Điều kiện công chứng văn bản khai nhận di sản

Việc công chứng văn bản khai nhận di sản là bước bắt buộc để người thừa kế hợp pháp hóa quyền nhận tài sản và thực hiện các thủ tục sang tên theo quy định. Tuy nhiên, không phải mọi hồ sơ thừa kế đều được chấp nhận, bởi pháp luật đặt ra nhiều điều kiện công chứng nhằm bảo đảm tính hợp pháp, chính xác và minh bạch. Nếu không đáp ứng các yêu cầu này, hồ sơ có thể bị từ chối, khiến quá trình nhận di sản bị kéo dài hoặc phát sinh tranh chấp. Bài viết dưới đây phân tích đầy đủ các điều kiện cần thiết để công chứng văn bản khai nhận di sản theo pháp luật hiện hành.

>>> Xem thêm: 5 sai lầm phổ biến khi giao dịch tại văn phòng công chứng

1. Cơ sở pháp lý về điều kiện công chứng văn bản khai nhận di sản

Công chứng văn bản khai nhận di sản được điều chỉnh chủ yếu bởi:

• “Bộ luật Dân sự 2015” – quy định về thừa kế, di sản, hàng thừa kế.

• “Luật Công chứng 2014” – quy định về hồ sơ, trình tự và điều kiện công chứng.

• Các nghị định liên quan đến quản lý đất đai, tài sản, giấy tờ hộ tịch.

Việc công chứng chỉ được tiến hành khi đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về chủ thể, giấy tờ, tính hợp pháp của di sản và không có tranh chấp.

>>> Xem thêm: Tại sao công chứng nhà đất lại giúp bảo vệ quyền lợi cho bạn

2. Điều kiện công chứng về chủ thể thừa kế

Công chứng viên chỉ có thể lập và chứng nhận văn bản khai nhận di sản khi người yêu cầu công chứng đáp ứng các điều kiện sau:

2.1. Xác định đúng người thừa kế theo pháp luật hoặc theo di chúc

• Nếu theo di chúc: phải chứng minh người yêu cầu công chứng đúng là người được chỉ định.

• Nếu theo pháp luật: phải chứng minh thuộc hàng thừa kế theo “Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015”.

2.2. Có đầy đủ năng lực hành vi dân sự

Người yêu cầu công chứng không được:

• Mất năng lực hành vi dân sự;

• Bị hạn chế;

• Bị khó khăn trong nhận thức;
  Trừ trường hợp có người đại diện hợp pháp.

>>> Xem thêm: Những lợi thế pháp lý khi làm Công chứng di chúc so với di chúc không công chứng

2.3. Không có tranh chấp giữa các đồng thừa kế

Nếu xuất hiện tranh chấp, văn phòng công chứng có quyền từ chối hồ sơ.

3. Điều kiện công chứng về giấy tờ hồ sơ

Người thừa kế phải chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ chứng minh nhân thân, quan hệ thừa kế và quyền sở hữu tài sản, bao gồm:

3.1. Giấy tờ nhân thân

• CCCD/CMND/Hộ chiếu

• Sổ hộ khẩu hoặc giấy xác nhận cư trú

3.2. Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế

• Giấy khai sinh

• Giấy đăng ký kết hôn

• Giấy xác nhận nuôi con nuôi

• Giấy xác nhận độc thân (nếu cần chứng minh tình trạng hôn nhân của người chết)

>>> Xem thêm: Điều kiện pháp lý để công chứng văn bản thừa kế – công chứng thừa kế

3.3. Giấy tờ chứng minh người để lại di sản đã chết

• Giấy chứng tử

• Trích lục khai tử

3.4. Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản

• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà

• Sổ tiết kiệm

• Giấy tờ chứng minh sở hữu xe, tài sản có đăng ký

• Hợp đồng mua bán, chứng từ tài chính đối với tài sản không đăng ký

Công chứng viên chỉ chứng nhận khi tất cả giấy tờ đều hợp lệ và không có dấu hiệu tẩy xóa, giả mạo.

>>> Xem thêm: Những giấy tờ cần chuẩn bị khi thuê dịch vụ sang tên sổ đỏ

4. Điều kiện công chứng về tính hợp pháp của di sản

Theo “Điều 612 Bộ luật Dân sự 2015”, di sản phải là:

• Tài sản thuộc quyền sở hữu của người chết

• Không bị kê biên

• Không đang bị tranh chấp

• Không là tài sản cấm giao dịch

Nếu tài sản chưa rõ nguồn gốc, nghi ngờ sở hữu chung hoặc đang trong quá trình xác minh, công chứng viên có thể yêu cầu bổ sung chứng cứ hoặc từ chối công chứng.

5. Điều kiện công chứng về thời điểm và địa điểm nộp hồ sơ

5.1. Thời điểm mở thừa kế phải xác định rõ

Văn bản khai nhận chỉ lập được sau khi người để lại di sản chết và cơ quan hộ tịch đã cấp giấy chứng tử.

5.2. Nộp hồ sơ đúng cơ quan có thẩm quyền

• Công chứng tại Văn phòng công chứng hoặc Phòng công chứng nơi có tài sản hoặc nơi người để lại di sản cư trú trước khi chết.

• Trường hợp di sản ở nhiều nơi, có thể lựa chọn công chứng tại một trong các địa điểm theo luật định.

6. Điều kiện công chứng về sự tự nguyện và minh bạch

Công chứng viên chỉ chứng nhận văn bản khi:

• Người thừa kế tự nguyện, không bị ép buộc

• Các bên hiểu rõ nội dung, quyền và nghĩa vụ

• Không có dấu hiệu lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người thừa kế

• Hồ sơ minh bạch, không có gian dối về nhân thân hoặc tài sản

Nếu có nghi ngờ, công chứng viên có quyền yêu cầu xác minh bổ sung hoặc tạm dừng tiếp nhận hồ sơ.

7. Điều kiện về niêm yết thừa kế

Theo “Luật Công chứng 2014”, trước khi ký văn bản khai nhận di sản, văn phòng công chứng phải niêm yết 15 ngày tại UBND cấp xã nơi người chết cư trú cuối cùng.

Đây là điều kiện bắt buộc nhằm:

• Công khai thông tin cho cộng đồng

• Tránh che giấu người thừa kế khác

• Tránh tranh chấp phát sinh sau khi công chứng xong

8. Các trường hợp không đủ điều kiện công chứng

Văn phòng công chứng có quyền từ chối nếu xảy ra một trong các trường hợp sau:

• Hồ sơ không đầy đủ hoặc làm giả giấy tờ

• Có tranh chấp về hàng thừa kế hoặc tài sản

• Di sản là tài sản đang bị kê biên, phong tỏa

• Người yêu cầu công chứng không có năng lực hành vi

• Không chứng minh được nguồn gốc tài sản

• Di sản liên quan đến tài sản chưa đủ điều kiện chuyển nhượng theo luật đất đai

Kết luận

Việc đáp ứng đầy đủ điều kiện công chứng là yếu tố quyết định để văn bản khai nhận di sản được chứng nhận hợp pháp. Chuẩn bị đúng giấy tờ, xác định rõ người thừa kế và đảm bảo tài sản không tranh chấp sẽ giúp quá trình thực hiện diễn ra nhanh chóng, hạn chế phát sinh mâu thuẫn. Nếu hồ sơ có điểm phức tạp, bạn nên tham khảo ý kiến công chứng viên để được hướng dẫn chi tiết.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Rủi ro khi mua xe bằng hợp đồng ủy quyền công chứng

>>> Công chứng phiếu thu – phiếu chi doanh nghiệp năm 2025

>>> Văn phòng công chứng Hà Nội mở cửa ngoài giờ hành chính tiện lợi cho khách hàng

>>> Có thể đặt lịch hẹn trước khi dịch thuật công chứng không?

>>> Thời điểm nào nên thanh toán trong hợp đồng mua bán nhà?

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com