Khai nhận di sản thừa kế là thủ tục pháp lý quan trọng nhằm xác lập quyền của người thừa kế đối với tài sản do người chết để lại. Trong bối cảnh các quy định pháp luật liên quan đến công chứng, đất đai và đăng ký tài sản có nhiều điểm mới, việc thực hiện đúng thủ tục khai nhận di sản thừa kế theo quy định mới là yếu tố then chốt để tránh tranh chấp và bảo đảm quyền lợi hợp pháp. Trên thực tế, không ít hồ sơ bị trả lại hoặc phát sinh rủi ro chỉ vì hiểu chưa đúng quy trình. Bài viết dưới đây sẽ phân tích toàn diện các bước, điều kiện và lưu ý quan trọng khi khai nhận di sản thừa kế hiện nay.
>>> Xem thêm: Bí quyết tránh bị lừa khi công chứng hợp đồng mua bán tại văn phòng công chứng
Mục Lục Bài Viết
Khai nhận di sản thừa kế là gì?

Khái niệm khai nhận di sản thừa kế
Khai nhận di sản thừa kế là việc những người thừa kế lập văn bản xác nhận quyền thừa kế đối với di sản do người đã chết để lại, trong trường hợp:
-
Chỉ có một người thừa kế, hoặc
-
Có nhiều người thừa kế nhưng không có tranh chấp và không thực hiện việc phân chia di sản tại thời điểm đó
Văn bản khai nhận di sản thừa kế thường được lập và công chứng tại tổ chức hành nghề công chứng để làm căn cứ đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản.
Phân biệt khai nhận di sản thừa kế và thỏa thuận phân chia di sản
Cần phân biệt rõ:
-
Khai nhận di sản thừa kế: Xác nhận quyền thừa kế, không chia cụ thể phần di sản của từng người
-
Thỏa thuận phân chia di sản thừa kế: Xác định rõ phần di sản mà mỗi người thừa kế được hưởng
Việc lựa chọn hình thức nào phụ thuộc vào số lượng người thừa kế và nhu cầu thực tế của các bên.
Trường hợp nào được khai nhận di sản thừa kế?
Điều kiện thực hiện khai nhận di sản thừa kế
Theo quy định pháp luật hiện hành, khai nhận di sản thừa kế được thực hiện khi đáp ứng các điều kiện:
-
Người để lại di sản đã chết
-
Di sản để lại là tài sản hợp pháp
-
Người khai nhận là người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật
-
Không có tranh chấp về quyền thừa kế tại thời điểm lập văn bản
Nếu có tranh chấp, thủ tục khai nhận di sản thừa kế sẽ không được thực hiện.
>>> Xem thêm: Hướng dẫn lựa chọn đơn vị dịch vụ sổ đỏ uy tín và chuyên nghiệp
Khai nhận di sản thừa kế theo di chúc và theo pháp luật
Khai nhận di sản thừa kế theo di chúc được áp dụng khi người chết có di chúc hợp pháp.
Khai nhận di sản thừa kế theo pháp luật được áp dụng khi:
-
Không có di chúc
-
Di chúc không hợp pháp
-
Người thừa kế theo di chúc từ chối nhận di sản
Trong cả hai trường hợp, hồ sơ khai nhận đều phải chứng minh rõ căn cứ thừa kế.
Thủ tục khai nhận di sản thừa kế theo quy định mới

Chuẩn bị hồ sơ khai nhận di sản thừa kế
Hồ sơ khai nhận di sản thừa kế theo quy định mới thường bao gồm:
-
Giấy chứng tử của người để lại di sản
-
Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế (giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn…)
-
Di chúc (nếu có)
-
Giấy tờ pháp lý của di sản thừa kế (sổ đỏ, đăng ký xe, sổ tiết kiệm…)
-
Giấy tờ tùy thân của người khai nhận di sản
Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ giúp rút ngắn thời gian giải quyết và hạn chế việc bổ sung nhiều lần.
Niêm yết việc khai nhận di sản thừa kế
Một bước quan trọng trong thủ tục khai nhận di sản thừa kế là niêm yết công khai. Theo quy định, tổ chức hành nghề công chứng sẽ thực hiện:
-
Niêm yết thông báo khai nhận di sản thừa kế tại UBND cấp xã nơi cư trú cuối cùng của người chết
-
Thời gian niêm yết theo quy định để đảm bảo quyền lợi của các bên liên quan
Nếu không có khiếu nại, tố cáo trong thời gian niêm yết, thủ tục sẽ được tiếp tục.
>>> Xem thêm: Công chứng ngoài trụ sở uy tín, đúng quy định pháp luật
Công chứng văn bản khai nhận di sản thừa kế
Sau khi hết thời hạn niêm yết, nếu không phát sinh tranh chấp, công chứng viên sẽ:
-
Soạn thảo văn bản khai nhận di sản thừa kế
-
Giải thích quyền, nghĩa vụ và hậu quả pháp lý cho người khai nhận
-
Tiến hành ký và công chứng văn bản theo đúng quy định
Văn bản công chứng là căn cứ pháp lý quan trọng để thực hiện các thủ tục tiếp theo.
Giá trị pháp lý của văn bản khai nhận di sản thừa kế
Hiệu lực của văn bản khai nhận di sản thừa kế
Văn bản khai nhận di sản thừa kế đã được công chứng có giá trị:
-
Xác lập quyền thừa kế hợp pháp của người nhận di sản
-
Là căn cứ để đăng ký sang tên quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản
-
Được sử dụng trong các giao dịch dân sự liên quan đến di sản
Tuy nhiên, văn bản này vẫn có thể bị xem xét lại nếu có căn cứ cho rằng việc khai nhận vi phạm pháp luật.
Rủi ro pháp lý nếu khai nhận di sản thừa kế không đúng thủ tục
Nếu khai nhận di sản thừa kế không đúng quy định, có thể dẫn đến:
-
Văn bản công chứng bị tuyên vô hiệu
-
Giao dịch tiếp theo bị ảnh hưởng
-
Phát sinh tranh chấp kéo dài giữa những người thừa kế
Do đó, việc tuân thủ đúng quy trình là yêu cầu bắt buộc.
Một số lưu ý quan trọng khi khai nhận di sản thừa kế
Kiểm tra thời hiệu yêu cầu chia di sản thừa kế
Mặc dù khai nhận di sản thừa kế không phải là chia di sản, nhưng người thừa kế vẫn cần lưu ý về thời hiệu liên quan để tránh mất quyền lợi trong các bước tiếp theo.
Trường hợp người thừa kế ở xa hoặc ở nước ngoài
Trong trường hợp người thừa kế không thể trực tiếp tham gia, có thể:
-
Lập giấy ủy quyền hợp pháp
-
Thực hiện ủy quyền có công chứng hoặc chứng thực theo đúng quy định
Việc này cần được thực hiện cẩn trọng để tránh hồ sơ bị từ chối.
Kết luận
Thủ tục khai nhận di sản thừa kế theo quy định mới đòi hỏi người thực hiện phải nắm rõ điều kiện, hồ sơ và trình tự pháp lý liên quan. Việc thực hiện đúng ngay từ đầu không chỉ giúp bảo đảm quyền thừa kế hợp pháp mà còn hạn chế tối đa tranh chấp phát sinh về sau. Trong các trường hợp di sản có giá trị lớn hoặc liên quan đến nhiều người thừa kế, việc tham vấn chuyên gia pháp lý và thực hiện công chứng đúng quy định là giải pháp an toàn và cần thiết.
Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!
Các bài viết liên quan:
>>> Khám chữa bệnh trái tuyến có được thanh toán không?
>>> Lựa chọn dịch vụ thành lập công ty tại Hà Nội/TPHCM?
>>> Công chứng mua bán xe linh hoạt giờ làm việc tại Hà Nội
>>> Những thay đổi quan trọng về phí công chứng bạn cần biết trong năm nay
>>> Công chứng uỷ quyền cá nhân – dịch vụ trọn gói tới bạn đọc
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com

CÁC LOẠI HỢP ĐỒNG – GIAO DỊCH
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
Dịch thuật, chứng thực bản dịch các loại văn bản
Công chứng hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất
Công chứng hợp đồng mua bán, chuyển nhượng nhà đất
Công chứng văn bản thừa kế, phân chia di sản thừa kế
Công chứng di chúc, lưu giữ, bảo quản di chúc
Công chứng văn bản thỏa thuận về tài sản chung
Công chứng hợp đồng ủy quyền, giấy ủy quyền
Công chứng hợp đồng thế chấp tài sản
Công chứng hợp đồng mua bán Ô tô, Xe máy
Công chứng hợp đồng cho thuê, cho mượn BĐS
Cấp bản sao tài liệu, hợp đồng giao dịch