Bản sao y có giá trị sử dụng trong nhiều thủ tục hành chính, hồ sơ cá nhân và giao dịch dân sự. Tuy nhiên, không ít người tự ý tẩy xóa, sửa chữa thông tin trên giấy tờ đã được chứng thực. Một số trường hợp còn sử dụng bản sao đã chỉnh sửa để bổ sung hồ sơ hoặc đáp ứng điều kiện tuyển dụng.
Vậy hành vi này có bị xử phạt không? Mức phạt cụ thể là bao nhiêu? Người vi phạm có phải chịu trách nhiệm hình sự hay không?
Việc tìm hiểu quy định về xử phạt tẩy xóa bản sao y giúp mỗi người tránh những rủi ro pháp lý không đáng có. Đặc biệt, cần phân biệt hành vi sửa bản sao đã chứng thực với hành vi tẩy xóa bản chính để yêu cầu chứng thực.
>>> Xem thêm: Thủ tục sao y Giấy khai sinh của con sinh ra tại nước ngoài
1. Tẩy xóa, chỉnh sửa thông tin trên bản sao y được hiểu như thế nào?
1.1. Bản sao y là gì?
Trong giao dịch và thủ tục hành chính, bản sao y thường được hiểu là bản sao được chứng thực từ bản chính. Người thực hiện chứng thực xác nhận bản sao đúng với bản chính đã xuất trình.
Bản sao được chứng thực có thể sử dụng thay bản chính trong các trường hợp pháp luật cho phép. Một số giấy tờ thường được sao y gồm:
- Căn cước công dân, giấy khai sinh và giấy đăng ký kết hôn.
- Bằng tốt nghiệp, bảng điểm và học bạ.
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- Giấy đăng ký doanh nghiệp và giấy phép hoạt động.
- Hợp đồng, quyết định và các văn bản do cơ quan có thẩm quyền cấp.
Khi chứng thực, cơ quan có thẩm quyền phải đối chiếu bản sao với bản chính. Nội dung bản sao phải bảo đảm chính xác và đầy đủ theo quy định.
1.2. Những hành vi nào được xem là tẩy xóa, chỉnh sửa bản sao y?
Tẩy xóa, chỉnh sửa thông tin là việc tự ý thay đổi nội dung thể hiện trên giấy tờ. Việc thay đổi có thể làm sai lệch thông tin ban đầu.
Một số hành vi thường gặp gồm:
- Dùng bút xóa để che thông tin cũ rồi viết nội dung mới.
- Dùng mực hoặc hóa chất để xóa một phần nội dung.
- Sửa ngày tháng năm sinh, năm cấp giấy tờ hoặc thời hạn sử dụng.
- Thay đổi họ tên, số định danh hoặc thông tin cá nhân.
- Cắt ghép, chỉnh sửa hình ảnh bản sao bằng phần mềm.
- Thay đổi điểm số, kết quả học tập hoặc thông tin bằng cấp.
- Chỉnh sửa nội dung bản sao rồi in lại để sử dụng.
Không phải mọi thao tác chỉnh sửa hình ảnh đều đương nhiên cấu thành vi phạm. Cần xem xét mục đích, nội dung và cách thức sử dụng tài liệu.
Đặc biệt, việc sửa thông tin trên bản sao đã chứng thực khác với việc sửa bản chính trước khi yêu cầu chứng thực. Hai hành vi này cần được đánh giá theo những căn cứ pháp lý tương ứng.
1.3. Vì sao không được tự ý sửa thông tin trên bản sao y?
Bản sao chứng thực phản ánh nội dung của giấy tờ gốc tại thời điểm chứng thực. Người sử dụng không có quyền tự ý thay đổi nội dung đã được xác nhận.
Nếu phát hiện thông tin sai, người sử dụng cần đề nghị cơ quan có thẩm quyền điều chỉnh. Không nên tự sửa trên bản sao rồi tiếp tục sử dụng.
Việc tự ý thay đổi thông tin có thể dẫn đến nhiều hậu quả:
- Bản sao không còn phản ánh chính xác bản chính.
- Hồ sơ có thể bị từ chối tiếp nhận hoặc giải quyết.
- Người sử dụng có thể bị xử phạt hành chính.
- Quyền lợi trong giao dịch có thể bị ảnh hưởng.
- Trường hợp nghiêm trọng có thể phát sinh trách nhiệm hình sự.
2. Mức xử phạt khi tẩy xóa, chỉnh sửa thông tin trên bản sao y
2.1. Căn cứ pháp lý về xử phạt hành vi tẩy xóa giấy tờ
Từ ngày 18/05/2026, Nghị định 109/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành. Văn bản này thay thế Nghị định 82/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong nhiều lĩnh vực.
Đối với hoạt động chứng thực, Điều 19 Nghị định 109/2026/NĐ-CP quy định các hành vi vi phạm liên quan đến chứng thực bản sao từ bản chính và chứng thực chữ ký.
Đáng chú ý, khoản 1 Điều 19 quy định:
Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung của bản chính để yêu cầu chứng thực bản sao.
Như vậy, hành vi tẩy xóa bản chính nhằm yêu cầu chứng thực bản sao có mức phạt từ 1 triệu đến 3 triệu đồng đối với cá nhân.
Cần lưu ý, quy định này áp dụng trực tiếp đối với hành vi sửa chữa bản chính để yêu cầu chứng thực. Không nên mặc nhiên áp dụng mức phạt này cho mọi trường hợp chỉnh sửa bản sao đã được chứng thực.
2.2. Tự ý chỉnh sửa bản sao y đã chứng thực có bị phạt không?
Đây là vấn đề cần đặc biệt lưu ý khi xác định trách nhiệm pháp lý.
Điều 19 Nghị định 109/2026/NĐ-CP không quy định một mức phạt riêng chỉ dành cho hành vi tự ý sửa nội dung trên bản sao đã chứng thực sau khi được cấp.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa người thực hiện được phép chỉnh sửa hoặc sử dụng tài liệu đã bị làm sai lệch.
Cơ quan chức năng có thể xem xét bản chất hành vi và mục đích sử dụng. Nếu có dấu hiệu làm giả hoặc sử dụng tài liệu giả, hành vi có thể thuộc trường hợp xử lý khác.
Điều 82 Nghị định 109/2026/NĐ-CP quy định về hành vi làm giả tài liệu hoặc sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.
Trong đó, một số hành vi sử dụng giấy tờ giả để yêu cầu công chứng hoặc chứng thực có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.
Hành vi làm giả giấy tờ để yêu cầu công chứng hoặc chứng thực có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng.
Đồng thời, người vi phạm có thể bị buộc thu hồi và hủy bỏ giấy tờ, văn bản giả. Các biện pháp khắc phục khác cũng được áp dụng theo quy định.
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp sửa bản sao đều tự động thuộc Điều 82. Cơ quan có thẩm quyền phải xác định đầy đủ hành vi và căn cứ xử lý.
2.3. Tổ chức vi phạm có bị phạt cao hơn cá nhân không?
Theo khoản 4 Điều 4 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, mức phạt tiền quy định tại các chương liên quan được áp dụng đối với cá nhân.
Nếu tổ chức thực hiện cùng hành vi vi phạm, mức phạt bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân.
Ví dụ:
- Cá nhân tẩy xóa bản chính để yêu cầu chứng thực: Phạt từ 1 đến 3 triệu đồng.
- Tổ chức thực hiện hành vi tương ứng: Phạt từ 2 đến 6 triệu đồng.
Tuy nhiên, cần xác định đúng chủ thể thực hiện hành vi. Không phải mọi trường hợp cá nhân sử dụng giấy tờ trong hoạt động của doanh nghiệp đều mặc nhiên khiến doanh nghiệp chịu trách nhiệm.
2.4. Có bị tịch thu giấy tờ đã tẩy xóa không?
Có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung theo quy định.
Cụ thể, điểm c khoản 6 Điều 19 Nghị định 109/2026/NĐ-CP quy định tịch thu tang vật là giấy tờ, văn bản bị tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung.
Quy định này áp dụng đối với hành vi thuộc khoản 1 Điều 19. Đây là trường hợp sửa bản chính để yêu cầu chứng thực bản sao.
Ngoài ra, điểm b khoản 7 Điều 19 còn quy định biện pháp buộc nộp lại bản chính bị tẩy xóa, sửa chữa cho cơ quan hoặc người có thẩm quyền đã cấp.
Trường hợp bản chính đã bị tịch thu thì không áp dụng đồng thời biện pháp buộc nộp lại.

>>> Xem thêm: Một bản sao có giá trị sử dụng trong hồ sơ cần đáp ứng những yêu cầu gì về chứng thực?
3. Hậu quả pháp lý khi tự ý sửa đổi bản sao y để sử dụng
3.1. Bản sao đã chỉnh sửa có thể không được chấp nhận
Bản sao chứng thực có mục đích xác nhận sự phù hợp giữa bản sao và bản chính. Khi nội dung bị thay đổi, tài liệu không còn bảo đảm tính chính xác.
Do đó, cơ quan tiếp nhận hồ sơ có thể từ chối sử dụng bản sao có dấu hiệu bị chỉnh sửa.
Ví dụ:
Một người sử dụng bản sao bằng tốt nghiệp đã chứng thực. Người này tự sửa năm tốt nghiệp để đáp ứng điều kiện tuyển dụng.
Khi phát hiện sự khác biệt, đơn vị tuyển dụng có thể yêu cầu xuất trình bản chính. Hồ sơ cũng có thể được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền để xác minh.
Nếu phát hiện hành vi vi phạm, người thực hiện có thể phải chịu trách nhiệm theo quy định pháp luật.
3.2. Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự
Trong một số trường hợp, việc chỉnh sửa và sử dụng bản sao y có thể vượt khỏi phạm vi vi phạm hành chính.
Nếu hành vi đáp ứng đầy đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Một quy định cần lưu ý là Điều 341 Bộ luật Hình sự về tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.
Tuy nhiên, không thể chỉ căn cứ vào việc một bản sao có dấu hiệu tẩy xóa để kết luận người thực hiện phạm tội.
Cơ quan tiến hành tố tụng cần xem xét các yếu tố như:
- Tính chất và mức độ của hành vi.
- Mục đích thực hiện việc chỉnh sửa.
- Bản chất tài liệu bị làm sai lệch.
- Việc sử dụng tài liệu trong thực tế.
- Các tình tiết và chứng cứ liên quan.
Nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể phải chịu hình phạt theo Điều 341 Bộ luật Hình sự.
3.3. Ảnh hưởng đến hồ sơ, hợp đồng và quyền lợi cá nhân
Việc sử dụng bản sao đã chỉnh sửa có thể gây ra nhiều hệ lụy.
Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào loại giấy tờ và mục đích sử dụng.
Đối với hồ sơ tuyển dụng:
Thông tin bằng cấp, trình độ hoặc kinh nghiệm bị chỉnh sửa có thể khiến hồ sơ mất tính xác thực. Người lao động có nguy cơ bị loại khỏi đợt tuyển dụng.
Đối với hồ sơ hành chính:
Cơ quan tiếp nhận có thể yêu cầu bổ sung giấy tờ hợp lệ. Thời gian giải quyết thủ tục cũng có thể kéo dài.
Đối với giao dịch dân sự:
Tài liệu bị chỉnh sửa có thể ảnh hưởng đến việc xác minh nhân thân, quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản.
Đối với hoạt động doanh nghiệp:
Việc sử dụng bản sao không chính xác có thể gây trở ngại khi thực hiện thủ tục đăng ký, cấp phép hoặc giao dịch.
Vì vậy, người sử dụng cần kiểm tra kỹ giấy tờ trước khi nộp. Không nên tự ý chỉnh sửa bất kỳ thông tin nào trên bản sao đã chứng thực.
4. Cách xử lý khi phát hiện bản sao y bị tẩy xóa, chỉnh sửa
4.1. Không tiếp tục sử dụng bản sao có dấu hiệu bị chỉnh sửa
Khi phát hiện bản sao bị tẩy xóa hoặc thay đổi nội dung, người sử dụng nên dừng việc nộp hồ sơ.
Nếu đã nộp, cần chủ động thông báo cho cơ quan tiếp nhận. Việc này giúp hạn chế những hiểu lầm và rủi ro pháp lý phát sinh.
Không nên tiếp tục sao chụp hoặc phát tán tài liệu đã bị chỉnh sửa.
4.2. Đối chiếu lại với bản chính
Người sử dụng cần kiểm tra nội dung trên bản sao với bản chính.
Một số thông tin cần đối chiếu gồm:
- Họ tên và ngày tháng năm sinh.
- Số định danh cá nhân.
- Ngày cấp và thời hạn sử dụng giấy tờ.
- Thông tin về cơ quan cấp.
- Nội dung xác nhận, chữ ký và con dấu.
- Các thông tin quan trọng khác trên giấy tờ.
Nếu bản chính còn nguyên vẹn, người sử dụng có thể thực hiện chứng thực lại.
Nếu bản chính có sai sót, cần liên hệ cơ quan cấp giấy tờ để được hướng dẫn điều chỉnh.
4.3. Đề nghị chứng thực lại bản sao hợp lệ
Trong trường hợp bản sao bị hỏng hoặc chỉnh sửa, giải pháp phù hợp là thực hiện chứng thực lại.
Người yêu cầu cần chuẩn bị bản chính hợp lệ để đối chiếu.
Quá trình thực hiện thường gồm các bước:
Bước 1: Chuẩn bị giấy tờ
Người yêu cầu chuẩn bị bản chính và giấy tờ cần sao y. Bản chính phải bảo đảm điều kiện chứng thực theo quy định.
Bước 2: Nộp hồ sơ
Người yêu cầu xuất trình bản chính tại cơ quan hoặc tổ chức có thẩm quyền chứng thực.
Bước 3: Kiểm tra và đối chiếu
Người thực hiện chứng thực kiểm tra tính hợp lệ của bản chính. Sau đó, bản sao được đối chiếu về nội dung.
Bước 4: Nhận bản sao chứng thực
Nếu đáp ứng điều kiện, người yêu cầu nhận bản sao có lời chứng, chữ ký và dấu hợp lệ.
Bản sao mới sẽ thay thế bản sao bị hỏng hoặc không còn bảo đảm tính chính xác.
4.4. Những lưu ý quan trọng để tránh vi phạm
Để hạn chế rủi ro, người dân nên tuân thủ một số nguyên tắc sau:
- Không tự ý sửa thông tin trên bản sao đã chứng thực.
- Không sử dụng giấy tờ bị tẩy xóa để thực hiện thủ tục.
- Không dùng phần mềm chỉnh sửa nội dung giấy tờ để nộp hồ sơ.
- Kiểm tra kỹ thông tin trước khi yêu cầu sao y.
- Yêu cầu cơ quan cấp giấy tờ điều chỉnh nếu phát hiện sai sót.
- Giữ lại bản sao hợp lệ để thuận tiện đối chiếu.
- Chỉ sử dụng tài liệu đúng mục đích và đúng quy định.
Đối với giấy tờ quan trọng, người dân nên thực hiện sao y tại đơn vị có thẩm quyền. Điều này giúp hạn chế sai sót và bảo đảm giá trị sử dụng của tài liệu.

>>> Xem thêm: Bạn đang tìm kiếm sự thuận tiện thay vì những chuyến đi lại tốn thời gian? Dịch vụ công chứng tại nhà chính là một phương án đáng cân nhắc
Kết luận
Tự ý tẩy xóa, chỉnh sửa thông tin trên bản sao y là hành vi tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý. Người thực hiện có thể bị từ chối hồ sơ, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ căn cứ.
Đặc biệt, cần phân biệt hành vi sửa bản chính để yêu cầu chứng thực với hành vi chỉnh sửa bản sao sau khi được cấp. Mỗi trường hợp có thể áp dụng căn cứ pháp lý khác nhau.
Việc nắm rõ quy định về xử phạt tẩy xóa bản sao y giúp người dân chủ động bảo vệ quyền lợi. Đồng thời, mỗi người nên thực hiện sao y đúng quy định và không tự ý thay đổi nội dung giấy tờ.
Nếu cần tư vấn về thủ tục sao y, chứng thực giấy tờ hoặc xử lý tài liệu có sai sót, khách hàng có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được hướng dẫn, hỗ trợ thực hiện thủ tục nhanh chóng, đúng quy định pháp luật.
>>> Xem thêm: Bạn muốn tiết kiệm thời gian khi giải quyết hồ sơ pháp lý? Hãy chủ động liên hệ văn phòng công chứng
>>> Xem thêm: Với những giao dịch cần phối hợp nhiều loại giấy tờ, dịch vụ sang tên sổ đỏ trọn gói là nội dung không nên bỏ qua
VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ
Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà
VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:
- Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
- Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
- Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
- Xem thêm…
- Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
- Hotline: 0966.22.7979
- Email: ccnguyenhue165@gmail.com

CÁC LOẠI HỢP ĐỒNG – GIAO DỊCH
Sao y chứng thực giấy tờ, tài liệu
Dịch thuật, chứng thực bản dịch các loại văn bản
Công chứng hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất
Công chứng hợp đồng mua bán, chuyển nhượng nhà đất
Công chứng văn bản thừa kế, phân chia di sản thừa kế
Công chứng di chúc, lưu giữ, bảo quản di chúc
Công chứng văn bản thỏa thuận về tài sản chung
Công chứng hợp đồng ủy quyền, giấy ủy quyền
Công chứng hợp đồng thế chấp tài sản
Công chứng hợp đồng mua bán Ô tô, Xe máy
Công chứng hợp đồng cho thuê, cho mượn BĐS
Cấp bản sao tài liệu, hợp đồng giao dịch