Mối quan hệ dượng – con riêng của vợ khi cho tặng nhà đất có được miễn phí trước bạ?

Cho tặng đất dượng và con riêng là giao dịch thường phát sinh trong các gia đình có quan hệ cha dượng và con riêng của vợ. Khi thực hiện thủ tục sang tên nhà đất, nhiều người cho rằng quan hệ giữa dượng và con riêng có thể được xem tương tự quan hệ cha mẹ và con. Tuy nhiên, quy định về miễn lệ phí trước bạ lại xác định khá cụ thể từng nhóm quan hệ.

Theo quy định về lệ phí trước bạ, nhà, đất nhận thừa kế hoặc quà tặng giữa một số quan hệ gia đình nhất định được miễn lệ phí trước bạ. Danh sách này bao gồm vợ với chồng, cha mẹ đẻ với con đẻ, cha mẹ nuôi với con nuôi và một số quan hệ thân thích khác. Quan hệ cha dượng với con riêng của vợ không mặc nhiên thuộc nhóm được miễn.

Vậy dượng tặng nhà đất cho con riêng của vợ có được miễn lệ phí trước bạ không? Trường hợp nào vẫn được miễn và cần chuẩn bị giấy tờ gì để chứng minh quan hệ? Nội dung dưới đây sẽ giúp làm rõ vấn đề này.

>>> Xem thêm: Tặng cho tài sản là cửa hàng online, tài khoản gian hàng thương mại điện tử.

1. Dượng tặng nhà đất cho con riêng của vợ có được miễn lệ phí trước bạ?

1.1. Quan hệ dượng và con riêng không mặc nhiên được miễn

Pháp luật về lệ phí trước bạ quy định các trường hợp nhà, đất là quà tặng giữa những người có quan hệ gia đình nhất định được miễn lệ phí trước bạ. Trong nhóm này có quan hệ giữa vợ và chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cùng một số quan hệ khác theo quy định.

Cha dượng và con riêng của vợ không được liệt kê như một quan hệ độc lập trong danh sách này. Vì vậy, nếu người dượng tặng nhà đất cho con riêng của vợ chỉ dựa trên quan hệ hôn nhân với mẹ của người nhận thì giao dịch không đương nhiên được miễn lệ phí trước bạ.

Nói cách khác, việc người dượng đang là chồng của mẹ không làm phát sinh tự động quan hệ cha con về mặt căn cứ miễn lệ phí trước bạ.

1.2. Cần phân biệt cha dượng với cha nuôi

Một điểm quan trọng cần lưu ý là quan hệ cha dượng và quan hệ cha nuôi không hoàn toàn giống nhau.

Nếu người dượng chỉ kết hôn với mẹ của người nhận thì đây là quan hệ cha dượng – con riêng. Trường hợp này không thể mặc nhiên áp dụng quy định miễn lệ phí trước bạ dành cho cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi.

Ngược lại, nếu người dượng đã thực hiện thủ tục nhận con nuôi theo đúng quy định pháp luật thì quan hệ giữa hai bên có thể được xác định là quan hệ cha nuôi – con nuôi.

Khi đó, giao dịch tặng cho nhà đất giữa cha nuôi và con nuôi có thể thuộc trường hợp được miễn lệ phí trước bạ nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.

1.3. Không nên chỉ dựa vào cách gọi trong gia đình

Trong thực tế, một người có thể gọi chồng của mẹ là “bố”, “ba” hoặc “dượng”. Tuy nhiên, cách xưng hô trong gia đình không phải căn cứ duy nhất để xác định trường hợp miễn lệ phí trước bạ.

Khi làm thủ tục sang tên, cơ quan có thẩm quyền sẽ căn cứ vào giấy tờ pháp lý để xác định quan hệ giữa người tặng và người nhận.

Do đó, nếu người dượng không có quan hệ cha nuôi với người nhận thì việc tặng cho nhà đất cần được xem xét theo đúng nhóm quan hệ được pháp luật quy định.

2. Những trường hợp cho tặng nhà đất được miễn lệ phí trước bạ

2.1. Tặng cho giữa cha mẹ đẻ và con đẻ

Nhà, đất được tặng cho giữa cha đẻ, mẹ đẻ và con đẻ thuộc nhóm quan hệ được miễn lệ phí trước bạ theo quy định.

Ví dụ, người mẹ tặng quyền sử dụng đất cho con riêng của mình thì quan hệ mẹ đẻ – con đẻ có thể là căn cứ để xem xét miễn lệ phí trước bạ.

Điều này khác với trường hợp người chồng của người mẹ đứng tên tài sản và trực tiếp tặng cho người con riêng. Khi đó, cần xác định chính xác quan hệ pháp lý giữa người tặng và người nhận.

2.2. Tặng cho giữa cha nuôi, mẹ nuôi và con nuôi

Quan hệ cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi cũng thuộc nhóm quan hệ được miễn lệ phí trước bạ đối với nhà, đất khi đáp ứng điều kiện theo quy định.

Vì vậy, nếu người dượng đã trở thành cha nuôi hợp pháp của người con riêng thì cần sử dụng giấy tờ chứng minh quan hệ nuôi con để làm căn cứ khi kê khai nghĩa vụ tài chính.

Việc chứng minh đúng quan hệ có ý nghĩa quan trọng. Nếu chỉ có giấy đăng ký kết hôn giữa người dượng và mẹ của người nhận mà không có căn cứ xác lập quan hệ cha nuôi – con nuôi, không nên tự xác định giao dịch thuộc trường hợp miễn.

2.3. Một số quan hệ gia đình khác cũng được miễn

Ngoài cha mẹ với con, quy định còn đề cập một số trường hợp như vợ với chồng; cha mẹ chồng với con dâu; cha mẹ vợ với con rể; ông bà với cháu và anh, chị, em ruột trong phạm vi được quy định.

Do đó, khi thực hiện giao dịch tặng cho nhà đất trong gia đình, các bên cần xác định đúng mối quan hệ pháp lý thay vì chỉ căn cứ vào việc các bên có quan hệ thân thích trên thực tế.

Nếu thuộc một trong các trường hợp được miễn, người nhận vẫn cần chuẩn bị giấy tờ chứng minh quan hệ để làm căn cứ kê khai.

>>> Xem thêm: Từ mua bán nhà đất đến giải quyết công việc cá nhân, công chứng ủy quyền có thể phát sinh trong nhiều trường hợp

3. Hồ sơ và thủ tục khi dượng tặng nhà đất cho con riêng của vợ

3.1. Chuẩn bị giấy tờ của bên tặng và bên nhận

Các bên cần chuẩn bị giấy tờ nhân thân và giấy tờ liên quan đến nhà đất.

Hồ sơ thông thường có thể gồm:

• CCCD hoặc giấy tờ tùy thân còn giá trị của các bên.
• Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.
• Giấy đăng ký kết hôn của người dượng và mẹ của người nhận nếu cần xác định quan hệ gia đình.
• Giấy tờ chứng minh quan hệ cha nuôi – con nuôi nếu thuộc trường hợp này.
• Các giấy tờ khác liên quan đến tình trạng pháp lý của tài sản.

Thành phần hồ sơ cụ thể có thể thay đổi tùy từng giao dịch. Vì vậy, các bên nên kiểm tra hồ sơ trước khi ký hợp đồng.

3.2. Lập và công chứng hợp đồng tặng cho

Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất cần được lập, công chứng theo quy định trong trường hợp pháp luật yêu cầu.

Khi công chứng, các bên cần cung cấp đầy đủ giấy tờ liên quan. Công chứng viên sẽ kiểm tra thông tin của chủ thể, giấy tờ về tài sản và nội dung giao dịch.

Nếu các bên cho rằng mình thuộc trường hợp được miễn lệ phí trước bạ do quan hệ cha nuôi – con nuôi, giấy tờ chứng minh quan hệ cũng nên được cung cấp để làm căn cứ.

3.3. Kê khai lệ phí trước bạ khi sang tên

Sau khi hợp đồng tặng cho được công chứng, người nhận thực hiện thủ tục đăng ký biến động và sang tên theo quy định.

Trong quá trình này, người nhận cần thực hiện kê khai các nghĩa vụ tài chính liên quan. Nếu thuộc trường hợp miễn lệ phí trước bạ, hồ sơ cần có giấy tờ chứng minh căn cứ miễn.

Ngược lại, nếu chỉ có quan hệ cha dượng – con riêng của vợ mà không thuộc một trường hợp miễn khác, người nhận không nên tự xác định là được miễn chỉ vì hai bên có quan hệ gia đình trên thực tế.

3.4. Cơ quan có thẩm quyền xem xét căn cứ miễn

Việc một giao dịch có được miễn lệ phí trước bạ hay không cần căn cứ vào quy định pháp luật và hồ sơ thực tế.

Người nhận nên cung cấp đầy đủ giấy tờ chứng minh quan hệ khi kê khai. Trường hợp giấy tờ chưa đủ cơ sở xác định miễn, cơ quan tiếp nhận hồ sơ có thể yêu cầu bổ sung hoặc xác định nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Vì vậy, chuẩn bị đúng giấy tờ ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế việc phải sửa đổi hoặc bổ sung hồ sơ.

4. Những lưu ý quan trọng khi cho tặng nhà đất giữa dượng và con riêng

4.1. Không nhầm miễn lệ phí trước bạ với miễn thuế thu nhập cá nhân

Lệ phí trước bạ và thuế thu nhập cá nhân là hai khoản nghĩa vụ tài chính khác nhau.

Một giao dịch được miễn một khoản không có nghĩa là đương nhiên được miễn toàn bộ các khoản còn lại. Các bên cần xác định riêng từng nghĩa vụ dựa trên quy định áp dụng cho giao dịch.

Do đó, khi thực hiện tặng cho nhà đất giữa dượng và con riêng, cần kiểm tra cả điều kiện về lệ phí trước bạ và các nghĩa vụ tài chính khác.

4.2. Nếu dượng đã nhận con nuôi thì cần chứng minh quan hệ

Trong trường hợp người dượng đã nhận con riêng của vợ làm con nuôi hợp pháp, giấy tờ xác lập quan hệ nuôi con là căn cứ quan trọng.

Các bên nên chuẩn bị giấy tờ này ngay khi lập hồ sơ tặng cho. Việc chứng minh đúng quan hệ có thể giúp xác định chính xác chính sách miễn lệ phí trước bạ.

Không nên chỉ sử dụng giấy đăng ký kết hôn của người dượng với mẹ của người nhận để thay thế cho giấy tờ chứng minh quan hệ cha nuôi – con nuôi.

4.3. Trường hợp mẹ là người tặng cho cần xác định lại quan hệ

Nếu tài sản thuộc quyền sử dụng, quyền sở hữu của người mẹ và người mẹ trực tiếp tặng cho con đẻ, trường hợp này cần được xem xét theo quan hệ mẹ đẻ – con đẻ.

Đây là tình huống khác với việc người dượng đứng tên tài sản rồi trực tiếp tặng cho con riêng của vợ.

Việc xác định đúng người tặng, người nhận và quan hệ giữa hai bên là bước quan trọng để xác định nghĩa vụ tài chính.

4.4. Kiểm tra kỹ thông tin trên Giấy chứng nhận

Trước khi lập hợp đồng, các bên nên kiểm tra thông tin trên Giấy chứng nhận.

Một số nội dung cần chú ý gồm:

• Người đứng tên quyền sử dụng đất.
• Diện tích và số thửa.
• Mục đích sử dụng đất.
• Thời hạn sử dụng.
• Tài sản gắn liền với đất.
• Tình trạng hạn chế quyền hoặc tranh chấp nếu có.

Nếu tài sản thuộc sở hữu chung của vợ chồng, việc tặng cho cũng cần xác định đầy đủ quyền của những người có liên quan.

4.5. Nên kiểm tra hồ sơ trước khi thực hiện giao dịch

Mỗi gia đình có thể có cách hình thành quan hệ và tài sản khác nhau. Vì vậy, cùng là trường hợp dượng tặng nhà đất cho con riêng nhưng căn cứ pháp lý có thể không giống nhau.

Việc kiểm tra hồ sơ trước giúp xác định chính xác người có quyền tặng cho, quan hệ giữa các bên và nghĩa vụ tài chính có thể phát sinh.

Khách hàng cũng nên trao đổi trước với tổ chức hành nghề công chứng để được hướng dẫn thành phần hồ sơ phù hợp với trường hợp cụ thể.

>>> Xem thêm: Có những khoản chi phí phát sinh mà người mua bán thường chỉ biết khi làm công chứng mua bán nhà đất

Kết luận

Cho tặng đất dượng và con riêng không mặc nhiên được miễn lệ phí trước bạ chỉ vì người tặng là chồng của mẹ người nhận. Theo quy định hiện hành, nhóm quan hệ được miễn lệ phí trước bạ đối với nhà, đất bao gồm những trường hợp được pháp luật quy định cụ thể, trong đó có cha mẹ đẻ với con đẻ và cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi. Quan hệ cha dượng – con riêng của vợ không tự động được xếp vào nhóm cha nuôi – con nuôi.

Nếu người dượng đã xác lập quan hệ cha nuôi – con nuôi hợp pháp hoặc giao dịch đồng thời thuộc một căn cứ miễn khác, các bên có thể cung cấp giấy tờ chứng minh để được xem xét theo quy định. Ngược lại, nếu chỉ tồn tại quan hệ dượng – con riêng thì cần thận trọng khi xác định nghĩa vụ lệ phí trước bạ.

Để được kiểm tra hồ sơ, xác định quan hệ giữa các bên và tư vấn thủ tục tặng cho nhà đất phù hợp, khách hàng có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được tư vấn, kiểm tra hồ sơ và hướng dẫn thực hiện thủ tục theo đúng quy định.

>>> Xem thêm: Cần công chứng hợp đồng, giao dịch hay giấy tờ? Văn phòng công chứng có thể là nơi bạn cần tìm

>>> Xem thêm: Đang cần bản dịch ngay để hoàn thiện hồ sơ? Dịch thuật lấy ngay có thể là câu trả lời

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
5. Xem thêm…

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com