Cho tặng nhà đất kèm điều kiện người nhận không được cho thuê hoặc thế chấp

Cho tặng đất cấm cho thuê thế chấp là vấn đề được nhiều người quan tâm khi muốn chuyển quyền sử dụng đất cho người thân nhưng vẫn muốn đặt ra giới hạn đối với việc định đoạt tài sản. Chẳng hạn, cha mẹ tặng nhà đất cho con nhưng mong muốn người nhận không được tự ý cho thuê hoặc thế chấp trong một khoảng thời gian nhất định.

Pháp luật cho phép các bên thỏa thuận về điều kiện trong hợp đồng tặng cho. Tuy nhiên, không phải mọi điều kiện đều mặc nhiên có hiệu lực. Nội dung thỏa thuận cần phù hợp với quy định pháp luật và không trái với bản chất của giao dịch tặng cho.

Vậy có được ghi điều kiện không cho thuê, không thế chấp vào hợp đồng tặng cho nhà đất không? Điều kiện này có giá trị trong bao lâu? Nếu người nhận vi phạm thì bên tặng cho có thể lấy lại tài sản hay không? Nội dung dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về vấn đề này.

>>> Xem thêm: Cho tặng quyền sử dụng đất làm trung tâm trợ giúp xã hội, cơ sở bảo trợ.

1. Có được tặng cho nhà đất kèm điều kiện không cho thuê, thế chấp?

1.1. Pháp luật cho phép tặng cho tài sản có điều kiện

Tặng cho tài sản có điều kiện là hình thức trong đó bên tặng cho chuyển tài sản cho bên nhận nhưng kèm theo một hoặc nhiều điều kiện nhất định.

Điều kiện có thể được các bên thỏa thuận trước khi thực hiện giao dịch. Bên nhận tài sản phải thực hiện đúng nghĩa vụ đã cam kết để bảo đảm quyền lợi của bên tặng cho.

Đối với nhà đất, điều kiện tặng cho cần được thể hiện rõ trong hợp đồng. Nội dung càng cụ thể thì càng thuận lợi cho việc xác định quyền và nghĩa vụ của các bên.

1.2. Có thể thỏa thuận người nhận không được cho thuê hoặc thế chấp

Các bên có thể đưa ra thỏa thuận hạn chế việc định đoạt tài sản. Ví dụ, bên tặng cho yêu cầu người nhận không được cho thuê hoặc thế chấp nhà đất trong một thời gian nhất định.

Tuy nhiên, cần phân biệt giữa điều kiện của hợp đồng tặng cho và việc tự ý tạo ra một hạn chế quyền đối với đất đai mà pháp luật không ghi nhận.

Khi soạn hợp đồng, các bên nên xác định rõ điều kiện áp dụng. Nội dung cần nêu cụ thể hành vi bị hạn chế, thời hạn và hậu quả nếu bên nhận không thực hiện đúng cam kết.

1.3. Điều kiện tặng cho không được trái pháp luật

Không phải bất kỳ thỏa thuận nào giữa các bên cũng được công nhận.

Điều kiện tặng cho phải hợp pháp và không vi phạm điều cấm của pháp luật. Nội dung thỏa thuận cũng không được trái đạo đức xã hội.

Nếu điều kiện được đặt ra không phù hợp, công chứng viên có thể yêu cầu các bên điều chỉnh nội dung. Trường hợp không đáp ứng điều kiện pháp luật, giao dịch có thể không được công chứng theo quy định.

2. Cách ghi điều kiện không cho thuê, thế chấp trong hợp đồng tặng cho

2.1. Xác định rõ tài sản được tặng cho

Trước tiên, hợp đồng cần xác định chính xác nhà đất là đối tượng tặng cho.

Thông tin nên được đối chiếu với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất. Các nội dung như số thửa, số tờ bản đồ, diện tích, địa chỉ và tài sản gắn liền với đất cần được ghi chính xác.

Việc xác định rõ tài sản giúp hạn chế tranh chấp khi thực hiện các quyền và nghĩa vụ sau này.

2.2. Quy định cụ thể hành vi bị hạn chế

Điều kiện không nên được ghi chung chung như “không được định đoạt tài sản”.

Các bên có thể xác định cụ thể người nhận không được thực hiện những hành vi nào. Chẳng hạn, không được cho thuê, cho thuê lại, thế chấp hoặc sử dụng nhà đất để bảo đảm nghĩa vụ cho người khác trong thời hạn thỏa thuận.

Cách quy định cụ thể giúp các bên dễ xác định hành vi nào được phép và hành vi nào bị hạn chế.

2.3. Nên xác định thời hạn áp dụng điều kiện

Một nội dung quan trọng là thời gian người nhận phải tuân thủ điều kiện.

Chẳng hạn, các bên có thể thỏa thuận điều kiện không cho thuê hoặc thế chấp trong một khoảng thời gian cụ thể nếu thỏa thuận đó phù hợp với pháp luật.

Thời hạn cần được ghi rõ ngày bắt đầu và thời điểm kết thúc nếu có thể xác định. Điều này giúp hạn chế cách hiểu khác nhau giữa các bên.

2.4. Thỏa thuận hậu quả khi bên nhận vi phạm

Hợp đồng nên quy định rõ hậu quả nếu người nhận không thực hiện đúng điều kiện tặng cho.

Các bên có thể thỏa thuận về việc xử lý quyền và nghĩa vụ khi xảy ra vi phạm trong phạm vi pháp luật cho phép. Đặc biệt, cần làm rõ trường hợp bên nhận tự ý cho thuê hoặc thế chấp tài sản trái với cam kết.

Nội dung này cần được công chứng viên kiểm tra để bảo đảm cách diễn đạt không tạo ra những quyền hoặc nghĩa vụ trái quy định.

>>> Xem thêm: Hồ sơ cần người khác thay mặt xử lý? Hãy kiểm tra trước các yêu cầu về công chứng ủy quyền

3. Người nhận tự ý cho thuê hoặc thế chấp nhà đất thì xử lý thế nào?

3.1. Kiểm tra nội dung hợp đồng tặng cho

Khi phát hiện người nhận vi phạm điều kiện, trước tiên cần kiểm tra hợp đồng tặng cho đã được ký kết.

Các bên cần xác định điều kiện có được ghi nhận trong hợp đồng hay không. Đồng thời, cần xem xét chính xác phạm vi và thời hạn của điều kiện.

Nếu hợp đồng có quy định cụ thể, đây sẽ là căn cứ quan trọng để các bên xem xét trách nhiệm khi xảy ra vi phạm.

3.2. Vi phạm điều kiện có thể làm phát sinh quyền yêu cầu xử lý

Tặng cho có điều kiện khác với việc tặng cho tài sản hoàn toàn không kèm theo nghĩa vụ.

Nếu bên nhận không thực hiện điều kiện đã cam kết, tùy nội dung giao dịch và quy định pháp luật, bên tặng cho có thể có quyền yêu cầu thực hiện nghĩa vụ hoặc xử lý hậu quả pháp lý của việc vi phạm.

Do đó, không nên chỉ ghi một câu ngắn về việc “không được cho thuê, thế chấp” mà bỏ qua cách xử lý khi điều kiện bị vi phạm.

3.3. Việc thế chấp cần được xem xét theo tình trạng pháp lý thực tế

Thế chấp quyền sử dụng đất là giao dịch có liên quan đến điều kiện thực hiện quyền của người sử dụng đất.

Nếu người nhận đã được xác lập quyền sử dụng đất và đáp ứng điều kiện thế chấp theo quy định, việc xử lý giao dịch còn phụ thuộc vào nội dung hợp đồng tặng cho cũng như tình trạng pháp lý của tài sản.

Vì vậy, không nên mặc nhiên cho rằng chỉ cần ghi điều kiện “cấm thế chấp” trong hợp đồng là mọi giao dịch thế chấp sau đó đương nhiên vô hiệu.

3.4. Nên giải quyết tranh chấp dựa trên hợp đồng và quy định pháp luật

Nếu các bên không thống nhất được cách xử lý, tranh chấp có thể phát sinh.

Khi đó, cần xem xét toàn bộ hợp đồng tặng cho, điều kiện đã thỏa thuận và hành vi thực tế của bên nhận. Các tài liệu liên quan đến việc cho thuê hoặc thế chấp cũng có thể cần được kiểm tra.

Đối với trường hợp phức tạp, các bên nên được tư vấn pháp lý cụ thể trước khi yêu cầu xử lý tranh chấp.

4. Những lưu ý khi lập hợp đồng cho tặng nhà đất có điều kiện

4.1. Kiểm tra quyền của người tặng cho đối với nhà đất

Trước khi lập hợp đồng, cần xác định người tặng cho có quyền thực hiện giao dịch hay không.

Nhà đất cần đáp ứng các điều kiện chuyển quyền theo quy định. Đồng thời, cần kiểm tra tình trạng tranh chấp, kê biên hoặc những hạn chế khác liên quan đến quyền sử dụng đất.

Việc kiểm tra trước giúp hạn chế trường hợp hợp đồng đã được chuẩn bị nhưng không thể thực hiện.

4.2. Không nên đặt điều kiện quá chung chung

Điều kiện càng rõ ràng thì khả năng áp dụng càng thuận lợi.

Thay vì ghi “không được sử dụng nhà đất vào mục đích khác”, các bên nên xác định cụ thể hành vi muốn hạn chế. Nếu muốn hạn chế việc cho thuê hoặc thế chấp, nên ghi rõ từng hành vi.

Cách thể hiện này giúp giảm nguy cơ phát sinh tranh luận về phạm vi của điều kiện.

4.3. Cần xem xét quyền của người nhận sau khi được tặng cho

Khi giao dịch tặng cho hoàn tất, người nhận có thể trở thành người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản theo quy định.

Do đó, điều kiện hạn chế quyền cần được xây dựng cẩn trọng. Các bên không nên cho rằng một thỏa thuận trong hợp đồng có thể tùy ý loại bỏ toàn bộ quyền của người nhận.

Đây cũng là lý do nên trao đổi kỹ với công chứng viên trước khi ký hợp đồng.

4.4. Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ trước khi công chứng

Hồ sơ thường bao gồm giấy tờ nhân thân của các bên và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.

Tùy trường hợp, công chứng viên có thể yêu cầu thêm giấy tờ để xác định tình trạng hôn nhân, quan hệ giữa các bên hoặc nguồn gốc tài sản.

Nếu giao dịch có điều kiện đặc biệt, khách hàng nên thông báo trước cho Văn phòng công chứng. Việc này giúp có thời gian kiểm tra và soạn thảo nội dung phù hợp.

4.5. Nên yêu cầu tư vấn trước khi ký hợp đồng

Điều kiện không cho thuê hoặc thế chấp có thể ảnh hưởng đến quyền của người nhận trong thời gian dài.

Vì vậy, các bên nên trao đổi cụ thể trước khi ký. Nội dung cần thể hiện đúng ý chí của bên tặng cho nhưng vẫn phải phù hợp với quy định pháp luật.

Đặc biệt, nếu mục đích của việc đặt điều kiện là bảo đảm tài sản được sử dụng cho một mục đích nhất định hoặc bảo vệ quyền lợi của người tặng cho, việc tư vấn trước khi lập hợp đồng càng cần thiết.

>>> Xem thêm: Nhà đất đã tìm được người mua, nhưng thủ tục tiếp theo mới là điều cần quan tâm: Công chứng mua bán nhà đất

Kết luận

Cho tặng đất cấm cho thuê thế chấp cần được xây dựng dựa trên thỏa thuận rõ ràng giữa các bên và phù hợp với quy định pháp luật. Khi lập hợp đồng, cần xác định cụ thể tài sản, hành vi bị hạn chế, thời hạn áp dụng và cách xử lý nếu bên nhận vi phạm.

Đối với nhà đất có giá trị lớn, các bên không nên sử dụng mẫu hợp đồng chung mà chưa kiểm tra tình trạng pháp lý và mục đích của giao dịch. Việc trao đổi với công chứng viên trước khi ký cũng giúp hạn chế rủi ro và tranh chấp về sau.

Nếu cần tư vấn hoặc lập hợp đồng tặng cho nhà đất có điều kiện, khách hàng có thể liên hệ Văn phòng công chứng Nguyễn Huệ theo số hotline 0966.22.7979 hoặc đến trực tiếp văn phòng để được tư vấn hồ sơ, kiểm tra nội dung thỏa thuận và hỗ trợ thực hiện thủ tục công chứng theo quy định.

>>> Xem thêm: Địa chỉ, thời gian làm việc và dịch vụ là những điều nên kiểm tra khi chọn văn phòng công chứng

>>> Xem thêm: Gấp đến đâu, hồ sơ vẫn cần chuẩn; Dịch vụ sang tên sổ đỏ nhanh là điều nên tìm hiểu

VĂN PHÒNG CÔNG CHỨNG NGUYỄN HUỆ

Miễn phí dịch vụ công chứng tại nhà

VPCC Nguyễn Huệ được thành lập từ ngày 03/10/2012 (có địa chỉ trụ sở tại số 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội) dưới sự điều hành của các Công chứng viên có trình độ và bề dày thành tích trong ngành pháp luật cũng như trong lĩnh vực công chứng:

1. Công chứng viên kiêm Trưởng Văn phòng Nguyễn Thị Huệ: Cử nhân Luật, cán bộ cấp cao, đã có 31 năm làm công tác pháp luật, có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý nhà nước về công chứng, hộ tịch, quốc tịch. Trong đó có 7 năm trực tiếp làm công chứng và lãnh đạo Phòng Công chứng.
2. Công chứng viên Nguyễn Thị Thủy: Thẩm Phán ngành Tòa án Hà Nội với kinh nghiệm công tác pháp luật 30 năm trong ngành Tòa án, trong đó 20 năm ở cương vị Thẩm Phán.
3. Công chứng viên Chu Cảnh Hưng: Đã từng làm 10 năm Viện phó viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Trưởng văn phòng công chứng Chu Cảnh Hưng.
4. Công chứng viên Nguyễn Thị Kim Thanh: Là Luật sư, nguyên Trưởng Văn phòng công chứng tại Bắc Ninh với nhiều năm kinh nghiệm quản lý và điều hành nghiệp vụ. Chuyên gia dày dạn trong việc thẩm định hồ sơ pháp lý, giải quyết những hồ sơ khó và phức tạp một cách chuẩn xác nhất.
5. Xem thêm…

• Địa chỉ: 165 Giảng Võ, phường Ô Chợ Dừa, thành phố Hà Nội
• Hotline: 0966.22.7979
• Email: ccnguyenhue165@gmail.com