Trường hợp đặc biệt nào được chấp nhận công chứng không tại văn phòng?

Trong thực tiễn, không phải lúc nào người yêu cầu công chứng cũng có thể trực tiếp đến văn phòng công chứng để thực hiện giao dịch. Pháp luật hiện hành cho phép công chứng viên thực hiện công chứng ngoài trụ sở trong một số trường hợp đặc biệt công chứng ngoài trụ sở nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân. Tuy nhiên, việc công chứng không tại văn phòng không được áp dụng tùy tiện mà phải đáp ứng những điều kiện chặt chẽ theo quy định pháp luật. Việc nhận diện đúng các trường hợp đặc biệt này có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm giá trị pháp lý của văn bản công chứng.

>>> Xem thêm: Làm hợp đồng vay tiền tại văn phòng công chứng – Những lưu ý để tránh sai sót, bảo vệ quyền lợi

1. Nguyên tắc chung về công chứng không tại văn phòng

Theo Luật Công chứng 2024, công chứng tại trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng là nguyên tắc chung. Công chứng không tại văn phòng chỉ được thực hiện khi:

• Có lý do chính đáng

• Thuộc các trường hợp pháp luật cho phép

• Không làm ảnh hưởng đến tính khách quan, trung thực và an toàn pháp lý của giao dịch

Do đó, “trường hợp đặc biệt công chứng ngoài trụ sở” phải được hiểu là ngoại lệ có điều kiện, không phải quyền lựa chọn tùy ý của các bên.

2. Các trường hợp đặc biệt được chấp nhận công chứng ngoài trụ sở

2.1. Người yêu cầu công chứng không thể đi lại

Đây là trường hợp phổ biến nhất, bao gồm:

• Người già yếu

• Người khuyết tật

• Người bị hạn chế khả năng đi lại do tai nạn hoặc bệnh lý

Pháp luật cho phép công chứng viên đến nơi cư trú hoặc nơi điều trị của người yêu cầu để bảo đảm quyền định đoạt tài sản và quyền giao kết hợp đồng.

2.2. Người đang điều trị nội trú tại cơ sở y tế

Trong trường hợp người yêu cầu công chứng đang điều trị nội trú tại bệnh viện, việc công chứng ngoài trụ sở được chấp nhận nếu:

• Người đó còn minh mẫn, làm chủ được hành vi

• Có nhu cầu lập di chúc, ủy quyền hoặc giao dịch dân sự khác

Đây được xem là trường hợp đặc biệt công chứng ngoài trụ sở mang tính nhân đạo và bảo đảm quyền dân sự của cá nhân.

2.3. Trường hợp khẩn cấp liên quan đến sức khỏe hoặc tính mạng

Công chứng ngoài trụ sở cũng được chấp nhận khi:

• Người yêu cầu đang trong tình trạng nguy kịch

• Cần lập di chúc, văn bản định đoạt tài sản khẩn cấp

• Không thể trì hoãn việc công chứng đến khi người đó có thể đến văn phòng

Trong các trường hợp này, công chứng viên phải đặc biệt thận trọng trong việc xác minh năng lực hành vi và ý chí tự nguyện.

2.4. Trường hợp người yêu cầu đang bị hạn chế về điều kiện khách quan

Bao gồm các tình huống như:

• Đang bị cách ly y tế

• Bị hạn chế di chuyển theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền

• Điều kiện khách quan khiến việc di chuyển đến văn phòng công chứng là không khả thi

Những tình huống này được xem là căn cứ hợp lý để áp dụng công chứng ngoài trụ sở.

2.5. Trường hợp khác có lý do chính đáng theo quy định pháp luật

Ngoài các trường hợp điển hình nêu trên, pháp luật còn mở ra khả năng công chứng ngoài trụ sở đối với:

• Những tình huống đặc biệt khác có lý do chính đáng

• Không trái nguyên tắc hành nghề công chứng

• Được công chứng viên đánh giá là cần thiết và phù hợp

Tuy nhiên, công chứng viên phải chịu trách nhiệm về việc xác định lý do chính đáng này.

>>> Xem thêm: Cách phòng tránh rủi ro khi chọn dịch vụ làm sổ đỏ

3. Điều kiện bắt buộc khi thực hiện công chứng ngoài trụ sở

Dù thuộc trường hợp đặc biệt, công chứng ngoài trụ sở vẫn phải đáp ứng các điều kiện:

• Công chứng viên trực tiếp thực hiện và chứng kiến việc ký

• Hồ sơ công chứng đầy đủ, hợp lệ

• Người yêu cầu có năng lực hành vi dân sự

• Nội dung giao dịch không vi phạm điều cấm của pháp luật

Nếu thiếu một trong các điều kiện này, văn bản công chứng có thể bị xem xét hủy bỏ khi phát sinh tranh chấp.

4. Ghi nhận trường hợp đặc biệt trong lời chứng công chứng

Để bảo đảm giá trị pháp lý, công chứng viên cần:

• Ghi rõ lý do công chứng ngoài trụ sở

• Ghi nhận địa điểm, thời gian thực hiện

• Thể hiện rõ tình trạng sức khỏe, ý chí tự nguyện của người yêu cầu

Đây là căn cứ quan trọng để Tòa án đánh giá tính hợp pháp của văn bản công chứng khi có tranh chấp.

>>> Xem thêm: Lệ phí trước bạ được tính như thế nào? khi đăng ký quyền sở hữu xe lần đầu

5. Rủi ro pháp lý nếu áp dụng sai trường hợp đặc biệt

Việc công chứng ngoài trụ sở không đúng trường hợp có thể dẫn đến:

• Văn bản công chứng bị tuyên vô hiệu

• Công chứng viên bị xử lý kỷ luật hoặc bồi thường

• Các bên tham gia giao dịch chịu thiệt hại về quyền lợi

Do đó, việc xác định đúng trường hợp đặc biệt công chứng ngoài trụ sở là yêu cầu bắt buộc trong thực tiễn hành nghề.

6. Kết luận

Không phải mọi trường hợp đều được phép công chứng không tại văn phòng. Chỉ những trường hợp đặc biệt công chứng ngoài trụ sở được pháp luật ghi nhận và đáp ứng đầy đủ điều kiện mới được chấp nhận. Việc hiểu đúng và áp dụng đúng quy định không chỉ bảo đảm giá trị pháp lý của văn bản công chứng mà còn hạn chế tối đa rủi ro tranh chấp và trách nhiệm pháp lý cho các bên liên quan.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Hợp đồng giả tạo: Vì sao công chứng viên phải từ chối?

>>> Công chứng văn bản từ chối nhận di sản khi di sản là tiền gửi ngân hàng

>>> Công chứng ngoài trụ sở hợp đồng ủy quyền tại nơi cư trú

>>> Dịch vụ làm sổ hồng trọn gói sang tên cho người nước ngoài mua nhà

>>> Công chứng tặng cho quyền sử dụng đất giữa người thân có miễn thuế không?

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012, có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
5. Xem thêm…

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com