10 lỗi soạn thảo hợp đồng kinh điển khiến bạn mất trắng tài sản tại Tòa

Một hợp đồng tưởng chừng chặt chẽ vẫn có thể khiến bạn gặp rủi ro lớn. Chỉ một điều khoản thiếu rõ ràng cũng có thể dẫn đến tranh chấp kéo dài. Khi vụ việc được đưa ra Tòa án, việc bảo vệ quyền lợi có thể trở nên khó khăn hơn.

Nhiều người chỉ quan tâm đến giá trị giao dịch. Họ thường bỏ qua điều kiện thanh toán, thời hạn thực hiện và trách nhiệm khi vi phạm. Đây là những sơ suất dễ dẫn đến thiệt hại về tài sản. Nhận diện sớm các lỗi soạn thảo hợp đồng sẽ giúp bạn chủ động phòng ngừa rủi ro. Đồng thời, bạn có thể bảo vệ quyền lợi của mình ngay từ khi đặt bút ký.

>>> Xem thêm: Hợp đồng giả cách vay tiền hóa thành mua bán đất: Lối thoát khởi kiện hủy hợp đồng

1. 5 lỗi soạn thảo hợp đồng về nội dung và điều khoản

1.1. Mô tả đối tượng hợp đồng không rõ ràng

Đối tượng hợp đồng là nội dung cốt lõi của giao dịch. Nếu mô tả sai hoặc thiếu thông tin, các bên có thể hiểu khác nhau về nghĩa vụ phải thực hiện.

Với hợp đồng mua bán nhà đất, cần kiểm tra thông tin thửa đất và tài sản gắn liền với đất. Diện tích, địa chỉ và thông tin trên giấy chứng nhận phải được đối chiếu cẩn thận.

Với hợp đồng mua bán hàng hóa, cần xác định rõ tên hàng, số lượng và chất lượng. Nếu có yêu cầu kỹ thuật, nên đưa thông số cụ thể vào hợp đồng hoặc phụ lục.

Ví dụ, hợp đồng ghi “bàn giao căn nhà theo hiện trạng” nhưng không kèm mô tả hiện trạng. Khi phát sinh hư hỏng, hai bên có thể tranh cãi về trách nhiệm. Vì vậy, hãy mô tả đối tượng đủ chi tiết để hạn chế cách hiểu khác nhau.

1.2. Điều khoản thanh toán thiếu chặt chẽ

Thanh toán là một trong những nội dung dễ phát sinh tranh chấp. Nhiều hợp đồng chỉ ghi tổng số tiền mà không quy định rõ thời điểm và phương thức thanh toán.

Một điều khoản đầy đủ nên xác định số tiền, thời hạn và phương thức trả. Nếu thanh toán theo từng đợt, cần ghi rõ điều kiện của mỗi đợt. Các bên cũng nên thống nhất chứng từ xác nhận đã thanh toán.

Với giao dịch có giá trị lớn, cần phân biệt tiền đặt cọc, tiền thanh toán và khoản phạt nếu có. Các khoản này có bản chất pháp lý khác nhau. Không nên dùng chung một cách gọi khiến quyền lợi của các bên bị nhầm lẫn.

Chẳng hạn, bên mua chuyển tiền nhưng không ghi rõ nội dung chuyển khoản. Khi xảy ra tranh chấp, việc xác định đó là tiền đặt cọc hay tiền trả trước có thể khó khăn. Chứng từ rõ ràng sẽ giúp giảm rủi ro này.

1.3. Bỏ sót thời hạn và điều kiện thực hiện nghĩa vụ

Hợp đồng cần quy định rõ thời điểm bắt đầu và kết thúc nghĩa vụ. Nếu có nhiều giai đoạn, các bên nên xác định thời hạn cho từng giai đoạn.

Ví dụ, hợp đồng thi công chỉ ghi ngày hoàn thành dự kiến. Văn bản lại không quy định cách xử lý khi công việc bị chậm. Khi tiến độ kéo dài, các bên có thể bất đồng về trách nhiệm và thiệt hại.

Để hạn chế rủi ro, cần ghi rõ thời hạn bàn giao, nghiệm thu và thanh toán. Nếu thời hạn phụ thuộc vào một điều kiện cụ thể, điều kiện đó phải được mô tả dễ hiểu.

Các bên cũng nên thống nhất cách thông báo khi có nguy cơ chậm tiến độ. Việc này giúp xử lý vấn đề sớm và tạo căn cứ đối chiếu khi cần thiết.

1.4. Không quy định rõ trách nhiệm khi vi phạm hợp đồng

Nếu hợp đồng không làm rõ hậu quả của việc vi phạm, các bên có thể gặp khó khăn khi yêu cầu thực hiện nghĩa vụ. Tuy nhiên, không phải cứ thiếu điều khoản phạt là bên vi phạm được miễn trách nhiệm.

Tùy loại giao dịch, pháp luật có thể quy định về phạt vi phạm, bồi thường thiệt hại hoặc các biện pháp xử lý khác. Vì vậy, điều khoản cần phù hợp với quy định áp dụng.

Các bên nên xác định hành vi nào được xem là vi phạm. Đồng thời, cần quy định cách thông báo và thời hạn khắc phục nếu phù hợp. Mức phạt và điều kiện bồi thường cũng phải được rà soát kỹ.

Không nên chỉ ghi chung chung rằng “bên vi phạm chịu mọi trách nhiệm”. Cách diễn đạt này có thể gây khó khăn khi xác định phạm vi trách nhiệm cụ thể.

1.5. Sử dụng điều khoản mơ hồ hoặc mâu thuẫn

Một điều khoản có thể tạo ra rủi ro nếu dùng từ ngữ không rõ nghĩa. Những cụm từ như “sớm nhất có thể”, “khi có điều kiện” hoặc “chi phí hợp lý” cần được giải thích cụ thể khi cần thiết.

Hợp đồng cũng có thể chứa các điều khoản mâu thuẫn nhau. Chẳng hạn, một điều khoản yêu cầu bàn giao trong 15 ngày. Điều khoản khác lại cho phép kéo dài 30 ngày mà không nêu điều kiện áp dụng.

Khi xảy ra tranh chấp, các bên có thể đưa ra cách giải thích khác nhau. Tòa án sẽ xem xét nội dung hợp đồng cùng chứng cứ và quy định pháp luật liên quan.

Để phòng ngừa, hãy dùng ngôn ngữ trực tiếp và nhất quán. Các điều khoản liên quan cần được đối chiếu trước khi ký. Nếu có nhiều phụ lục, phải xác định rõ phụ lục nào là bộ phận của hợp đồng.

2. 5 sai lầm pháp lý và thủ tục có thể khiến hợp đồng gặp rủi ro

2.1. Không kiểm tra tư cách và thẩm quyền ký kết

Người ký hợp đồng phải có năng lực pháp luật và năng lực hành vi phù hợp. Với tổ chức, người ký còn cần có thẩm quyền đại diện hoặc được ủy quyền hợp lệ.

Nếu ký thay người khác, cần kiểm tra phạm vi và thời hạn ủy quyền. Không nên mặc nhiên cho rằng người cầm con dấu hoặc chức danh quản lý luôn có quyền ký mọi giao dịch.

Với tài sản thuộc sở hữu chung, cần xác định ai có quyền quyết định. Một người không phải lúc nào cũng được tự ý giao dịch toàn bộ tài sản chung.

Trước khi ký, hãy kiểm tra giấy tờ tùy thân và tài liệu chứng minh thẩm quyền. Nếu có dấu hiệu bất thường, nên xác minh thêm. Bước này giúp giảm nguy cơ tranh chấp về hiệu lực hợp đồng.

2.2. Bỏ qua yêu cầu về hình thức của hợp đồng

Không phải hợp đồng nào cũng bắt buộc phải công chứng hoặc chứng thực. Tuy nhiên, một số giao dịch phải tuân thủ hình thức nhất định theo pháp luật.

Ví dụ, một số giao dịch về quyền sử dụng đất và nhà ở phải đáp ứng yêu cầu về công chứng, chứng thực hoặc đăng ký, tùy trường hợp. Nếu không tuân thủ, giao dịch có thể phát sinh rủi ro pháp lý.

Các bên không nên chỉ dựa vào mẫu hợp đồng tải trên mạng. Mẫu có sẵn có thể không phù hợp với loại tài sản hoặc giao dịch thực tế.

Trước khi ký, cần xác định loại hợp đồng và yêu cầu pháp lý tương ứng. Nếu chưa chắc chắn, hãy hỏi tổ chức hành nghề công chứng hoặc người có chuyên môn. Việc kiểm tra trước thường dễ dàng hơn xử lý tranh chấp sau này.

2.3. Không kiểm tra tình trạng pháp lý của tài sản

Một hợp đồng được soạn kỹ vẫn có thể gặp vấn đề nếu tài sản không đủ điều kiện giao dịch. Rủi ro thường xuất hiện khi tài sản đang tranh chấp, bị kê biên hoặc bị hạn chế quyền định đoạt.

Với nhà đất, cần kiểm tra giấy chứng nhận và thông tin đăng ký. Đồng thời, nên xác minh tình trạng thế chấp và quyền của những người có liên quan.

Với tài sản khác, cần kiểm tra quyền sở hữu và nguồn gốc hợp pháp. Nếu người bán không có quyền định đoạt, giao dịch có thể phát sinh tranh chấp.

Không nên chỉ dựa vào lời cam kết của bên còn lại. Hãy kiểm tra tài liệu có thể xác minh và lưu giữ kết quả kiểm tra. Đây là bước quan trọng trước khi giao tiền hoặc ký kết.

2.4. Ký hợp đồng khi chưa đọc kỹ phụ lục và tài liệu kèm theo

Nhiều người chỉ đọc phần nội dung chính. Họ bỏ qua phụ lục, bảng báo giá hoặc biên bản bàn giao. Tuy nhiên, những tài liệu này có thể quy định chi tiết nghĩa vụ của các bên.

Nếu phụ lục là một phần của hợp đồng, nội dung trong đó có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi. Vì vậy, cần kiểm tra số trang, thông tin tài sản và điều khoản liên quan.

Nếu nội dung phụ lục mâu thuẫn với hợp đồng chính, các bên nên làm rõ cách áp dụng. Không nên để đến khi tranh chấp mới xác định ý nghĩa của tài liệu.

Trước khi ký, hãy đọc toàn bộ hồ sơ. Các bên nên giữ bản hợp đồng và phụ lục đã ký. Nếu sửa đổi nội dung, cần ghi nhận theo hình thức phù hợp.

2.5. Không lưu giữ chứng cứ giao dịch và quá trình thực hiện

Hợp đồng không phải là chứng cứ duy nhất khi giải quyết tranh chấp. Chứng từ thanh toán, thư điện tử, tin nhắn và biên bản bàn giao cũng có thể có giá trị chứng minh, tùy trường hợp.

Nếu chỉ thỏa thuận bằng lời nói, việc chứng minh nội dung đã thống nhất có thể khó hơn. Ngay cả khi đã ký hợp đồng, thiếu chứng từ thực hiện vẫn có thể gây bất lợi.

Ví dụ, bên mua cho rằng đã thanh toán đủ tiền. Bên bán lại phủ nhận việc nhận khoản tiền cuối cùng. Nếu không có biên nhận hoặc chứng từ chuyển khoản, việc làm rõ sự việc sẽ phức tạp hơn.

Do đó, hãy lưu trữ hợp đồng và tài liệu liên quan một cách có hệ thống. Mỗi lần thanh toán hoặc bàn giao nên có chứng từ xác nhận. Khi có thay đổi, các bên nên lập văn bản ghi nhận.

>>> Xem thêm: Đừng đánh đồng mọi hình thức xác nhận giấy tờ; hiểu đúng về chứng thực là bước đầu để xử lý hồ sơ chính xác

3. Hậu quả pháp lý khi mắc lỗi soạn thảo hợp đồng

3.1. Hợp đồng có thể bị tuyên vô hiệu trong một số trường hợp

Không phải mọi sai sót trong hợp đồng đều khiến giao dịch vô hiệu. Hậu quả pháp lý phụ thuộc vào tính chất vi phạm và quy định áp dụng.

Theo Bộ luật Dân sự năm 2015, giao dịch có thể bị vô hiệu khi không đáp ứng điều kiện có hiệu lực. Các trường hợp có thể liên quan đến năng lực chủ thể, sự tự nguyện, mục đích, nội dung hoặc hình thức theo quy định pháp luật.

Ví dụ, giao dịch được xác lập do bị lừa dối hoặc đe dọa có thể bị yêu cầu tuyên vô hiệu nếu đáp ứng điều kiện luật định. Giao dịch vi phạm điều cấm của luật cũng có thể bị vô hiệu.

Khi giao dịch bị tuyên vô hiệu, các bên thường phải khôi phục tình trạng ban đầu và hoàn trả những gì đã nhận. Việc bồi thường thiệt hại được xem xét theo căn cứ pháp luật và lỗi của các bên.

Vì vậy, không nên kết luận hợp đồng vô hiệu chỉ vì có một điều khoản chưa rõ. Cần đánh giá toàn bộ giao dịch và căn cứ pháp lý cụ thể.

3.2. Nguy cơ mất tiền, mất tài sản hoặc phát sinh nghĩa vụ ngoài dự kiến

Điều khoản thiếu chặt chẽ có thể khiến một bên chịu thiệt hại. Chẳng hạn, bên mua thanh toán nhưng không quy định rõ điều kiện bàn giao. Khi tài sản không được giao đúng hạn, việc yêu cầu thực hiện nghĩa vụ có thể phức tạp hơn.

Trong trường hợp khác, người ký có thể vô tình chấp nhận nghĩa vụ quá rộng. Điều này xảy ra khi hợp đồng không giới hạn rõ phạm vi công việc hoặc trách nhiệm tài chính.

Tuy nhiên, không thể khẳng định mọi lỗi soạn thảo đều khiến một bên mất trắng tài sản. Kết quả giải quyết phụ thuộc vào nội dung hợp đồng, chứng cứ và quy định pháp luật.

Để giảm thiệt hại, các bên nên xác định rõ quyền và nghĩa vụ trước khi ký. Nếu phát hiện sai sót, cần xem xét khả năng sửa đổi hoặc bổ sung hợp đồng bằng hình thức phù hợp.

3.3. Khó chứng minh quyền lợi khi tranh chấp tại Tòa án

Khi tranh chấp được đưa ra Tòa án, các bên cần cung cấp tài liệu để chứng minh yêu cầu của mình. Hợp đồng rõ ràng sẽ giúp xác định nghĩa vụ đã thỏa thuận.

Ngược lại, điều khoản mơ hồ có thể làm phát sinh nhiều cách hiểu. Nếu chứng từ giao dịch cũng thiếu, việc chứng minh càng khó khăn.

Tòa án sẽ xem xét hợp đồng cùng các chứng cứ liên quan. Kết quả không chỉ phụ thuộc vào cách viết một điều khoản. Các yếu tố như quá trình thực hiện, ý chí của các bên và quy định pháp luật cũng có thể được xem xét.

Vì vậy, hãy lưu giữ chứng cứ ngay từ đầu. Khi phát sinh bất đồng, cần hệ thống hóa hồ sơ và xác định rõ yêu cầu cần giải quyết. Nếu vụ việc phức tạp, nên tìm tư vấn pháp lý kịp thời.

4. Cách phòng tránh lỗi soạn thảo hợp đồng và bảo vệ tài sản

4.1. Xác định rõ mục tiêu và quyền lợi trước khi soạn thảo

Trước khi soạn hợp đồng, hãy xác định rõ mục tiêu giao dịch. Bạn cần biết mình phải thực hiện nghĩa vụ gì và được hưởng quyền lợi nào.

Tiếp theo, hãy liệt kê các vấn đề có thể phát sinh. Những nội dung quan trọng gồm thanh toán, bàn giao, thời hạn và trách nhiệm khi vi phạm.

Với giao dịch giá trị lớn, nên dự liệu phương án nếu một bên không thực hiện đúng cam kết. Điều khoản cần cụ thể nhưng vẫn phải phù hợp với pháp luật.

Cách chuẩn bị này giúp hợp đồng phản ánh đúng thỏa thuận. Đồng thời, các bên có thể phát hiện sớm những điểm chưa thống nhất.

4.2. Rà soát hợp đồng theo từng nhóm điều khoản

Đừng chỉ đọc lướt toàn bộ hợp đồng một lần. Hãy rà soát lần lượt theo từng nhóm nội dung.

Trước hết, kiểm tra thông tin các bên và thẩm quyền ký. Tiếp theo, đối chiếu đối tượng hợp đồng và giá trị giao dịch. Sau đó, rà soát thanh toán, thời hạn và nghĩa vụ bàn giao.

Cuối cùng, kiểm tra điều khoản vi phạm, chấm dứt và giải quyết tranh chấp. Phụ lục và tài liệu kèm theo cũng cần được đọc đầy đủ.

Nếu có nội dung chưa rõ, hãy yêu cầu giải thích trước khi ký. Không nên để khoảng trống hoặc điều khoản mâu thuẫn tồn tại trong văn bản cuối cùng.

4.3. Sử dụng dịch vụ tư vấn hoặc công chứng khi cần thiết

Với giao dịch phức tạp, việc tự soạn hợp đồng có thể không đáp ứng hết yêu cầu pháp lý. Các bên nên cân nhắc sử dụng dịch vụ tư vấn phù hợp.

Công chứng viên có thể kiểm tra hồ sơ và tư vấn trong phạm vi pháp luật cho phép. Đối với giao dịch thuộc trường hợp phải công chứng, các bên cần tuân thủ đúng quy định về hình thức.

Tuy nhiên, công chứng không thay thế việc đọc và hiểu nội dung hợp đồng. Các bên vẫn cần kiểm tra kỹ quyền, nghĩa vụ và điều khoản đã thống nhất.

Đặc biệt, với giao dịch nhà đất, thừa kế hoặc ủy quyền, hồ sơ có thể có nhiều vấn đề cần xác minh. Chuẩn bị trước giấy tờ sẽ giúp quá trình xử lý thuận lợi hơn.

4.4. Chủ động sửa đổi khi phát hiện sai sót

Nếu phát hiện hợp đồng có lỗi, các bên nên trao đổi sớm để tìm phương án xử lý. Không nên tự ý sửa nội dung trên bản đã ký mà không có sự thống nhất phù hợp.

Nếu hai bên đồng ý thay đổi điều khoản, cần lập văn bản sửa đổi hoặc bổ sung theo quy định. Văn bản này nên xác định rõ nội dung được thay đổi và thời điểm áp dụng.

Nếu tranh chấp đã phát sinh, hãy lưu giữ bản gốc và các chứng cứ liên quan. Không nên xóa tin nhắn, làm mất chứng từ hoặc tự ý thay đổi tài liệu.

Trong trường hợp có nguy cơ thiệt hại lớn, nên tìm tư vấn pháp lý sớm. Việc xử lý kịp thời có thể giúp bảo vệ quyền lợi và hạn chế hậu quả.

>>> Xem thêm: Tìm đúng phương án ngay từ đầu giúp bạn chủ động hơn trong quá trình hoàn thiện giấy tờ; hãy xem dịch vụ công chứng

Kết luận

Một hợp đồng thiếu chặt chẽ có thể dẫn đến tranh chấp và thiệt hại tài sản. Vì vậy, nhận diện lỗi soạn thảo hợp đồng là bước quan trọng trước khi ký kết. Bạn nên kiểm tra kỹ thông tin các bên, đối tượng giao dịch, điều khoản thanh toán và trách nhiệm khi vi phạm. Đồng thời, hãy lưu giữ đầy đủ hợp đồng cùng chứng từ liên quan. Nếu cần hỗ trợ rà soát hồ sơ, tư vấn nội dung hoặc thực hiện thủ tục công chứng, bạn có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được tư vấn, hướng dẫn theo quy định pháp luật hiện hành.

>>> Xem thêm: Thay vì tự phỏng đoán quy trình, hãy tìm hiểu trước những yêu cầu liên quan tại văn phòng công chứng

>>> Xem thêm: Một lộ trình xử lý hồ sơ rõ ràng sẽ giúp bạn an tâm hơn; khám phá dịch vụ sổ đỏ ngay hôm nay

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
5. Xem thêm…

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com