Trong quá trình học tập, làm việc và thực hiện các thủ tục hành chính, bản sao y bản chính là loại giấy tờ được sử dụng khá phổ biến. Tuy nhiên, không ít người gặp tình trạng bản sao đã chứng thực bị thất lạc, hư hỏng hoặc không còn đủ số lượng để sử dụng. Khi đó, nhiều người đặt câu hỏi: Làm lại bản sao y bản chính bị mất có cần mang theo bản gốc không? Nếu bản gốc cũng đã thất lạc thì có cách nào xin cấp lại hay không?

Đây là vấn đề cần được phân biệt theo từng loại giấy tờ và hình thức cấp bản sao. Pháp luật có quy định riêng về chứng thực bản sao từ bản chính, cấp bản sao từ sổ gốc và cấp bản sao văn bản công chứng. Vì vậy, không phải trường hợp nào cũng có thể sử dụng bản sao cũ để làm lại.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ quy định pháp luật, cách xử lý khi mất giấy tờ và những phương án phù hợp để xin cấp lại bản sao y bị mất nhanh chóng, đúng quy định.

>>> Xem thêm: Sao y bản chính Giấy ủy quyền lập tại Phòng công chứng nước ngoài

1. Mất bản sao y bản chính có được làm lại không?

1.1. Bản sao y bản chính là gì?

Bản sao y bản chính thường được hiểu là bản sao được chứng thực từ giấy tờ, văn bản gốc. Người có thẩm quyền sẽ kiểm tra bản chính và đối chiếu với bản sao. Nếu nội dung phù hợp, họ sẽ thực hiện chứng thực theo quy định.

Theo Nghị định 23/2015/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi các văn bản liên quan, chứng thực bản sao từ bản chính là việc cơ quan có thẩm quyền căn cứ bản chính để chứng thực bản sao đúng với bản chính.

Một bản sao được chứng thực hợp lệ có giá trị sử dụng thay cho bản chính trong các giao dịch. Tuy nhiên, giá trị này phải được xem xét theo quy định pháp luật và mục đích sử dụng cụ thể.

Cần lưu ý, bản sao y bản chính không phải bản chính thứ hai. Việc mất bản sao không đồng nghĩa với việc giấy tờ gốc bị mất hoặc mất giá trị pháp lý.

1.2. Có được yêu cầu chứng thực lại khi bản sao cũ bị mất?

Câu trả lời là có, nếu người yêu cầu vẫn còn bản chính hợp lệ để đối chiếu.

Pháp luật không cấm cá nhân yêu cầu chứng thực nhiều bản sao từ cùng một bản chính. Người dân có thể thực hiện chứng thực lại khi cần thêm bản sao hoặc làm mất những bản đã được cấp trước đó.

Chẳng hạn, bạn đã chứng thực giấy khai sinh thành ba bản. Sau đó, cả ba bản đều bị thất lạc. Nếu vẫn giữ giấy khai sinh bản chính, bạn có thể mang đến cơ quan có thẩm quyền để yêu cầu chứng thực lại.

Cơ quan thực hiện sẽ kiểm tra bản chính và tiến hành chứng thực theo thủ tục thông thường. Bạn không nhất thiết phải chứng minh bản sao cũ đã mất trong trường hợp này.

Tuy nhiên, cần phân biệt việc chứng thực lại với việc cấp lại bản sao từ sổ gốc. Hai thủ tục này có căn cứ và cách thực hiện khác nhau.

1.3. Mất bản sao có làm mất giá trị của bản chính không?

Không. Việc thất lạc bản sao không làm thay đổi giá trị pháp lý của bản chính.

Bản chính vẫn có thể được sử dụng để chứng thực bản sao mới nếu còn nguyên vẹn và đáp ứng điều kiện pháp luật.

Ví dụ, bạn làm mất bản sao chứng thực căn cước, giấy khai sinh hoặc bằng tốt nghiệp. Nếu giấy tờ gốc vẫn còn, bạn có thể đề nghị chứng thực lại theo quy định.

Trường hợp bản chính cũng bị mất, bạn cần xác định cơ quan cấp giấy tờ ban đầu. Tùy loại giấy tờ, bạn có thể xin cấp lại bản chính hoặc bản sao từ sổ gốc.

2. Làm lại bản sao y bản chính bị mất có cần mang theo bản gốc đối chiếu?

2.1. Quy định về việc xuất trình bản chính khi chứng thực

Đây là vấn đề quan trọng nhất khi người dân muốn làm lại bản sao đã mất.

Theo khoản 1 Điều 20 Nghị định 23/2015/NĐ-CP, người yêu cầu chứng thực phải xuất trình bản chính giấy tờ, văn bản làm cơ sở để chứng thực bản sao và bản sao cần chứng thực.

Quy định này đặt ra yêu cầu về việc kiểm tra, đối chiếu giữa bản chính và bản sao. Người thực hiện chứng thực phải xác định bản sao phù hợp với nội dung bản chính.

Nếu người yêu cầu chỉ xuất trình bản chính, cơ quan thực hiện chứng thực có thể chụp từ bản chính để tiến hành chứng thực. Việc này được thực hiện theo khoản 2 Điều 20 của Nghị định.

Như vậy, nếu muốn chứng thực lại giấy tờ thông thường, bạn cần mang bản chính để đối chiếu. Bản sao cũ đã mất không phải tài liệu bắt buộc phải xuất trình.

2.2. Chỉ còn bản sao y cũ thì có được chứng thực lại không?

Đây là tình huống khá phổ biến trong thực tế.

Nhiều người vẫn giữ ảnh chụp, bản scan hoặc một bản photocopy của giấy tờ đã được chứng thực. Tuy nhiên, họ lại không còn bản chính để đối chiếu.

Trong trường hợp này, cần hiểu rõ rằng bản sao chứng thực không mặc nhiên thay thế bản chính khi thực hiện một thủ tục chứng thực mới.

Cơ quan có thẩm quyền không thể chỉ dựa vào bản sao cũ để xác nhận một bản sao mới đúng với bản chính. Lý do là việc chứng thực phải dựa trên giấy tờ gốc hoặc nguồn cấp bản sao hợp pháp theo quy định.

Do đó, nếu chỉ còn bản sao y cũ, bạn thường không thể yêu cầu chứng thực lại theo thủ tục thông thường.

Bạn nên kiểm tra xem giấy tờ đó có được lưu trữ trong sổ gốc hay không. Nếu có, bạn có thể xem xét thủ tục xin cấp bản sao từ sổ gốc.

2.3. Bản scan, ảnh chụp hoặc bản photocopy có thay thế bản gốc không?

Không phải mọi bản điện tử hoặc bản photocopy đều có thể sử dụng thay bản chính.

Cần phân biệt các trường hợp sau:

  • Bản scan thông thường: Là hình ảnh điện tử của giấy tờ, không mặc nhiên có giá trị thay thế bản chính.
  • Ảnh chụp giấy tờ: Giúp lưu giữ thông tin nhưng không thay thế việc xuất trình bản chính khi chứng thực.
  • Bản photocopy chưa chứng thực: Không có giá trị xác nhận nội dung phù hợp với bản chính.
  • Bản sao đã chứng thực: Có giá trị sử dụng theo quy định, nhưng không mặc nhiên trở thành căn cứ để chứng thực tiếp một bản sao khác.

Nếu giấy tờ được cấp dưới dạng điện tử, cần xem xét quy định về giao dịch điện tử và hình thức chuyển đổi phù hợp. Không nên mặc định rằng mọi tệp PDF hoặc ảnh chụp đều được chấp nhận.

2.4. Có trường hợp nào không cần mang bản gốc không?

Có. Một số thủ tục cấp bản sao không thực hiện theo hình thức chứng thực trực tiếp từ bản chính.

Ví dụ, cấp bản sao từ sổ gốc được thực hiện dựa trên dữ liệu, sổ lưu trữ của cơ quan đang quản lý. Người yêu cầu không nhất thiết phải xuất trình bản chính của giấy tờ đã được ghi nhận trong sổ gốc.

Ngoài ra, bản sao văn bản công chứng có cơ chế cấp riêng. Theo Điều 69 Luật Công chứng năm 2024, tổ chức hành nghề công chứng đang lưu trữ bản gốc văn bản công chứng thực hiện việc cấp bản sao trong những trường hợp luật định.

Vì vậy, người dân cần xác định đúng loại giấy tờ trước khi lựa chọn thủ tục.

Làm lại bản sao y bản chính bị mất có cần mang theo bản gốc đối chiếu?

>>> Xem thêm: Đừng mất công đi lại nhiều lần chỉ vì chưa nắm rõ quy định chứng thực!

3. Mất cả bản sao và bản gốc thì phải xử lý như thế nào?

3.1. Trường hợp giấy tờ được cấp từ sổ gốc

Nếu bản chính đã mất nhưng thông tin vẫn được lưu trong sổ gốc, bạn có thể đề nghị cấp bản sao từ sổ gốc.

Theo quy định về cấp bản sao từ sổ gốc tại Nghị định 23/2015/NĐ-CP, đây là việc cơ quan đang quản lý sổ gốc căn cứ nội dung đã ghi để cấp bản sao.

Bản sao được cấp từ sổ gốc có nội dung đầy đủ, chính xác như nội dung trong sổ gốc.

Một số giấy tờ có thể xem xét thủ tục này gồm:

  • Giấy khai sinh được đăng ký và lưu trong sổ hộ tịch.
  • Giấy chứng nhận kết hôn được lưu trong sổ đăng ký kết hôn.
  • Văn bằng, chứng chỉ được cơ quan có thẩm quyền quản lý hồ sơ cấp.
  • Các giấy tờ khác có thông tin được lưu giữ trong sổ gốc theo quy định.

Tuy nhiên, không phải mọi giấy tờ đều có cơ chế cấp bản sao từ sổ gốc. Bạn cần liên hệ đúng cơ quan quản lý hồ sơ để kiểm tra.

3.2. Hồ sơ xin cấp bản sao từ sổ gốc gồm những gì?

Người yêu cầu cần chuẩn bị giấy tờ phù hợp với quy định và loại tài liệu cần cấp.

Thông thường, hồ sơ có thể bao gồm:

  • Tờ khai hoặc giấy đề nghị cấp bản sao từ sổ gốc.
  • Giấy tờ tùy thân của người yêu cầu.
  • Thông tin về giấy tờ cần cấp bản sao.
  • Giấy tờ chứng minh quan hệ hoặc quyền yêu cầu, nếu thuộc trường hợp cần thiết.
  • Văn bản ủy quyền hợp lệ, nếu thực hiện thông qua người đại diện và pháp luật yêu cầu.

Đối với từng loại giấy tờ, thành phần hồ sơ có thể khác nhau. Người dân nên kiểm tra thủ tục cụ thể tại cơ quan đang lưu giữ sổ gốc.

Khi cung cấp thông tin, bạn nên nêu rõ họ tên, ngày tháng năm sinh, thời điểm cấp và cơ quan cấp giấy tờ. Những dữ liệu này giúp việc tra cứu thuận lợi hơn.

3.3. Trường hợp giấy tờ không được lưu trong sổ gốc

Nếu giấy tờ không có sổ gốc để cấp bản sao, bạn cần xác định cơ quan có thẩm quyền cấp lại giấy tờ đó.

Một số giấy tờ có thể được cấp lại theo thủ tục chuyên ngành. Một số khác chỉ được cấp bản sao trích lục hoặc bản sao từ hồ sơ lưu trữ.

Ví dụ, khi mất giấy khai sinh, người dân cần kiểm tra thông tin hộ tịch đang được lưu trữ. Tùy tình trạng dữ liệu và hồ sơ, cơ quan hộ tịch sẽ hướng dẫn cấp bản sao trích lục hoặc đăng ký lại khai sinh nếu đủ điều kiện.

Đối với bằng tốt nghiệp, chứng chỉ, giấy phép hoặc giấy chứng nhận chuyên ngành, người dân cần liên hệ cơ quan cấp hoặc đơn vị quản lý hồ sơ.

Không nên tự ý sử dụng bản scan hoặc bản photocopy cũ để thay thế giấy tờ gốc khi thực hiện thủ tục quan trọng.

3.4. Trường hợp bị mất bản sao văn bản công chứng

Bản sao văn bản công chứng cần được phân biệt với bản sao chứng thực thông thường.

Theo Điều 69 Luật Công chứng năm 2024, việc cấp bản sao văn bản công chứng được thực hiện trong các trường hợp luật định.

Tổ chức hành nghề công chứng đang lưu trữ bản gốc văn bản công chứng sẽ thực hiện việc cấp bản sao.

Các bên tham gia giao dịch có thể yêu cầu cấp bản sao theo quy định. Người có quyền, nghĩa vụ liên quan cũng có thể yêu cầu trong điều kiện luật định.

Do đó, nếu bị mất bản sao hợp đồng đã công chứng, bạn nên liên hệ tổ chức hành nghề công chứng nơi lưu trữ hồ sơ.

Bạn cần cung cấp thông tin về giao dịch, thời điểm công chứng và giấy tờ tùy thân. Tổ chức công chứng sẽ kiểm tra hồ sơ lưu trữ và hướng dẫn thủ tục.

Đây là hướng xử lý phù hợp hơn so với việc mang bản sao cũ đến một nơi khác để yêu cầu chứng thực lại.

4. Những lưu ý quan trọng khi xin cấp lại bản sao y bị mất

4.1. Xác định đúng loại bản sao trước khi thực hiện

Không phải mọi giấy tờ có dấu chứng thực đều được cấp lại theo cùng một cách.

Trước tiên, bạn cần xác định tài liệu thuộc nhóm nào:

  • Bản sao chứng thực từ bản chính.
  • Bản sao được cấp từ sổ gốc.
  • Bản sao văn bản công chứng.
  • Bản sao hoặc trích lục được cấp theo quy định chuyên ngành.

Việc xác định đúng loại tài liệu giúp bạn lựa chọn đúng cơ quan tiếp nhận. Đồng thời, bạn tránh mất thời gian chuẩn bị hồ sơ không phù hợp.

4.2. Không sử dụng bản sao cũ để thay thế bản chính trái quy định

Bản sao cũ có thể giúp bạn tra cứu thông tin về giấy tờ đã mất. Tuy nhiên, không nên tự coi đó là bản chính để yêu cầu chứng thực tiếp.

Nếu cơ quan tiếp nhận yêu cầu bản chính, bạn cần thực hiện theo hướng dẫn. Trường hợp không còn bản chính, hãy hỏi về khả năng cấp bản sao từ sổ gốc hoặc cấp lại giấy tờ.

Việc sử dụng giấy tờ không đúng hình thức có thể khiến hồ sơ bị từ chối. Điều này cũng ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết công việc.

4.3. Kiểm tra thông tin trên giấy tờ trước khi nhận bản sao

Khi nhận bản sao mới, bạn nên kiểm tra kỹ các thông tin được thể hiện.

Một số nội dung cần đối chiếu gồm:

  • Họ và tên của người được cấp giấy tờ.
  • Ngày, tháng, năm sinh.
  • Số hiệu hoặc số đăng ký của văn bản.
  • Ngày cấp và cơ quan cấp.
  • Nội dung, số trang và các thông tin liên quan.

Nếu phát hiện sai sót, bạn nên phản ánh ngay với cơ quan thực hiện. Việc kiểm tra tại chỗ giúp hạn chế phải đi lại nhiều lần.

4.4. Lựa chọn đúng cơ quan có thẩm quyền

Đối với chứng thực bản sao từ bản chính, người dân có thể thực hiện tại cơ quan, tổ chức có thẩm quyền theo quy định hiện hành.

Đối với cấp bản sao từ sổ gốc, cần liên hệ cơ quan đang quản lý sổ gốc.

Đối với bản sao văn bản công chứng, cần liên hệ tổ chức hành nghề công chứng đang lưu trữ bản gốc.

Việc lựa chọn đúng nơi giải quyết giúp quá trình xử lý thuận lợi hơn. Bạn cũng nên hỏi trước về thành phần hồ sơ và thời gian trả kết quả.

4.5. Nên lưu trữ bản sao và thông tin giấy tờ cẩn thận

Để hạn chế rủi ro thất lạc, bạn nên lưu giữ giấy tờ theo từng nhóm riêng biệt.

Có thể sử dụng bìa hồ sơ, túi chống ẩm hoặc tủ lưu trữ có khóa. Với các tài liệu thường xuyên sử dụng, bạn nên chuẩn bị số lượng bản sao phù hợp.

Ngoài ra, việc lưu bản scan giúp tra cứu thông tin nhanh hơn khi cần. Tuy nhiên, bản scan chỉ nên được xem là bản lưu tham khảo, trừ trường hợp đáp ứng quy định riêng về dữ liệu điện tử.

Khi lưu trữ, cần bảo đảm thông tin cá nhân không bị tiết lộ hoặc sử dụng trái phép.

>>> Xem thêm: Đừng để khoảng cách trở thành trở ngại khi cần hoàn thiện hồ sơ với dịch vụ công chứng tận nơi

Kết luận

Làm lại bản sao y bản chính bị mất có cần mang theo bản gốc đối chiếu hay không phụ thuộc vào hình thức cấp bản sao. Nếu thực hiện chứng thực bản sao từ bản chính, người yêu cầu phải xuất trình bản chính để cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, đối chiếu. Nếu bản gốc cũng bị mất, bạn cần xem xét thủ tục cấp bản sao từ sổ gốc, cấp lại giấy tờ hoặc xin bản sao văn bản công chứng.

Việc xác định đúng loại giấy tờ và cơ quan giải quyết sẽ giúp tiết kiệm thời gian. Đồng thời, bạn tránh nhầm lẫn giữa chứng thực bản sao và cấp bản sao từ hồ sơ lưu trữ.

Nếu cần tư vấn về thủ tục chứng thực, sao y giấy tờ hoặc hướng xử lý khi thất lạc hồ sơ, bạn có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được tư vấn, hướng dẫn chuẩn bị giấy tờ và hỗ trợ thực hiện thủ tục phù hợp với quy định pháp luật.

>>> Xem thêm: Một quyết định đúng đắn trong việc chọn văn phòng công chứng có thể giúp bạn hạn chế nhiều rủi ro không đáng có

>>> Xem thêm: Nhanh chóng nhưng vẫn phải đúng quy định pháp luật – đó là điều cần đặt lên hàng đầu khi lựa chọn dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

  1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
  2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
  3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
  4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
  5. Xem thêm…
  • Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
  • Hotline: 0966.22.7979
  • Email: ccnguyenhue165@gmail.com