Cho tặng nhà đất đang trong thời gian chấp hành án phạt tù: Hướng dẫn ký công chứng tại trại giam

Công chứng cho tặng tại trại giam là vấn đề được nhiều gia đình quan tâm khi người đứng tên nhà đất đang chấp hành án phạt tù nhưng vẫn có nhu cầu thực hiện giao dịch dân sự. Việc đang ở trại giam không đồng nghĩa với việc người đó mất toàn bộ quyền đối với tài sản của mình.

Theo Luật Thi hành án hình sự năm 2025, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, phạm nhân được tự mình hoặc thông qua người đại diện để thực hiện giao dịch dân sự theo quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, Luật Công chứng 2024 cũng cho phép thực hiện công chứng ngoài trụ sở khi người yêu cầu đang thi hành án phạt tù. Vì vậy, hợp đồng tặng cho nhà đất vẫn có thể được xem xét công chứng tại trại giam nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp luật và yêu cầu quản lý của cơ sở giam giữ.

Vậy người đang chấp hành án cần chuẩn bị hồ sơ gì? Quy trình để công chứng viên đến trại giam thực hiện công chứng ra sao? Nội dung dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về thủ tục này.

>>> Xem thêm: Tặng cho nhà đất nhưng người nhận đang bị áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành án.

1. Người đang chấp hành án phạt tù có được tặng cho nhà đất không?

1.1. Phạm nhân vẫn có quyền thực hiện giao dịch dân sự

Việc chấp hành hình phạt tù chủ yếu hạn chế quyền tự do đi lại và chịu sự quản lý của cơ sở giam giữ. Người chấp hành án không vì vậy mà mất toàn bộ quyền dân sự đối với tài sản thuộc quyền sở hữu, sử dụng hợp pháp của mình.

Luật Thi hành án hình sự năm 2025 quy định phạm nhân được tự mình hoặc thông qua người đại diện để thực hiện giao dịch dân sự theo quy định của pháp luật. Quy định này đang có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

Do đó, nếu người đang chấp hành án là người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà hợp pháp, họ có thể xem xét thực hiện hợp đồng tặng cho cho người khác.

Tuy nhiên, quyền thực hiện giao dịch phải được xem xét cùng với tình trạng pháp lý của tài sản. Nếu nhà đất đang bị kê biên, tranh chấp hoặc thuộc trường hợp bị hạn chế giao dịch thì việc tặng cho có thể không được thực hiện.

1.2. Có thể ký hợp đồng tặng cho ngay tại trại giam

Thông thường, công chứng được thực hiện tại trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng. Tuy nhiên, Luật Công chứng 2024 đã quy định thêm nhiều trường hợp được công chứng ngoài trụ sở.

Theo khoản 2 Điều 46, người đang bị tạm giữ, tạm giam hoặc đang thi hành án phạt tù thuộc trường hợp có thể thực hiện công chứng ngoài trụ sở.

Vì vậy, công chứng viên có thể đến địa điểm nơi phạm nhân đang chấp hành án để thực hiện việc công chứng hợp đồng tặng cho nhà đất.

Điều này tạo điều kiện để người đang bị hạn chế đi lại vẫn có thể trực tiếp thể hiện ý chí của mình trong giao dịch. Tuy nhiên, việc công chứng tại trại giam không được hiểu là công chứng viên có thể tự ý ra vào cơ sở giam giữ.

1.3. Việc công chứng phải bảo đảm sự tự nguyện của người tặng cho

Một trong những nội dung quan trọng khi công chứng giao dịch là xác định người tham gia hoàn toàn tự nguyện và có năng lực hành vi dân sự phù hợp.

Lời chứng của công chứng viên phải thể hiện việc người tham gia giao dịch tự nguyện, có năng lực hành vi dân sự, đồng thời mục đích và nội dung giao dịch không vi phạm pháp luật, không trái đạo đức xã hội.

Do đó, công chứng viên cần trực tiếp tiếp xúc với người đang chấp hành án để kiểm tra ý chí và khả năng nhận thức của người này.

Nếu có căn cứ cho thấy người tặng cho bị ép buộc, đe dọa, không nhận thức hoặc không làm chủ được hành vi thì công chứng viên có thể không thực hiện công chứng.

2. Hồ sơ công chứng cho tặng nhà đất tại trại giam

2.1. Giấy tờ tùy thân của người tặng cho

Hồ sơ cần có giấy tờ xác định nhân thân của người tặng cho. Theo Luật Công chứng 2024, hồ sơ công chứng giao dịch có thể bao gồm bản sao thẻ Căn cước, hộ chiếu hoặc giấy tờ khác để xác định nhân thân của người yêu cầu công chứng.

Đối với người đang chấp hành án, giấy tờ nhân thân có thể được kiểm tra, đối chiếu theo hồ sơ quản lý tại cơ sở giam giữ và các giấy tờ hợp pháp khác.

Gia đình nên chuẩn bị trước các giấy tờ cần thiết để công chứng viên có cơ sở kiểm tra thông tin.

2.2. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở

Giấy chứng nhận là một trong những tài liệu quan trọng khi thực hiện hợp đồng tặng cho nhà đất.

Theo quy định về hồ sơ công chứng giao dịch, người yêu cầu cần cung cấp bản sao giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản hoặc giấy tờ thay thế hợp pháp trong trường hợp giao dịch liên quan đến tài sản phải đăng ký.

Thông tin trên Giấy chứng nhận cần được kiểm tra về:

Người đứng tên quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà.
Số thửa, số tờ bản đồ.
Diện tích đất.
Mục đích sử dụng đất.
Thời hạn sử dụng.
Nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.
Các hạn chế quyền hoặc đăng ký liên quan đến tài sản.

Nếu tài sản thuộc sở hữu hoặc sử dụng chung của nhiều người, cần xác định đầy đủ chủ thể có quyền trước khi lập hợp đồng.

2.3. Giấy tờ chứng minh quan hệ giữa bên tặng cho và bên nhận

Trong trường hợp tặng cho nhà đất giữa những người có quan hệ gia đình, giấy tờ chứng minh quan hệ có thể cần thiết để xác định thông tin giao dịch và xem xét nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Tùy trường hợp, hồ sơ có thể gồm:

Giấy khai sinh.
Giấy đăng ký kết hôn.
Giấy tờ chứng minh quan hệ cha mẹ và con.
Giấy tờ chứng minh quan hệ vợ chồng.
Các giấy tờ hợp pháp khác chứng minh quan hệ giữa các bên.

Việc chuẩn bị đầy đủ giấy tờ ngay từ đầu giúp công chứng viên thuận lợi hơn khi kiểm tra hồ sơ.

2.4. Giấy tờ liên quan đến việc người tặng cho đang chấp hành án

Do địa điểm công chứng là trại giam, hồ sơ còn liên quan đến việc xác định nơi người tặng cho đang chấp hành án.

Gia đình nên cung cấp thông tin về tên cơ sở giam giữ, địa chỉ và thông tin cần thiết để tổ chức hành nghề công chứng liên hệ, phối hợp thực hiện thủ tục.

Đây là điểm khác biệt quan trọng so với giao dịch tặng cho nhà đất thông thường. Việc công chứng ngoài trụ sở phải được thực hiện tại địa điểm cụ thể và phù hợp với lý do yêu cầu công chứng ngoài trụ sở.

>>> Xem thêm: Muốn ủy quyền cho người khác nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu? Hãy tham khảo công chứng ủy quyền

3. Quy trình ký công chứng hợp đồng tặng cho tại trại giam

3.1. Bước 1: Liên hệ Văn phòng công chứng và cung cấp thông tin giao dịch

Gia đình hoặc người có liên quan cần liên hệ tổ chức hành nghề công chứng để trình bày nhu cầu.

Thông tin nên cung cấp gồm:

Họ tên người đang chấp hành án.
Tên và địa chỉ cơ sở giam giữ.
Thông tin người nhận tài sản.
Thông tin nhà đất dự định tặng cho.
Quan hệ giữa người tặng cho và người nhận.
Mong muốn lập hợp đồng tặng cho toàn bộ hoặc một phần tài sản.

Văn phòng công chứng sẽ kiểm tra sơ bộ hồ sơ và hướng dẫn các giấy tờ cần chuẩn bị.

3.2. Bước 2: Kiểm tra điều kiện pháp lý của nhà đất

Công chứng viên kiểm tra hồ sơ tài sản trước khi tiến hành công chứng.

Đối với nhà đất, cần xác định người tặng cho có quyền thực hiện giao dịch hay không. Đồng thời, tài sản phải đáp ứng các điều kiện pháp lý liên quan.

Nếu phát hiện nhà đất đang có tranh chấp, bị kê biên hoặc thuộc trường hợp không được phép giao dịch, công chứng viên có thể từ chối công chứng.

Việc kiểm tra trước giúp gia đình hạn chế trường hợp phải tổ chức công chứng tại trại giam nhưng sau đó giao dịch không đủ điều kiện.

3.3. Bước 3: Chuẩn bị dự thảo hợp đồng tặng cho

Hợp đồng tặng cho cần thể hiện rõ ý chí của bên tặng và bên nhận.

Nội dung thường bao gồm:

Thông tin của bên tặng cho.
Thông tin của bên được tặng cho.
Căn cứ xác lập quyền đối với nhà đất.
Đặc điểm nhà đất.
Phạm vi tài sản tặng cho.
Quyền và nghĩa vụ của các bên.
Cam kết của bên tặng cho và bên nhận.
Thời điểm có hiệu lực của hợp đồng.
Các nội dung khác theo thỏa thuận và quy định pháp luật.

Công chứng viên có thể soạn thảo hợp đồng theo đề nghị của người yêu cầu công chứng hoặc kiểm tra dự thảo do các bên chuẩn bị. Luật Công chứng 2024 quy định cụ thể về hồ sơ và trình tự đối với từng trường hợp.

3.4. Bước 4: Làm việc với cơ sở giam giữ để sắp xếp lịch

Đây là bước đặc biệt quan trọng đối với giao dịch công chứng tại trại giam.

Mặc dù Luật Công chứng cho phép công chứng ngoài trụ sở đối với người đang chấp hành án phạt tù, công chứng viên vẫn phải tuân thủ quy định về việc ra vào, làm việc và tiếp xúc với phạm nhân tại cơ sở giam giữ.

Vì vậy, gia đình không nên tự xác định thời gian công chứng rồi yêu cầu công chứng viên đến trại giam ngay. Lịch làm việc cần được trao đổi và phối hợp theo quy định của cơ sở giam giữ.

3.5. Bước 5: Công chứng viên trực tiếp gặp người tặng cho

Tại địa điểm được cơ sở giam giữ bố trí, công chứng viên thực hiện việc kiểm tra người yêu cầu công chứng.

Người tặng cho được giải thích về quyền, nghĩa vụ và hậu quả pháp lý của giao dịch. Sau đó, người này đọc dự thảo hoặc đề nghị công chứng viên đọc nội dung hợp đồng cho mình nghe.

Công chứng viên đồng thời kiểm tra sự tự nguyện và năng lực hành vi của người tặng cho.

Đây là bước rất quan trọng bởi hợp đồng tặng cho nhà đất có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền tài sản của người đang chấp hành án.

3.6. Bước 6: Ký hoặc điểm chỉ trước mặt công chứng viên

Khi đồng ý với toàn bộ nội dung hợp đồng, người yêu cầu công chứng thực hiện việc ký vào từng trang theo quy định.

Trường hợp điểm chỉ thì thực hiện theo quy định của Luật Công chứng. Chữ ký hoặc dấu điểm chỉ phải được xác nhận theo trình tự công chứng.

Đối với công chứng ngoài trụ sở, lời chứng của công chứng viên phải thể hiện thông tin về lý do công chứng ngoài trụ sở theo quy định.

3.7. Bước 7: Hoàn tất văn bản công chứng và thực hiện thủ tục sang tên

Sau khi hoàn thành việc ký, điểm chỉ và các thủ tục cần thiết, công chứng viên ký lời chứng và tổ chức hành nghề công chứng hoàn tất văn bản công chứng.

Sau đó, người nhận tài sản cần thực hiện các thủ tục tiếp theo theo quy định, trong đó có thủ tục đăng ký biến động, sang tên Giấy chứng nhận và thực hiện nghĩa vụ tài chính nếu thuộc trường hợp phải thực hiện.

Việc công chứng hợp đồng tặng cho không đồng nghĩa với việc thủ tục sang tên đã hoàn tất. Hai giai đoạn này cần được phân biệt rõ.

4. Những lưu ý quan trọng khi công chứng cho tặng nhà đất tại trại giam

4.1. Không phải cứ có yêu cầu là công chứng viên được vào trại giam

Quy định cho phép công chứng ngoài trụ sở đối với người đang chấp hành án phạt tù tạo cơ sở pháp lý để thực hiện giao dịch tại trại giam. Tuy nhiên, hoạt động này vẫn phải tuân thủ quy định quản lý của cơ sở giam giữ.

Công chứng viên cần phối hợp với cơ sở giam giữ để xác định địa điểm, thời gian và phương thức làm việc phù hợp.

Do đó, gia đình nên liên hệ sớm để có thời gian chuẩn bị hồ sơ và phối hợp lịch làm việc.

4.2. Kiểm tra kỹ việc hạn chế quyền đối với nhà đất

Một người đang chấp hành án có thể vẫn có quyền đối với tài sản. Tuy nhiên, quyền này có thể chịu ảnh hưởng bởi bản án, quyết định của cơ quan có thẩm quyền hoặc các biện pháp bảo đảm, kê biên tài sản.

Vì vậy, trước khi lập hợp đồng tặng cho, cần kiểm tra xem nhà đất có đang bị kê biên để bảo đảm thi hành án hoặc thuộc diện bị hạn chế giao dịch hay không.

Nếu tài sản liên quan đến nghĩa vụ thi hành án, việc tặng cho cần được xem xét đặc biệt cẩn trọng.

4.3. Người tặng cho phải thực sự tự nguyện

Công chứng viên không chỉ kiểm tra giấy tờ mà còn phải đánh giá sự tự nguyện của người tham gia giao dịch.

Người tặng cho cần hiểu rõ mình đang chuyển quyền đối với tài sản cho người khác. Việc ký hợp đồng không nên được thực hiện khi người tặng cho chưa hiểu nội dung hoặc đang chịu tác động từ người khác.

Nếu công chứng viên không thể xác định giao dịch được xác lập một cách tự nguyện và hợp pháp, việc công chứng có thể không được thực hiện.

4.4. Có thể cân nhắc hình thức thông qua người đại diện

Luật Thi hành án hình sự năm 2025 ghi nhận quyền của phạm nhân được tự mình hoặc thông qua người đại diện để thực hiện giao dịch dân sự theo quy định pháp luật.

Tuy nhiên, việc lựa chọn trực tiếp ký hợp đồng tặng cho hay thực hiện thông qua người đại diện cần được xem xét theo từng trường hợp.

Đối với giao dịch nhà đất có giá trị lớn, gia đình nên để công chứng viên kiểm tra hồ sơ và tư vấn phương án phù hợp trước khi thực hiện.

4.5. Nên chuẩn bị hồ sơ trước khi đăng ký lịch công chứng

Giao dịch tại trại giam thường phức tạp hơn công chứng tại trụ sở. Vì vậy, việc chuẩn bị hồ sơ trước có ý nghĩa rất quan trọng.

Gia đình nên tập hợp đầy đủ giấy tờ về nhân thân, nhà đất, quan hệ giữa các bên và thông tin cơ sở giam giữ.

Nếu có tài liệu chưa rõ hoặc giấy tờ có thông tin không thống nhất, nên xử lý trước khi công chứng viên đến trại giam.

4.6. Cần phân biệt công chứng tại trại giam với việc sang tên nhà đất

Công chứng viên xác nhận hợp đồng, giao dịch đáp ứng điều kiện công chứng. Sau đó, người nhận tài sản vẫn phải thực hiện thủ tục đăng ký biến động tại cơ quan có thẩm quyền.

Tùy từng trường hợp, hồ sơ sau công chứng có thể liên quan đến kê khai thuế, lệ phí và đăng ký sang tên.

Vì vậy, người nhận không nên chỉ dừng lại ở việc nhận bản hợp đồng công chứng mà cần tiếp tục hoàn thiện thủ tục đăng ký quyền đối với nhà đất.

>>> Xem thêm: Bạn đang băn khoăn công chứng mua bán nhà đất mất bao lâu? Hãy tìm hiểu trước để chủ động

Kết luận

Công chứng cho tặng tại trại giam là phương án pháp lý có thể được xem xét khi người đang chấp hành án phạt tù có nhu cầu thực hiện hợp đồng tặng cho nhà đất. Pháp luật hiện hành cho phép công chứng ngoài trụ sở đối với người đang thi hành án phạt tù, đồng thời pháp luật về thi hành án hình sự cũng ghi nhận quyền của phạm nhân được tự mình hoặc thông qua người đại diện thực hiện giao dịch dân sự theo quy định.

Tuy nhiên, giao dịch cần được kiểm tra kỹ về quyền đối với tài sản, tình trạng kê biên, sự tự nguyện của người tặng cho và các yêu cầu quản lý của cơ sở giam giữ. Gia đình cũng nên chuẩn bị hồ sơ trước và thống nhất lịch làm việc với các bên liên quan.

Nếu có nhu cầu thực hiện thủ tục này, khách hàng có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được tư vấn hồ sơ, kiểm tra điều kiện giao dịch và hỗ trợ sắp xếp thủ tục công chứng ngoài trụ sở phù hợp với quy định pháp luật.

>>> Xem thêm: Bạn cần công chứng ngoài giờ? Hãy tìm hiểu trước thông tin của văn phòng công chứng

>>> Xem thêm: Deadline đang đến gần? Đừng bỏ qua phương án dịch thuật lấy ngay để rút ngắn thời gian

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
Xem thêm…

Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
Hotline: 0966.22.7979
Email: ccnguyenhue165@gmail.com

Câu hỏi thường gặp