Những trường hợp công chứng viên từ chối công chứng di chúc

Di chúc là căn cứ quan trọng để xác định ý chí cuối cùng của người để lại tài sản sau khi qua đời. Tuy nhiên, không phải mọi di chúc đều được công chứng viên chấp nhận công chứng. Trong thực tiễn, việc từ chối công chứng di chúc xảy ra khá phổ biến khi di chúc không đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật. Bài viết dưới đây phân tích những lý do thường gặp khiến công chứng viên buộc phải từ chối công chứng di chúc nhằm bảo đảm tính hợp pháp và hạn chế tranh chấp về sau.

>>> Xem thêm: Danh sách văn phòng công chứng tại quận Ba Đình, Hà Nội?

1. Điều kiện để di chúc được công chứng hợp pháp

Theo pháp luật dân sự, di chúc chỉ hợp pháp khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện về chủ thể, ý chí và nội dung.

“Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015” quy định di chúc hợp pháp phải có đủ các điều kiện: người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt; không bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép; nội dung và hình thức không trái pháp luật, đạo đức xã hội.

Công chứng viên chỉ được công chứng khi di chúc đáp ứng đầy đủ các điều kiện này. Nếu không, việc từ chối công chứng di chúc là bắt buộc.

2. Từ chối công chứng di chúc do người lập di chúc không minh mẫn

Một trong những lý do phổ biến nhất dẫn đến từ chối công chứng di chúc là công chứng viên không xác định được tình trạng minh mẫn, sáng suốt của người lập di chúc.

Theo “Điều 631 Bộ luật Dân sự 2015”, người lập di chúc phải có năng lực hành vi dân sự đầy đủ. Nếu người lập di chúc có dấu hiệu suy giảm nhận thức, không hiểu rõ nội dung di chúc hoặc không làm chủ được hành vi, công chứng viên không được tiếp tục công chứng.

3. Từ chối công chứng di chúc do không xác định được ý chí tự nguyện

Di chúc là sự thể hiện ý chí cá nhân, không phụ thuộc vào bất kỳ sự chi phối nào từ người khác.

Theo “Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015”, di chúc chỉ hợp pháp khi được lập trên cơ sở tự nguyện. Trường hợp người lập di chúc có dấu hiệu bị ép buộc, đe dọa hoặc bị người khác can thiệp, dẫn dắt trong quá trình lập di chúc, công chứng viên buộc phải từ chối công chứng di chúc.

4. Từ chối công chứng di chúc do nội dung vi phạm pháp luật

Nội dung di chúc là yếu tố quan trọng quyết định hiệu lực pháp lý của văn bản.

Theo “Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015”, nội dung di chúc không được trái pháp luật, đạo đức xã hội. Nếu di chúc có nội dung:

• Tước đoạt quyền thừa kế không đúng quy định;

• Định đoạt tài sản không thuộc quyền sở hữu của người lập di chúc;

• Nhằm che giấu giao dịch trái pháp luật;

thì công chứng viên có quyền từ chối công chứng di chúc.

>>> Xem thêm: Báo giá chi tiết các gói dịch vụ sổ đỏ mới nhất 2025

5. Từ chối công chứng di chúc do hình thức không đúng quy định

Không phải mọi di chúc đều có thể được công chứng nếu hình thức lập không phù hợp.

Theo “Điều 628 và Điều 629 Bộ luật Dân sự 2015”, di chúc có thể được lập bằng văn bản hoặc bằng miệng trong trường hợp đặc biệt. Tuy nhiên, nếu di chúc không bảo đảm điều kiện về người làm chứng, chữ ký hoặc không thể hiện đầy đủ nội dung theo luật định, công chứng viên không có căn cứ để công chứng.

6. Từ chối công chứng di chúc do hồ sơ, giấy tờ không hợp lệ

Trong nhiều trường hợp, người yêu cầu công chứng không cung cấp đầy đủ giấy tờ chứng minh nhân thân hoặc quyền sở hữu tài sản.

Theo “Điều 40 và Điều 41 Luật Công chứng 2014”, công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ, giấy tờ liên quan. Nếu không đủ căn cứ xác định nhân thân hoặc tài sản, việc từ chối công chứng di chúc là cần thiết để tránh rủi ro pháp lý.

>>> Xem thêm: Công chứng uỷ quyền quản lý tài sản – hướng dẫn chi tiết

7. Hậu quả pháp lý nếu vẫn công chứng di chúc trái quy định

Nếu công chứng viên vẫn thực hiện công chứng di chúc khi không đủ điều kiện:

• Di chúc có thể bị Tòa án tuyên vô hiệu;

• Công chứng viên có thể bị xử lý trách nhiệm nghề nghiệp;

• Phát sinh tranh chấp thừa kế kéo dài, phức tạp.

Theo “Điều 52 Luật Công chứng 2014”, văn bản công chứng không đúng quy định pháp luật có thể bị tuyên vô hiệu.

Kết luận

Từ chối công chứng di chúc không phải là hành vi gây khó khăn cho người dân mà là biện pháp pháp lý cần thiết để bảo đảm tính hợp pháp, minh bạch và an toàn cho ý chí cuối cùng của người lập di chúc. Việc hiểu rõ những lý do thường gặp dẫn đến từ chối công chứng di chúc sẽ giúp người dân chủ động chuẩn bị điều kiện pháp lý phù hợp, hạn chế rủi ro tranh chấp về sau.

Nếu bạn cần thông tin thêm hoặc hỗ trợ trong việc soạn thảo và công chứng hợp đồng, đừng ngần ngại liên hệ ngay với Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ. Chúng tôi chuyên cung cấp dịch vụ công chứng với đội ngũ luật sư và công chứng viên giàu kinh nghiệm sẵn sàng hỗ trợ bạn mọi thủ tục pháp lý cần thiết. Hãy gọi cho chúng tôi qua số điện thoại 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để nhận được sự tư vấn tận tình và chuyên nghiệp!

Các bài viết liên quan:

>>> Công chứng hợp đồng đặt cọc mua bán nhà đất qua môi giới

>>> Chi phí sao y và lưu bản văn bản từ chối nhận di sản tại tổ chức công chứng

>>> Văn phòng công chứng Hà Nội hướng dẫn thủ tục công chứng hợp đồng hợp tác kinh doanh

>>> Dịch vụ làm sổ hồng nhận làm cho đất xen kẹt, đất chưa đủ điều kiện

>>> Công chứng mua bán xe và thanh toán trả góp

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.

Bên cạnh đó là đội ngũ cán bộ nghiệp vụ năng động, nhiệt tình, có trình độ chuyên môn cao và tận tụy trong công việc.

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com