Những trường hợp không được công chứng theo quy định

Công chứng là khâu quan trọng nhằm bảo đảm tính hợp pháp, an toàn pháp lý cho các giao dịch dân sự, kinh tế. Tuy nhiên, không phải mọi hợp đồng, giao dịch đều được công chứng. Pháp luật đã quy định rõ những trường hợp không được công chứng nhằm ngăn chặn các giao dịch trái pháp luật, tiềm ẩn tranh chấp hoặc xâm phạm lợi ích Nhà nước, xã hội và người thứ ba. Việc nắm rõ trường hợp không được công chứng giúp người dân chủ động phòng ngừa rủi ro và tránh mất thời gian, chi phí khi thực hiện thủ tục.

>>> Xem thêm: Rất nhiều người chỉ phát hiện thiếu sót sau khi ký, trong khi văn phòng công chứng đã cảnh báo rõ các lưu ý quan trọng từ đầu.

1. Căn cứ pháp lý quy định các trường hợp không được công chứng

Các trường hợp KĐCC được quy định chủ yếu tại:

• Luật Công chứng 2014

• Bộ luật Dân sự 2015

• Luật Đất đai 2013 (và văn bản hướng dẫn)

• Nghị định 123/2015/NĐ-CP, Nghị định 43/2014/NĐ-CP (liên quan nhà đất)

Theo Điều 7 Luật Công chứng 2014, công chứng viên phải tuân thủ Hiến pháp, pháp luật và từ chối công chứng nếu hợp đồng, giao dịch vi phạm điều cấm của luật hoặc trái đạo đức xã hội.

2. Trường hợp không được công chứng do nội dung hợp đồng vi phạm pháp luật

2.1. Trường hợp không được công chứng khi hợp đồng vi phạm điều cấm của luật

Theo Điều 123 Bộ luật Dân sự 2015:

“Giao dịch dân sự có mục đích, nội dung vi phạm điều cấm của luật thì vô hiệu.”

Do đó, đây là trường hợp không được công chứng bắt buộc, công chứng viên phải từ chối.

Ví dụ thực tế:
Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất rừng phòng hộ không được phép chuyển nhượng theo Luật Đất đai → thuộc trường hợp KĐCC.

2.2. Trường hợp không được công chứng khi hợp đồng trái đạo đức xã hội

Theo Điều 7 Luật Công chứng 2014, công chứng viên không được chứng nhận giao dịch trái đạo đức xã hội.

Ví dụ:
Thỏa thuận chuyển nhượng tài sản nhằm đổi lấy việc che giấu hành vi phạm tội hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng → trường hợp KĐCC.

>>> Xem thêm: Những điều kiện cần thiết để hoàn tất Thủ tục công chứng.

3. Trường hợp không được công chứng do chủ thể không đủ điều kiện

3.1. Khi người yêu cầu không đủ năng lực hành vi dân sự

Theo Điều 22, Điều 24 Bộ luật Dân sự 2015, người mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự chỉ được giao dịch thông qua người đại diện hợp pháp.

Nếu không đáp ứng điều kiện này thì thuộc trường hợp KĐCC.

Ví dụ:
Người bị Tòa án tuyên mất năng lực hành vi dân sự nhưng tự ký hợp đồng mua bán nhà → công chứng viên phải từ chối.

3.2. Khi không chứng minh được tư cách chủ thể

Theo Điều 40 Luật Công chứng 2014, người yêu cầu công chứng phải xuất trình giấy tờ chứng minh nhân thân, quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản.

Không chứng minh được tư cách chủ thể → trường hợp KĐCC.

4. Trường hợp không được công chứng liên quan đến tài sản giao dịch

4.1. Trường hợp không được công chứng khi tài sản không thuộc quyền định đoạt

Theo Điều 188 Luật Đất đai 2013, người sử dụng đất chỉ được chuyển nhượng khi có đủ điều kiện pháp lý.

Ví dụ:
Bán đất đang bị kê biên thi hành án → thuộc trường hợp KĐCC.

4.2. Trường hợp không được công chứng khi tài sản đang có tranh chấp

Theo khoản 4 Điều 44 Luật Công chứng 2014, nếu có căn cứ cho rằng tài sản đang tranh chấp, công chứng viên có quyền và nghĩa vụ từ chối.

➡ Đây là trường hợp KĐCC nhằm phòng ngừa tranh chấp phức tạp.

>>> Xem thêm: Không phải ai cũng biết rằng hiện nay có văn phòng công chứng Hà Nội hỗ trợ công chứng ngoài trụ sở với chi phí hoàn toàn miễn phí cho người dân.

5. Trường hợp không được công chứng do vi phạm trình tự, thủ tục

5.1. Khi các bên không tự nguyện

Theo Điều 117 Bộ luật Dân sự 2015, sự tự nguyện là điều kiện có hiệu lực của giao dịch.

Nếu có dấu hiệu ép buộc, đe dọa, cưỡng ép → trường hợp KĐCC.

5.2. Khi hồ sơ có dấu hiệu giả mạo

Theo Điều 44 Luật Công chứng 2014, nếu giấy tờ có dấu hiệu giả mạo hoặc không thống nhất, công chứng viên phải từ chối công chứng và có thể yêu cầu xác minh.

6. Ví dụ minh họa thực tế

Ví dụ thực tế:

Ông A mang hợp đồng mua bán nhà đến văn phòng công chứng. Tuy nhiên, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đang bị Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời “cấm chuyển dịch tài sản”.

Căn cứ Điều 188 Luật Đất đai 2013 và Điều 44 Luật Công chứng 2014, công chứng viên xác định đây là trường hợp không được công chứng và ra văn bản từ chối theo đúng quy định pháp luật.

7. Kết luận

Trường hợp không được công chứng là những tình huống pháp luật buộc công chứng viên phải từ chối nhằm bảo vệ trật tự pháp lý, quyền lợi hợp pháp của các bên và người thứ ba. Việc nắm rõ các trường hợp không được công chứng theo quy định pháp luật giúp người dân chuẩn bị hồ sơ đúng quy định, tránh rủi ro pháp lý và tranh chấp về sau.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Thời điểm công chứng thanh lý hợp đồng theo quy định mới nhất.

>>> Công chứng điện tử và giá trị pháp lý theo luật.

>>> Thủ tục công chứng cần chuẩn bị giấy tờ gì để tránh bị trả hồ sơ?

>>> Dịch thuật và vai trò chuẩn hóa ngôn ngữ trong hồ sơ quốc tế.

>>> Dịch thuật công chứng và giá trị sử dụng trong hồ sơ hành chính, tư pháp.

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com