Lập di chúc chung của vợ chồng về đất: Những điều khoản cần lưu ý

Lập di chúc chung của vợ chồng về đất là vấn đề từng được nhiều cặp vợ chồng lựa chọn nhằm thể hiện ý chí chung trong việc định đoạt quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất sau khi qua đời. Tuy nhiên, theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015, pháp luật hiện hành không còn quy định về hình thức di chúc chung của vợ chồng như trước đây mà mỗi cá nhân phải tự mình lập di chúc để định đoạt phần tài sản thuộc quyền sở hữu của mình.

Do đó, khi có nhu cầu định đoạt quyền sử dụng đất, vợ chồng cần hiểu rõ các quy định pháp luật về tài sản chung, tài sản riêng cũng như những điều khoản quan trọng cần thể hiện trong từng bản di chúc để tránh tranh chấp giữa những người thừa kế.

>>> Xem thêm: Đất cho con riêng của vợ hoặc chồng: Thủ tục tặng cho và nghĩa vụ thuế.

1. Quy định pháp luật về việc lập di chúc của vợ chồng đối với quyền sử dụng đất

1.1. Pháp luật hiện hành có cho phép lập di chúc chung của vợ chồng không?

Bộ luật Dân sự năm 2015 không quy định về hình thức di chúc chung của vợ chồng. Điều này có nghĩa là mỗi người phải tự lập di chúc để định đoạt phần tài sản thuộc quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hợp pháp của mình.

Trong trường hợp quyền sử dụng đất là tài sản chung của vợ chồng, mỗi người chỉ được định đoạt phần quyền tài sản thuộc về mình theo quy định của pháp luật.

1.2. Xác định quyền sử dụng đất là tài sản chung hay tài sản riêng

Trước khi lập di chúc, cần xác định rõ quyền sử dụng đất thuộc loại tài sản nào, bởi điều này ảnh hưởng trực tiếp đến phạm vi định đoạt của từng người.

Thông thường, quyền sử dụng đất có thể là:

• Tài sản chung của vợ chồng được tạo lập trong thời kỳ hôn nhân.
• Tài sản riêng được hình thành trước khi kết hôn.
• Tài sản được tặng cho riêng hoặc được thừa kế riêng.
• Tài sản được xác lập theo thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ chồng.

Việc xác định chính xác nguồn gốc tài sản sẽ giúp nội dung di chúc phù hợp với quy định pháp luật.

1.3. Điều kiện để di chúc có hiệu lực

Để di chúc về quyền sử dụng đất có giá trị pháp lý, người lập di chúc cần đáp ứng các điều kiện như:

• Minh mẫn, sáng suốt tại thời điểm lập di chúc.
• Không bị lừa dối, đe dọa hoặc cưỡng ép.
• Nội dung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.
• Hình thức di chúc phù hợp với quy định của pháp luật.

Việc đáp ứng đầy đủ các điều kiện này giúp hạn chế nguy cơ di chúc bị tuyên vô hiệu khi phát sinh tranh chấp.

2. Những điều khoản cần lưu ý khi lập di chúc về quyền sử dụng đất

2.1. Thông tin đầy đủ về người lập di chúc

Di chúc nên ghi rõ các thông tin của người lập như:

• Họ và tên.
• Ngày, tháng, năm sinh.
• Số CCCD hoặc giấy tờ tùy thân hợp lệ.
• Địa chỉ cư trú.

Việc ghi đầy đủ thông tin giúp xác định chính xác chủ thể lập di chúc và tránh nhầm lẫn với người khác.

2.2. Mô tả rõ quyền sử dụng đất để lại thừa kế

Đây là nội dung đặc biệt quan trọng trong di chúc.

Thông tin về thửa đất nên bao gồm:

• Số thửa, số tờ bản đồ.
• Địa chỉ thửa đất.
• Diện tích.
• Mục đích sử dụng đất.
• Thông tin trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
• Tài sản gắn liền với đất (nếu có).

Việc mô tả chi tiết giúp xác định chính xác tài sản được để lại và hạn chế tranh chấp trong quá trình phân chia di sản.

2.3. Chỉ định rõ người hưởng di sản và tỷ lệ được hưởng

Người lập di chúc cần xác định cụ thể:

• Người được hưởng di sản.
• Phần quyền sử dụng đất mỗi người được hưởng.
• Trường hợp một người nhận toàn bộ quyền sử dụng đất.
• Nghĩa vụ tài sản mà người thừa kế phải thực hiện (nếu có).

Việc quy định rõ tỷ lệ phân chia sẽ giúp quá trình khai nhận hoặc phân chia di sản được thuận lợi hơn.

>>> Xem thêm: Bạn cần tìm hiểu điều gì trước khi thực hiện công chứng ủy quyền?

3. Những lưu ý để hạn chế tranh chấp khi lập di chúc về đất

3.1. Phân biệt phần tài sản của từng người trong khối tài sản chung

Nếu quyền sử dụng đất là tài sản chung của vợ chồng thì mỗi người chỉ có quyền định đoạt phần quyền của mình.

Do đó, trước khi lập di chúc, cần xác định rõ:

• Phần quyền sở hữu của từng người.
• Giá trị phần tài sản được định đoạt.
• Trường hợp có thỏa thuận khác về chế độ tài sản.

Điều này giúp tránh việc một người định đoạt vượt quá phạm vi quyền của mình.

3.2. Công chứng di chúc để tăng giá trị chứng cứ

Mặc dù pháp luật không bắt buộc mọi trường hợp phải công chứng di chúc, nhưng đối với quyền sử dụng đất, việc công chứng mang lại nhiều lợi ích như:

• Hạn chế tranh chấp về tính hợp pháp của di chúc.
• Xác nhận năng lực hành vi của người lập di chúc tại thời điểm công chứng.
• Bảo đảm nội dung di chúc được lập đúng quy định pháp luật.
• Thuận lợi hơn khi thực hiện thủ tục nhận di sản sau này.

Đây là giải pháp được nhiều chuyên gia pháp lý khuyến nghị đối với các tài sản có giá trị lớn.

3.3. Cập nhật di chúc khi có thay đổi về tài sản

Trong quá trình sử dụng đất, có thể phát sinh các thay đổi như:

• Chuyển nhượng một phần diện tích.
• Tách thửa hoặc hợp thửa.
• Xây dựng thêm công trình trên đất.
• Thay đổi thông tin trên Giấy chứng nhận.

Khi có những thay đổi này, người lập di chúc nên xem xét sửa đổi hoặc lập di chúc mới để nội dung phù hợp với hiện trạng tài sản.

4. Quy trình lập di chúc về quyền sử dụng đất đúng quy định

4.1. Chuẩn bị hồ sơ liên quan

Người lập di chúc nên chuẩn bị đầy đủ:

• CCCD hoặc giấy tờ tùy thân hợp lệ.
• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
• Giấy đăng ký kết hôn (nếu tài sản là tài sản chung).
• Các giấy tờ chứng minh nguồn gốc tài sản nếu cần.

Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ giúp quá trình lập và công chứng di chúc diễn ra nhanh chóng.

4.2. Xây dựng nội dung di chúc rõ ràng

Di chúc cần thể hiện đầy đủ:

• Ý chí tự nguyện của người lập.
• Thông tin về tài sản.
• Người được hưởng di sản.
• Phần tài sản được hưởng.
• Quyền và nghĩa vụ của người thừa kế (nếu có).

Nội dung càng cụ thể thì khả năng phát sinh tranh chấp càng thấp.

4.3. Lưu giữ và công bố di chúc đúng cách

Sau khi lập xong, người lập di chúc có thể:

• Tự lưu giữ.
• Gửi người tin cậy bảo quản.
• Gửi tại tổ chức hành nghề công chứng theo quy định.

Việc bảo quản cẩn thận giúp tránh thất lạc, hư hỏng hoặc bị sửa đổi trái phép, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc công bố di chúc khi mở thừa kế.

>>> Xem thêm: Đừng đặt bút ký khi chưa tìm hiểu kỹ về công chứng mua bán nhà đất

Kết luận

Lập di chúc chung của vợ chồng về đất cần được hiểu và thực hiện phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành. Hiện nay, mỗi người phải tự lập di chúc để định đoạt phần tài sản thuộc quyền của mình, kể cả khi quyền sử dụng đất là tài sản chung của vợ chồng. Việc xác định đúng quyền sở hữu, mô tả rõ tài sản, chỉ định cụ thể người thừa kế và lựa chọn hình thức công chứng sẽ góp phần bảo đảm hiệu lực của di chúc cũng như hạn chế tranh chấp sau này.

Đối với các trường hợp lập di chúc, công chứng di chúc, khai nhận di sản hoặc thực hiện các thủ tục pháp lý liên quan đến quyền sử dụng đất, người dân nên chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và thực hiện đúng quy định của pháp luật. Nếu cần tư vấn hoặc hỗ trợ công chứng, hãy liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được đội ngũ chuyên viên giàu kinh nghiệm hỗ trợ nhanh chóng và chính xác.

>>> Xem thêm: Một giao dịch an toàn thường bắt đầu từ việc tìm đúng văn phòng công chứng.

>>> Xem thêm: Thay vì tự mình xử lý mọi thủ tục, nhiều người chọn dịch vụ sổ đỏ để an tâm hơn.

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
5. Xem thêm…

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com