Công chứng tài sản bị phong tỏa chi tiết năm 2026

Trong thực tiễn công chứng, không hiếm trường hợp người yêu cầu công chứng thực hiện giao dịch liên quan đến tài sản đang bị phong tỏa nhưng không khai báo hoặc cố tình che giấu tình trạng pháp lý của tài sản. Việc công chứng trong bối cảnh này tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý, không chỉ đối với các bên giao dịch mà còn đối với công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng. Do đó, phân tích giới hạn công chứng khi tài sản bị phong tỏa là vấn đề có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm an toàn pháp lý cho giao dịch dân sự. Bài viết dưới đây tập trung làm rõ căn cứ pháp luật, trách nhiệm của công chứng viên và hậu quả pháp lý phát sinh.

>>> Xem thêm: Mua bán đất nhưng chưa sang tên, nên xử lý tại văn phòng công chứng thế nào?

1. Khái niệm tài sản bị phong tỏa và bản chất pháp lý

Tài sản bị phong tỏa là tài sản đang chịu biện pháp ngăn chặn theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, nhằm bảo đảm cho việc giải quyết vụ án, thi hành án hoặc xử lý vi phạm.

Theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, phong tỏa tài sản là một biện pháp khẩn cấp tạm thời. Điều 111 quy định:
“Phong tỏa tài sản của người có nghĩa vụ nhằm bảo đảm việc giải quyết vụ án”.

Đối với thi hành án dân sự, Luật Thi hành án dân sự quy định việc phong tỏa nhằm ngăn chặn việc tẩu tán, chuyển dịch tài sản.

2. Tài sản đang bị phong tỏa có được công chứng giao dịch không?

2.1. Nguyên tắc hạn chế quyền định đoạt tài sản

Khi tài sản bị phong tỏa, chủ sở hữu bị hạn chế hoặc tạm thời không được thực hiện quyền định đoạt đối với tài sản đó.

Điều 188 Luật Đất đai 2013 quy định:
“Người sử dụng đất được thực hiện quyền chuyển nhượng khi đất không có tranh chấp, không bị kê biên để bảo đảm thi hành án”.

Mặc dù Luật Đất đai không sử dụng thuật ngữ “phong tỏa”, nhưng về bản chất, tài sản bị phong tỏa hoặc kê biên đều thuộc trường hợp bị hạn chế giao dịch.

2.2. Nghĩa vụ từ chối công chứng của công chứng viên

Theo Điều 44 Luật Công chứng 2014:
“Công chứng viên phải từ chối công chứng nếu hợp đồng, giao dịch vi phạm điều cấm của luật hoặc trái đạo đức xã hội”.

Việc công chứng giao dịch đối với tài sản đang bị phong tỏa được xem là vi phạm điều cấm, bởi giao dịch này xâm phạm đến hiệu lực của quyết định tố tụng hoặc thi hành án đang có giá trị pháp lý.

>>> Xem thêm: Chọn dịch vụ sổ đỏ nào để thủ tục mua bán nhà đất diễn ra thuận lợi nhất?

3. Trách nhiệm của công chứng viên khi tiếp nhận hồ sơ liên quan đến tài sản bị phong tỏa

3.1. Trách nhiệm kiểm tra tình trạng pháp lý của tài sản

Theo Điều 7 Luật Công chứng 2014:
“Công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra giấy tờ trong hồ sơ yêu cầu công chứng, xác định tính hợp pháp của hợp đồng, giao dịch”.

Trong các giao dịch về bất động sản, công chứng viên phải kiểm tra:

• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

• Thông tin ngăn chặn, kê biên, phong tỏa (nếu có)

• Văn bản của cơ quan có thẩm quyền liên quan đến tài sản

Việc không phát hiện hoặc bỏ qua tình trạng phong tỏa có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý nghiêm trọng.

3.2. Trách nhiệm từ chối và lập biên bản giải thích

Khi phát hiện tài sản đang bị phong tỏa, công chứng viên phải:

• Từ chối công chứng

• Giải thích rõ lý do từ chối cho người yêu cầu

• Ghi nhận việc từ chối theo đúng trình tự nghiệp vụ

Việc vẫn tiến hành công chứng trong trường hợp này là hành vi vượt quá thẩm quyền.

>>> Xem thêm: Tra cứu phí công chứng online nhanh chóng, chính xác chỉ trong 1 phút

4. Hậu quả pháp lý nếu vẫn công chứng khi tài sản bị phong tỏa

4.1. Giao dịch có nguy cơ bị tuyên vô hiệu

Theo Điều 123 Bộ luật Dân sự 2015:
“Giao dịch dân sự vô hiệu do vi phạm điều cấm của luật”.

Hợp đồng được công chứng nhưng liên quan đến tài sản bị phong tỏa có thể bị Tòa án tuyên vô hiệu toàn bộ, kéo theo hậu quả hoàn trả, bồi thường thiệt hại.

4.2. Trách nhiệm pháp lý của công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng

Theo Điều 38 Luật Công chứng 2014:
“Tổ chức hành nghề công chứng phải bồi thường thiệt hại do lỗi của công chứng viên gây ra trong khi hành nghề”.

Ngoài trách nhiệm bồi thường, công chứng viên còn có thể bị:

• Xử lý kỷ luật

• Xử phạt vi phạm hành chính

• Thu hồi thẻ công chứng viên trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng

5. Vai trò của hồ sơ công chứng lưu trữ trong việc xác định trách nhiệm

Theo Điều 61 Luật Công chứng 2014:
“Hồ sơ công chứng phải được lưu trữ đầy đủ, chính xác, bảo đảm giá trị sử dụng lâu dài”.

Hồ sơ lưu trữ là căn cứ để xác định:

• Công chứng viên có kiểm tra tình trạng pháp lý tài sản hay không

• Có dấu hiệu che giấu thông tin phong tỏa hay không

• Trách nhiệm bồi thường và trách nhiệm nghề nghiệp phát sinh

Thiếu hoặc sai lệch hồ sơ lưu trữ sẽ làm bất lợi cho tổ chức hành nghề công chứng khi bị thanh tra, kiểm tra.

6. Ví dụ thực tiễn

Một hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được công chứng trong khi thửa đất đang bị phong tỏa theo quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời của Tòa án. Khi vụ án được giải quyết, Tòa án tuyên hợp đồng vô hiệu do vi phạm điều cấm của pháp luật, đồng thời xem xét trách nhiệm bồi thường của tổ chức hành nghề công chứng do không phát hiện tình trạng phong tỏa trong hồ sơ.

Kết luận

Công chứng khi tài sản đang bị phong tỏa là hành vi vượt quá giới hạn pháp lý cho phép và tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng cho cả giao dịch lẫn người hành nghề công chứng. Việc tuân thủ nghiêm ngặt nghĩa vụ kiểm tra, từ chối công chứng và lưu trữ hồ sơ đầy đủ không chỉ bảo vệ trật tự pháp luật mà còn là yếu tố then chốt bảo đảm an toàn pháp lý trong hoạt động công chứng.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Bạn có biết điều gì xảy ra nếu bỏ qua công chứng khi có tài sản chung?

>>> Tranh chấp đất liền kề: thủ tục đo đạc và xác minh mốc giới

>>> Văn phòng công chứng Hà Nội tư vấn hồ sơ công chứng theo quy định mới

>>> Những thay đổi mới trong quy định về chứng thực chữ ký năm 2025

>>> Mẹo để thương lượng điều khoản tốt trong công chứng mua bán nhà đất

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com