Ủy quyền có dấu hiệu lạm dụng: Vì sao bị từ chối công chứng?

Hợp đồng ủy quyền là một trong những giao dịch được công chứng phổ biến trong thực tiễn dân sự. Tuy nhiên, không ít trường hợp hợp đồng ủy quyền bị lợi dụng để chiếm đoạt tài sản, né tránh nghĩa vụ hoặc che giấu giao dịch khác. Khi phát hiện ủy quyền lạm dụng công chứng, công chứng viên không chỉ có quyền mà còn có nghĩa vụ từ chối công chứng nhằm bảo đảm an toàn pháp lý cho các bên. Bài viết dưới đây sẽ phân tích rõ căn cứ pháp luật và các dấu hiệu nhận diện việc từ chối công chứng hợp đồng ủy quyền có dấu hiệu lạm dụng.

>>> Xem thêm: Văn phòng công chứng và trách nhiệm pháp lý trong các giao dịch bất động sản phức tạp

1. Hợp đồng ủy quyền và nguy cơ bị lạm dụng trong thực tiễn

Theo “Điều 562 Bộ luật Dân sự 2015”, hợp đồng ủy quyền là sự thỏa thuận theo đó bên được ủy quyền nhân danh bên ủy quyền thực hiện công việc và bên ủy quyền chỉ phải trả thù lao nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.

Tuy nhiên, trong thực tế, hợp đồng ủy quyền thường bị lạm dụng trong các trường hợp:

• Ủy quyền toàn bộ quyền định đoạt tài sản nhưng không có thù lao, không có thời hạn rõ ràng;

• Ủy quyền thay cho hợp đồng mua bán, tặng cho để trốn thuế;

• Ủy quyền khi bên ủy quyền không còn khả năng kiểm soát hành vi;

• Ủy quyền cho người không có quan hệ tin cậy, tiềm ẩn nguy cơ chiếm đoạt tài sản.

Những trường hợp này đặt ra nguy cơ ủy quyền lạm dụng công chứng, buộc công chứng viên phải thận trọng khi xem xét yêu cầu công chứng.

2. Nghĩa vụ kiểm tra nội dung và mục đích ủy quyền của công chứng viên

Công chứng viên không chỉ kiểm tra hình thức mà còn phải đánh giá nội dung và mục đích của hợp đồng ủy quyền.

Theo “Điều 7 và Điều 40 Luật Công chứng 2014”, công chứng viên có nghĩa vụ kiểm tra tính hợp pháp của hợp đồng, giao dịch. Nếu nhận thấy hợp đồng ủy quyền có dấu hiệu bị lợi dụng để thực hiện hành vi trái pháp luật hoặc gây rủi ro nghiêm trọng cho bên ủy quyền, công chứng viên phải từ chối công chứng.

Do đó, khi có căn cứ xác định ủy quyền lạm dụng công chứng, việc từ chối không phải là tùy nghi mà là trách nhiệm nghề nghiệp.

3. Các dấu hiệu phổ biến của hợp đồng ủy quyền có dấu hiệu lạm dụng

3.1. Ủy quyền toàn bộ quyền định đoạt tài sản

Hợp đồng ủy quyền cho phép bên được ủy quyền toàn quyền chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp tài sản mà không có giới hạn cụ thể về phạm vi, thời hạn là dấu hiệu rủi ro cao.

Trong nhiều trường hợp, bản chất của giao dịch này là mua bán hoặc chuyển nhượng trá hình, tiềm ẩn ủy quyền lạm dụng công chứng.

3.2. Ủy quyền nhằm che giấu giao dịch khác

Theo “Điều 124 Bộ luật Dân sự 2015”, giao dịch dân sự giả tạo là vô hiệu. Khi hợp đồng ủy quyền được lập để che giấu giao dịch mua bán, tặng cho hoặc chuyển quyền sử dụng đất trái quy định, công chứng viên buộc phải từ chối.

3.3. Bên ủy quyền không thực sự làm chủ ý chí

Nếu bên ủy quyền có dấu hiệu:

• Phụ thuộc về tâm lý;

• Không hiểu rõ nội dung hợp đồng;

• Bị thúc ép ký kết,

thì hợp đồng ủy quyền không bảo đảm điều kiện tự nguyện theo “Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015”, và việc công chứng là không phù hợp.

>>> Xem thêm: Ưu điểm nổi bật của dịch vụ sổ đỏ trọn gói tại các văn phòng công chứng uy tín

4. Từ chối công chứng khi ủy quyền nhằm trốn tránh nghĩa vụ pháp luật

Nhiều hợp đồng ủy quyền được lập nhằm:

• Né tránh nghĩa vụ thi hành án;

• Che giấu tài sản trong tranh chấp;

• Trốn thuế hoặc nghĩa vụ tài chính.

Những trường hợp này được xem là có mục đích trái pháp luật. Khi phát hiện ủy quyền lạm dụng công chứng để trốn tránh nghĩa vụ, công chứng viên có nghĩa vụ từ chối công chứng.

5. Hậu quả pháp lý nếu vẫn công chứng hợp đồng ủy quyền bị lạm dụng

Nếu công chứng viên vẫn thực hiện công chứng hợp đồng ủy quyền có dấu hiệu lạm dụng:

• Hợp đồng có nguy cơ bị Tòa án tuyên vô hiệu;

• Văn bản công chứng có thể bị hủy theo “Điều 52 Luật Công chứng 2014”;

• Công chứng viên có thể phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại nếu gây hậu quả.

Điều này cho thấy việc từ chối công chứng trong trường hợp ủy quyền lạm dụng công chứng là cần thiết để bảo vệ trật tự pháp lý chung.

>>> Xem thêm: Công chứng ngoài trụ sở hợp đồng mua bán đất đai nhanh chóng

6. Quyền của người dân khi bị từ chối công chứng hợp đồng ủy quyền

Khi bị từ chối công chứng, người yêu cầu có quyền:

• Được giải thích rõ lý do và căn cứ pháp luật;

• Điều chỉnh lại nội dung hợp đồng ủy quyền cho phù hợp;

• Khiếu nại nếu cho rằng việc từ chối là không có căn cứ.

Tuy nhiên, người dân không có quyền yêu cầu công chứng viên công chứng hợp đồng ủy quyền tiềm ẩn rủi ro hoặc trái pháp luật.

Kết luận

Từ chối công chứng hợp đồng ủy quyền có dấu hiệu lạm dụng là biện pháp pháp lý cần thiết nhằm ngăn chặn các giao dịch tiềm ẩn rủi ro và tranh chấp nghiêm trọng. Việc nhận diện đúng các dấu hiệu ủy quyền lạm dụng công chứng không chỉ giúp công chứng viên thực hiện đúng trách nhiệm nghề nghiệp mà còn bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của chính người ủy quyền và các chủ thể liên quan trong giao dịch dân sự.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Công chứng hợp đồng đặt cọc mua bán nhà đất qua môi giới

>>> Chi phí sao y và lưu bản văn bản từ chối nhận di sản tại tổ chức công chứng

>>> Văn phòng công chứng Hà Nội hướng dẫn thủ tục công chứng hợp đồng hợp tác kinh doanh

>>> Dịch vụ làm sổ hồng nhận làm cho đất xen kẹt, đất chưa đủ điều kiện

>>> Công chứng mua bán xe và thanh toán trả góp

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com