn cứ xác nhận thời điểm chấm dứt hiệu lực thực tế của hợp đồng.
2. Văn bản thanh lý hợp đồng có bắt buộc công chứng không?
2.1. Nguyên tắc chung về hình thức
Pháp luật hiện hành không quy định bắt buộc mọi văn bản thanh lý hợp đồng đều phải công chứng. Tuy nhiên, theo Điều 403 Bộ luật Dân sự 2015 về sửa đổi, bổ sung hợp đồng và nguyên tắc về hình thức giao dịch, việc thanh lý cần tuân thủ hình thức của hợp đồng gốc trong các trường hợp pháp luật có yêu cầu.
Đồng thời, Điều 119 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:
“Giao dịch dân sự được thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể; trường hợp luật quy định giao dịch phải được thể hiện bằng văn bản có công chứng, chứng thực thì phải tuân theo quy định đó”.
2.2. Các trường hợp nên và cần công chứng
Trong thực tiễn, công chứng văn bản thanh lý hợp đồng thường được thực hiện đối với:
-
Hợp đồng chuyển nhượng, thế chấp, tặng cho quyền sử dụng đất
-
Hợp đồng mua bán nhà ở
-
Hợp đồng ủy quyền đã được công chứng
-
Hợp đồng có giá trị lớn, thời gian thực hiện dài, dễ phát sinh tranh chấp
Việc công chứng trong các trường hợp này giúp bảo đảm tính chắc chắn pháp lý và giá trị chứng cứ.
>>> Xem thêm: Ưu điểm nổi bật của dịch vụ sổ đỏ trọn gói tại các văn phòng công chứng uy tín
3. Ý nghĩa pháp lý của việc công chứng văn bản thanh lý hợp đồng
3.1. Xác định rõ thời điểm chấm dứt quyền và nghĩa vụ
Theo Điều 2 Luật Công chứng 2014:
“Văn bản công chứng có hiệu lực kể từ ngày được công chứng viên ký và đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng”.
Từ thời điểm công chứng, việc thanh lý hợp đồng được xác nhận chính thức, giúp xác định rõ:
-
Thời điểm chấm dứt nghĩa vụ
-
Thời điểm kết thúc trách nhiệm pháp lý của các bên
3.2. Phòng ngừa tranh chấp và bảo vệ quyền lợi các bên
Văn bản thanh lý được công chứng là căn cứ để:
-
Bác bỏ các yêu cầu phát sinh sau thời điểm thanh lý
-
Chứng minh việc không còn nghĩa vụ bồi thường, phạt vi phạm
-
Bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi có tranh chấp phát sinh
Trong tố tụng dân sự, văn bản công chứng có giá trị chứng cứ cao và ít bị bác bỏ.
4. Trách nhiệm của công chứng viên khi công chứng văn bản thanh lý hợp đồng

4.1. Kiểm tra hiệu lực hợp đồng gốc
Công chứng viên phải xác định:
-
Hợp đồng gốc có hiệu lực hay không
-
Hợp đồng đã được công chứng trước đó chưa
-
Hợp đồng có đang bị tranh chấp hoặc bị áp dụng biện pháp ngăn chặn không
Việc công chứng thanh lý hợp đồng vô hiệu hoặc đang tranh chấp có thể làm phát sinh trách nhiệm pháp lý.
4.2. Đảm bảo ý chí tự nguyện và năng lực hành vi
Theo Điều 7 Luật Công chứng 2014:
“Công chứng viên phải kiểm tra tính tự nguyện, năng lực hành vi dân sự của người yêu cầu công chứng”.
Việc này đặc biệt quan trọng trong trường hợp thanh lý hợp đồng có giá trị lớn hoặc liên quan đến bất động sản.
5. Giá trị của hồ sơ công chứng lưu trữ đối với văn bản thanh lý hợp đồng
Theo Điều 61 Luật Công chứng 2014:
“Hồ sơ công chứng phải được lưu trữ đầy đủ, chính xác”.
Hồ sơ công chứng văn bản thanh lý hợp đồng có vai trò:
-
Chứng minh trình tự, thủ tục công chứng
-
Làm căn cứ xác định thời điểm chấm dứt hợp đồng
-
Phục vụ thanh tra, kiểm tra, giải quyết tranh chấp
Việc lưu trữ không đầy đủ có thể dẫn đến trách nhiệm bồi thường hoặc xử lý kỷ luật đối với tổ chức hành nghề công chứng.
>>> Xem thêm: Công chứng ngoài trụ sở tại nhà hàng, khách sạn theo yêu cầu
6. Ví dụ thực tiễn
Một hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã được công chứng và thực hiện xong. Sau đó, các bên lập văn bản thanh lý không công chứng. Khi xảy ra tranh chấp về nghĩa vụ thuế, Tòa án chỉ công nhận việc chấm dứt hợp đồng tại thời điểm văn bản thanh lý được công chứng bổ sung, dẫn đến một bên phải chịu nghĩa vụ phát sinh ngoài ý muốn.
Kết luận
Công chứng văn bản thanh lý hợp đồng không chỉ mang ý nghĩa hình thức mà còn là công cụ pháp lý quan trọng nhằm xác lập thời điểm chấm dứt giao dịch, phòng ngừa tranh chấp và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên. Trong các giao dịch có giá trị lớn hoặc có yêu cầu chặt chẽ về hình thức, việc công chứng văn bản thanh lý là lựa chọn cần thiết để bảo đảm an toàn pháp lý lâu dài.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Bạn có biết điều gì xảy ra nếu bỏ qua công chứng khi có tài sản chung?
>>> Tranh chấp đất liền kề: thủ tục đo đạc và xác minh mốc giới
>>> Văn phòng công chứng Hà Nội tư vấn hồ sơ công chứng theo quy định mới
>>> Những thay đổi mới trong quy định về chứng thực chữ ký năm 2025
>>> Mẹo để thương lượng điều khoản tốt trong công chứng mua bán nhà đất
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com

CÁC LOẠI HỢP ĐỒNG – GIAO DỊCH
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
Dịch thuật, chứng thực bản dịch các loại văn bản
Công chứng hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất
Công chứng hợp đồng mua bán, chuyển nhượng nhà đất
Công chứng văn bản thừa kế, phân chia di sản thừa kế
Công chứng di chúc, lưu giữ, bảo quản di chúc
Công chứng văn bản thỏa thuận về tài sản chung
Công chứng hợp đồng ủy quyền, giấy ủy quyền
Công chứng hợp đồng thế chấp tài sản
Công chứng hợp đồng mua bán Ô tô, Xe máy
Công chứng hợp đồng cho thuê, cho mượn BĐS
Cấp bản sao tài liệu, hợp đồng giao dịch